Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili Doğan Aydal, Karadeniz gazı üretimi ve Osmangazi Yüzer Platformu ile ilgili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın kamuoyuna tüm gerçekleri açıklamadığını öne sürerek, Karadeniz gazı projesinin teknik altyapısı, üretim kapasitesi ve Osmangazi Yüzer Platformu’nun güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri bulunduğunu söyledi.
Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Doğan Aydal, Karadeniz gazı üretimi ve Osmangazi Yüzer Platformu ile ilgili yazılı açıklama yaptı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın kamuoyuna tüm gerçekleri açıklamadığını öne süren Aydal, Karadeniz gazı projesinin teknik altyapısı, üretim kapasitesi ve Osmangazi Yüzer Platformu’nun güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.
Tuna sahasında üretilen gazın borular aracılığıyla Zonguldak’taki Filyos tesislerine taşınması sürecinin teknik açıdan yanlış kurgulandığını belirten Aydal, şu ifadeleri kullandı:
“Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Sn. Alpaslan Bayraktar’ın röportaj ve basın bildirileri takip edildiğinde, Karadeniz Gazının üretimi ve Osmangazi Yüzer Platformu ile ilgili bütün gerçekleri söylemediği görülmüştür. Sayın Bakan bazı kritik gerçekleri bilerek veya bilmeyerek farklı ifade etmektedir. İlk Faz olarak düşünülen, Tuna sahasında üretilen gazın borular ile Zonguldak’taki Filyos tesislerine getirilmesi kusurlu planlanmıştır. Bu sebeple Karadeniz’den günlük 10 milyon metreküp, yıllık 3,5 milyar metreküp gaz gelişi, aradan üç yıl geçmesine rağmen sağlanamamıştır. Esas problem mesafenin 170 km oluşu ve yüksek basınçla gaz nakli sırasında borulara kum ve su dolması, yüksek basınç ve çok düşük sıcaklıkta oluşan hidratlaşma sebebiyle boruların zamanla tıkanmasıdır. Karadan ince bir boru hattıyla gönderilen Mono Etilen Glikol sıvısı bu problemi çözmek için yeterli olmamıştır. Bu sebeple Kanada firması WSP-GOLDER tarafından hazırlanan ikinci fazdan vazgeçilmiştir. Proje içinde Schlumberger, Subsea 7, Saipem ve yönetim ortağı Woods gibi yabancı firmalar olmasına rağmen başarısız olmuştur. Bu firmaların sistemin yanlış olduğu konusunda Enerji Bakanlığını uyarıp uyarmadığı bilinmemektedir. 2025 yılına kadar Ülkemizdeki bütün doğalgaz kuyularından yıllık üretilen en fazla miktarların toplamı EPDK raporlarına göre 2025 yılına gelindiğinde 2,26 milyar metreküptür.”
“ÜRETİLEBİLİR REZERV RAPORU AÇIKLANMADI”
Aydal, Sakarya Gaz Sahası’nı denetlemek için görevlendirilen DeGolyer and Mac Naughton firmasının hazırladığı raporun kamuoyuyla tam olarak paylaşılmadığını da savundu. Aydal, “Sakarya havzasını denetlemek için davet edilen DeGolyer and Mac Naughton firmasının ‘üretilebilecek rezerv’ ile ilgili raporu TPAO tarafından paylaşılmamıştır. Denetleme için davet edilen DeGolyer and Mac Naughton firması Sakarya havzasından ‘yerinde gaz ve üretilebilecek gaz’ miktarını raporlamış, ancak TPAO, sadece ‘Yerinde Gaz (dağdaki Kuş) miktarını belirten sonucu yayınlamış, ‘üretilebilecek rezerv’ miktarını yayınlamamıştır” dedi.
“OSMANGAZİ YÜZER PLATFORMUNUN GÜVENLİĞİ TARTIŞMALI”
Aydın, Osmangazi Yüzer Platformu’na ilişkin de şunları kaydetti:
“Birinci Faz çalışmaları beklenen ölçüde başarı gösteremediğinden, projenin ortak idaresine İngiliz Wood firması yerine Amerikan Baker-Hughes firması getirilmiştir. İkinci faz uygulaması için gaz üretim tekniği değiştirilmiş ve ‘Yüzer platform’ tekniğinin daha uygun olduğuna karar verilmiştir. Yukarıda bahsedilen masrafları yapmak için yola çıkarken Osmangazi Yüzer Platformu’nun ne kadar sağlıklı olduğu tartışılmalıdır. İkinci-üçüncü el olarak satın alınan bir geminin en önemli özelliğine, güvenliğine çok dikkat edilmelidir. Gemi yapımında güvenlik daha ilk yapılışta kurulan hassas dengeler üzerinedir. Satın alınan, eski adıyla ‘FPSO Cidade de São Mateus’ adlı Gemi, 11 Şubat 2015 tarihinde arka pompa odasında meydana gelen doğalgaz sızması sonucu büyük bir patlama yaşamıştır. Patlama sonrası yanarak büyük hasar gören gemide 15 kişinin ölmüş, onlarca kişi yaralanmıştır. Gemi Brezilya’dan Singapur’a römorkörlerle çekilerek götürülmüş, Singapur’da onarıma alınmış ve bu süreçte boyu 23,5 metre kesilerek kısaltılmıştır. Orijinalinde 322 metre olan geminin boyunun 298,5 metre olma sebebi budur. TPAO, bu platformu Mart 2023 yılında Norveç ve Singapur merkezli BW Offshore firmasından 125 milyon dolara satın almıştır. Osmangazi Gemisi Singapur’dan Çanakkale’ye de Römorkörler yardımıyla getirilmiştir. Platform Türkiye’ye getirildikten sonra, Çanakkale’deki İÇDAŞ tersanesinde kapsamlı bir modernizasyon ve hazırlık sürecinden geçirilmiştir.”
