Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada ile ilişkilerin “stratejik ortaklık” seviyesine çıkarıldığını açıkladı. Erdoğan, “Uzun yıllara sari Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün biz gidermiş olduk. Şimdi yeni bir dönemi Türkiye ve Kanada arasında başlatıyoruz” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye resmi ziyarette bulunan Kanada Başbakanı Mark Carney’i Cumhurbaşkanlığı’nda resmi törenle karşıladı. Erdoğan ve Carney’in tören alanındaki yerlerini almalarının ardından iki ülkenin milli marşları çalındı. Carney’in tören kıtasını selamlamasından sonra iki lider heyetlerini birbirlerine takdim etti. İki liderin baş başa görüşmesinin ardından heyetler arası görüşmeye geçildi.
Görüşmelerin ardından Erdoğan ve Carney, ortak basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, görüşmede ikili ilişkileri etraflıca değerlendirdiklerini söyleyerek bölgesel ve küresel meselelere değinme imkanı bulduklarını belirtti. Bu ziyaretin en somut çıktılarından birini Kanada ile ilişkileri stratejik ortaklık düzeyine yükseltme kararının teşkil ettiğini ifade eden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“SERBEST TİCARET ANLAŞMASI MÜZAKERELERİNE YIL SONUNDAN ÖNCE BAŞLANMASINI KARARLAŞTIRDIK”
“Stratejik ortaklık kararımızın katkısıyla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayi gibi birçok alanda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Bu yönde atacağımız somut adımları içeren bir Eylem Planı’nı da bugün kabul ettik. Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dahil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız. Bu komitenin müteakip toplantısına 2027 yılında bu defa özel sektörlerimizin de katılımıyla ev sahipliği yapacağız. Atacağımız bu adımlarla halen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz.
Güncellenen Hava Ulaştırma Anlaşması ile birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız. Bugün ayrıca, üçüncü ülkelerde ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdik. Afrika’dan Latin Amerika’ya, Orta Asya’dan Uzak Doğu’ya kadar geniş bir coğrafyada önemli iş birliği fırsatlarının bulunduğuna inanıyoruz. Yarın Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak Mutabakat Zaptı’nın üçüncü ülkelerde ortak projelere vesile olmasını temenni ediyoruz.”
“SAVUNMA, GÜVENLİK VE DAYANIKLILIK BANKASI’NIN İŞ BİRLİĞİMİZİ DESTEKLEMESİNİ BEKLİYORUZ”
Kanada ile savunma sanayi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas halinde olunduğunu kaydeden Erdoğan, savunma sanayi iş birliğinin önemine vakıf iki müttefik olduklarını vurguladı. Erdoğan, “Bunu son olarak Ankara’da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı’na imzalar atıldı. Müttefiklerin savunma sanayilerine finansman sağlamak amacıyla Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’nın savunma sanayi iş birliğimizi desteklemesini bekliyoruz” şeklinde konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, enerji alanında madencilikten LNG’ye, kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir iş birliği alanı mevcut olduğuna işaret etti. Erdoğan, “Enerji Bakanlıklarımız arasında kabul edilen Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri nükleer dahil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor” dedi.
Görüşmede ayrıca Gazze, Ukrayna ve Körfez dahil birçok bölgesel gelişmeye ilişkin son gelişmeleri değerlendirdiklerini dile getiren Erdoğan şöyle konuştu:
“Gerek Ukrayna’da gerek Körfez’de olsun diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik. Gazze’de ise Kanada’nın diğer bazı müttefiklerle birlikte istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz.
Bugün kıymetli dostum Başbakan Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Çok geniş yelpazeye yayılan iş birliği potansiyelimizi gerçek anlamda hayata geçirmek için önemli bir süreci başlattık. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır. Bu konuda Sayın Carney’in ekonomi alanındaki engin tecrübesi ve siyaset sahnesinde sergilediği sağduyulu ve dirayetli duruşla önemli rol oynayacağına inanıyorum.”
“GÜVENLİĞİMİZİ ON YILLARCA SAĞLAMIŞ KURUMLAR TEHDİT ALTINDA”
Kanada Başbakanı Carney de bugünün tarihi bir gün olduğunu ve bir Kanada Başbakanı’nın Türkiye’ye ilk resmi ziyareti olduğunu vurguladı. Erdoğan’a daveti için teşekkür eden Carney, Türk halkına teşekkür etti.
Anıtkabir’de Cumhuriyet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü ziyaret ettiğini söyleyen Carney, şu ifadeleri kullandı:
“İkinci Dünya Savaşı’nı takip eden yıllarda dünyanın farklı ülkeleri, Kanada bunlara dahil, ağaçlar gönderdi Anıtkabir’e. Anıtkabir’in etrafındaki parkta o ağaçların yetişmesi için. Ki bu park farklı ülkelerin bugün aynı barış düşüncesini paylaştığı bir sembolü bize hatırlatıyor. Bu çabalar zamanla ancak gelişiyor. Karşılıklı saygı ve ortak bir amaç güdüsüyle şekillenebiliyor. Bugün bu amaç her zamankinden daha önemli. Biz bugün bir kopuşun tam ortasındayız. Eski dünya düzeni geri gelmeyecek. Güvenliğimizi ve refahımızı on yıllarca sağlamış olan kurumlar tehdit altında. Bu yeni gerçeklik karşısında Kanada, kendine yatırım yapmaya devam ediyor, ki kendi geleceğimizi kontrol edelim; kendi yaşam tarzımızı, güvenliğimizi ve egemenliğimizi sürdürebilelim.
