Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi, ODTÜ Mezunları Derneği ve ODTÜ öğrencileri, “Bilkent-İncek Çevre Yolu Bağlantısı Projesi”nin sürdürülmesine tepki gösterdi. Ortak açıklamada, “Gökçek döneminde başlatılan bu projenin bugün hala sürdürülmesi, Ankara’da asfalt ve beton odaklı belediyecilik anlayışının değişmediğini göstermektedir” denildi.
Ortak açıklamada, projenin 2017 yılında dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek döneminde gündeme getirildiği, 9 Eylül 2017 gecesi ODTÜ Ormanı’na iş makineleriyle girilerek yaklaşık 4,8 kilometre uzunluğunda ve ortalama 50 metre genişliğinde bir hat boyunca orman alanının tahrip edildiği belirtildi. Projenin sonlandırılması çağrısı yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Gökçek’ten Yavaş’a süregelen rant yolu ısrarından vazgeçin! 2017 yılında, dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek tarafından gündeme getirilen ve resmi adı “Bilkent-İncek Çevre Yolu Bağlantısı Projesi” olan, kamuoyunda ise “Rant Yolu” olarak bilinen proje kapsamında 9 Eylül 2017 gecesi ODTÜ Ormanına iş makineleriyle girilmiş; yaklaşık 4,8 kilometre uzunluğunda ve ortalama 50 metre genişliğinde bir hat boyunca orman alanı tahrip edilmiştir. Projeye ilişkin protokol ise 8 Eylül’de, yani ODTÜ ormanındaki binlerce ağacın iş makineleriyle katledilmesinden bir gün önce, dönemin atanmış ODTÜ Rektörü Verşan Kök ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek arasında, kamuoyundan uzak biçimde bir gecede imzalanmıştır. Gündem konusu olan yolun dayanağı niteliğindeki ana plan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 19.06.2017 tarihli ve 7164 sayılı Olur’u ile onaylanan ve güzergâhı, ODTÜ Ormanı 2. Derece Doğal Sit Alanı içerisinde kalan Bilkent Şehir Hastanesi-İncek Yolu Bağlantısı Planıdır. Güzergâha ilişkin 1/25.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planı değişiklikleri onaylanmıştır. Bu değişikliklerle Bilkent Bulvarı’nın genişliği artırılmış, ODTÜ tünel yolu bağlantısının güzergâhı değiştirilmiş ve önceki planda yer alan bazı yapım koşulları kaldırılmıştır. Ayrıca mülkiyeti ODTÜ’ye ait 518.334,84 m2 orman alanında yol yapımı için izin verilmiş ve 08.09.2017 tarihinde ODTÜ Rektörlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Valiliği arasında protokol imzalanmıştır. Eskişehir Yolu ile aynı kademede olan 50 metre genişliğindeki bir yol, sit alanı niteliğindeki ODTÜ Ormanı’nın içinden geçirilmiştir.
Yapılan bu plan değişiklikleri, kamu yararı ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Şubemizce yargıya taşınmıştır. Açılan davada: projenin bir ana ulaşım planına dayanmadan parçacıl müdahalelerle geliştirilmesi, üst ölçekli plan kararları ile uyumsuzluğu, yol ihtiyacının bilimsel analizlerle ortaya konulmaması ve mevzuatta hazırlanması zorunlu tutulan kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun hazırlanmaması temel dava gerekçeleri arasında yer almıştır. Ayrıca plan değişikliğine esas hazırlanan bilirkişi raporunda söz konusu güzergâha ilişkin pek çok farklı alternatif önerilmiş ve bu alternatif güzergâhların teknik ve bilimsel raporlarla ortaya konulması talep edilmiştir. Fakat, kente karşı işlenen birçok suçta olduğu gibi bu rant projesine açılan dava da Danıştay’a kadar taşınmasına rağmen davamız reddedilmiştir. 2017 yılında binlerce ağacın kesilmesiyle açılan yol, Mansur Yavaş yönetimindeki Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 2021 ve 2025 yıllarında yeniden ihaleye çıkarılmıştır. Ankara’nın toplu taşıma ve altyapı başta olmak üzere çözüm bekleyen temel sorunları ortadayken, Melih Gökçek döneminin parçacıl ve özel araç odaklı ulaşım anlayışını sürdüren bu proje, kentin sorunlarını çözmek yerine yeni sorunlar üretmektedir.