Hiçbir ülke, elinde ne tür kaynaklar olursa olsun, tek başına çok güçlü bir hale gelemez. En dirençli ülkeler birbirinin tamamlayan güçlü yanları doğru ortaklarla harmanlayanlardır. Biz ortak dayanıklılığın peşindeyiz. O yüzden bugün Kanada, güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurmanın peşinde, karşılıklı olarak yeni fırsatlar yaratmanın peşinde. Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Çok dinamik bir piyasa ekonomisi, 85 milyonu aşkın bir nüfusu var. Avrupa, Asya ve Orta Doğu’nun tam ortasında. 24 serbest ticaret anlaşmasına ulaşan bir ağı var. NATO’nun ikinci en büyük silahlı kuvvetlerine sahip ve en yenilikçi, en hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Geçtiğimiz yıllarda iki ülke arasındaki ticaret yüzde 50 arttı.”
Carney, Temmuz ayındaki NATO Zirvesi kapsamında bir araya geldiklerinde Serbest Ticaret Anlaşması’na yönelik müzakelerini başlatma kararlılığını ifade ettiklerini ve yeni bir savunma işbirliği anlaşması imzaladıklarını anımsattı. Carney, “Bugün bir adım daha atıyoruz. Stratejik Ortaklığımızı başlatıyoruz. Üç yıllık bir Eylem Planı ortaya koyduk. Bunun üç ayağı var. Öncelikle savunma ve yatırım, enerji ve halklar arası ilişkiler” şeklinde konuştu.
“MÜTTEFİKLER BİRBİRLERİNE GÜVENEBİLMELİ”
Heyetlerin Serbest Ticaret Anlaşması için gelecek ay Ankara’da bir araya geleceklerini belirten Carney, “Hedefimiz açık: şirketlerin daha fazla refah yaratması, halklarımızı kalkındırması, engellerin azaltılması ve şirketlerin ve yatırımcıların önünde her iki ülkede yeni kapıların açılması. Şirketlerimizi de birbirine yakınlaştırmaya devam ediyoruz, ki ticaret ve yatırım alanında ortaya çıksın” dedi. Carney konuşmasına şöyle devam etti:
“Daha tehlikeli, daha bölünmüş bir dünyada müttefikler birbirlerine güvenebilmeli. Bu ekipman, imkan ve birbirini savunma alanında geçerli. Güçlü yanlarımızın birbirini tamamladığını da unutmamalıyız.
Yeni Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması, Kanadalı ve Türk şirketlerini bir araya getirecek, iş birliğini yönlendirecek ve istihdam yaratacak, ihracat fırsatları yaratacak, vatandaşlarımızın güvenliğini artıracak ve daha güçlü bir NATO’ya yol açacaktır. Bu güvenlik iş birliği çok derin. Zira Türkiye’nin nüfuzu çok geniş bir alana yayılıyor. G-20’nin büyük bir ekonomisi, NATO içerisinde önemli bir müttefikimiz ve Türkiye çok önemli roller oynuyor, dünyanın farklı bölgelerindeki en çetrefilli çatışmaların çözümü anlamında. Gazze’den tutun Ukrayna’ya, İran’dan Orta Doğu’ya ve daha başka nice bölgelere.”
Güvenliğin esas olarak enerjiye de dayandığına değinen Carney, “Kanada şu anda attığı adımlarla bir enerji süper gücü olma yolunda ilerliyor. Türkiye’nin ekonomisi hızla gelişen, büyüyen bir ekonomi ve Türkiye’nin enerji tedariğine ihtiyacı var, bunun güvenilir bir kaynaktan gelmesi gerekiyor” dedi.
“KANADA’YA BU KONULARDA GÜVENEBİLİRSİNİZ”
Carney, COP 31’in çok iddialı ama bir o kadar da pragmatik bir yaklaşım benimsediğini söyledi. Temiz enerjilerin geliştirilmesi ve atıkların azaltılmasının önemli konu başlıkları olduğuna dikkat çeken Carney, “Kanada’ya bu konularda bir ortak olarak güvenebilirsiniz. Dünya çapında iklim söz konusu olduğunda güvenilir bir ortaktır” ifadelerini kullandı.
“YURTTA SULH, CİHANDA SULH”
Kanada Başbakanı Carney, “Mustafa Kemal Atatürk’ün öngördüğü bir düzen vardı. Kendine güvenli, egemen bir ulus kurdu. ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ desturuyla yola çıktı. Bu kopuş döneminde Kanada bu prensibi değerli buluyor” ifadelerini kullandı.
Kanada’nın 70 yıl önce Anıtkabir’e dikilmek üzere akçaağaç gönderdiğini anımsatan Carney konuşmasını, “Bugün 48 bin ağacın arasında bu ağaçlar büyümüş durumda. Biz bugün yeni bir stratejik ortaklığın tohumlarını ektik. Halklarımız ve firmalarımız için fırsatlar yaratacağız. Daha fazla refah ve daha fazla güvenlik sağlayacağız ülkelerimize. Hem kendi halklarımıza hem de başka halklara bu bölgede ve daha da geniş bir coğrafyada. Ümit ediyoruz ki bu ortaklık gelecek nesiller boyunca devam edecektir. Yurtta sulh, cihanda sulh” ifadeleriyle sonlandırdı.
Erdoğan Carney’e ifadeleri için teşekkür ederek, “Uzun yıllara sari Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün biz gidermiş olduk. Şimdi yeni bir dönemi Türkiye ve Kanada arasında başlatıyoruz. İnşallah iş adamlarımızı bir araya getireceğiz ve ben de Kanada’ya yapacağım ilk iş adamlarıyla birlikte ziyaretimde orada iş adamlarımızı bir araya getirerek adımlarımızı atacağız” dedi.