“BU YAKLAŞIM, ANKARA’NIN ULAŞIM SORUNUNU ÇÖZMEK BİR YANA DAHA DA DERİNLEŞTİRECEKTİR”
Ankara’da ulaşım yatırımlarının kentsel gelişmeyi biçimlendiren etkisi daha önce Çukurambar örneğinde açıkça görülmüştür. 2013 yılında ODTÜ arazisinin bölünmesiyle açılan 1071 Malazgirt Bulvarı yalnızca bir ulaşım bağlantısı olarak kalmamış, Çukurambar’ın dönüşümünü ve yoğun yapılaşmasını hızlandıran kentsel dinamiklerden biri olmuştur. Bölgede yapılaşma ve nüfus yoğunluğu artmış; Çukurambar zaman içerisinde bir yaşam alanından yoğun iş ve yapılaşma bölgesine dönüşürken trafik ve altyapı sorunları da büyümüştür. Bu deneyim, ulaşım yatırımlarının yalnızca mevcut trafik talebine yanıt veren teknik müdahaleler olmadığını, aynı zamanda yeni yapılaşma ve ulaşım talebi üreterek kentin gelişme yönünü ve arazi kullanımını değiştirebildiğini göstermektedir. Bugün ODTÜ Ormanından geçirilmek istenen yol da bu nedenle yalnızca “trafiği rahatlatacak yeni bir çözüm (!) olarak” değerlendirilemez. “Rant Yolu” olarak anılan bu güzergâhın kamu yararına hizmet etmediği; İncek ve çevresinde gelişen yüksek gelir grubuna yönelik konut alanları ile yeni Yargıtay binası, Bilkent Şehir Hastanesi ve Niğde Otoyolu arasında yeni bir ulaşım koridoru oluşturarak bölgedeki trafik baskısını ve konut rantını büyüteceği açıktır. Henüz yol tamamlanmadan güzergâh çevresinde yüksek fiyatlı konut projelerinin gelişmeye başlaması da ulaşım yatırımları ile arazi kullanım kararları arasındaki ilişkinin somut bir göstergesidir. Yeni yollar açarak otomobil trafiğini teşvik eden bu yaklaşım, Ankara’nın ulaşım sorununu çözmek bir yana, daha da derinleştirecektir.
Proje aynı zamanda Ankara’nın kent merkezindeki son büyük doğal alanlarından biri olan ODTÜ ekosistemini tehdit etmektedir. ODTÜ Kampüsü, bozkır, orman, göl, mevsimsel akarsular ve sulak alanlarıyla yüzlerce bitki türüne, 249 kuş türüne, çok sayıda kelebek, memeli, sürüngen ve diğer canlı türlerine yaşam alanı sağlamaktadır. Göçmen kuşlar açısından da önemli bir durak niteliğindeki bu ekosistemde meydana gelecek tahribatın etkileri yalnızca kampüs sınırlarıyla sınırlı kalmayacaktır. ODTÜ Kampüsü’nün UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne kabul edildiği bir dönemde, böylesine değerli bir doğal ve kültürel alanın yol ve yapılaşma baskısı altında bırakılması kabul edilemez. Gökçek döneminde başlatılan bu projenin bugün hâlâ sürdürülmesi, Ankara’da asfalt ve beton odaklı belediyecilik anlayışının değişmediğini göstermektedir. Ankara Büyükşehir Belediyesi’ni bu projeden vazgeçmeye, kamu kaynaklarını imar rantını büyüten ulaşım yatırımları yerine Ankara halkının gerçek ihtiyaçlarına yönlendirmeye, bütüncül ve toplu taşımayı esas alan ulaşım politikaları geliştirmeye ve ODTÜ Ormanı’nı korumaya çağırıyoruz. Tüm kamuoyunu ise Ankara’nın en değerli ekosistemlerinden biri olan ODTÜ Ormanı’na sahip çıkmaya, bu yola karşı ses çıkarmaya ve mücadeleyi büyütmeye davet ediyoruz.”