“OSMANGAZİ YÜZER PLATFORMU’NA TAMİRAT İÇİN NE KADAR ÖDENDİ”
Yeniden Refahlı Aydal, eleştirilerine, “Yüzer Platform, 26 Eylül 2024 ile 27 Mayıs 2025 tarihleri arasında Çanakkale’deki bir tersanede-İÇTAŞ- kuru havuzda tamir edilmiştir. Gemiye Mart 2026’da doğal gaz akışının sürekliliğini sağlayacak 2 bin 500 tonluk MEG (Mono Etilen Glikol) modülü platforma entegre edilmiştir. Modernizasyon kapsamında platforma yaklaşık bin ton yeni çelik ve 900 ton boru entegre edilerek altyapısı yenilenmeye çalışılmıştır. Yenileme sürecinde platformun depolama tankları, dış alanları, helikopter pisti ve 140 kişilik personel kapasitesine sahip yaşam alanları, stratejik iskele sistemleri (URTİM) kullanılarak modernize edilmiştir. Osmangazi yüzer üretim platformunun (FPU) tamirat ve modernizasyon sürecinde harcanan toplam miktar hakkında TPAO veya Bakanlık tarafından paylaşılmış resmi bir rakam bulunmamaktadır” söyleriyle devam etti.
“SAYIN BAKANIN 2028 HEDEFİ GERÇEKÇİ DEĞİL”
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından dile getirilen günlük 40-45 milyon metreküp gaz üretimi hedefinin gerçekçi olmadığını savunan Aydal, şunları kaydetti:
“Sayın Bakanımızın röportajında 40-45 milyon metreküp gaz üretimine ve 17 milyon haneye gaz götüreceğimizi ifade ettiği tarih 2028’dir. Ancak bu tahminler gerçekçi değildir. Öncelikle bir platformun yerleşeceği yerin doğru seçilmiş olması gerekir. Yüzer platformun deniz altına sabitlenmesi gerekir. Bu sabitleme ve stabilizasyon için geminin dört yanından dörder adet olmak üzere 16 çıpa denizin 2000-2100 metre altında çelik halatlarla deniz tabanına sabitlenmelidir. Bu işlem için deniz dibine vakumla adeta ‘perçinlenen’ devasa silindir çıpalar kullanılır. Bu sayede platform en şiddetli dalgalarda bile yerinden oynamaz.
“İKİNCİ FAZ SONUNDA ÜRETİLECEK MAKSİMUM EK GAZ MİKTARI 10 MİLYON METREKÜP OLACAKTIR”
Yüzer platform için yer seçilmeden önce en az 30-40 yeni kuyu açılmış olmalı ve bu kuyularda gaz bulunmuş olmalıdır. Her kuyunun açılması süreci farklıdır ama önceki ortalamalara bakarak her kuyu için 4-6 aylık bir sürece ihtiyaç vardır. Bu sürece ek olarak bütün bu kuyulardaki üretimin Osmangazi Yüzer Platformuna deniz altından boru hatlarıyla bağlanması gerekir. Bu işlemlerin, deniz dibinde açılan yeni kuyuların Platforma boru hatları ile bağlantısının Seven VEGA adlı şirket tarafından yapılacağı konuşulmaktadır. Bu sürecin ne kadar olacağı ise henüz bilinmemektedir. Bu gazın Osmangazi platformunda 2500 tonluk mono etilen glikol havuzlarında su, kum ve diğer işe yaramaz malzemelerden temizlenme işlemleri de ve süresi de tam bilinmemektedir. Gaz miktarı yeterli ölçüde bulunursa, eş zamanlı olarak, Osmangazi Platformunu karaya (Filyos’a) bağlayacak 160-170 kilometrelik yeni bir boru hattının da döşenmesi gerekecektir. Bütün bunlar yapıldığında bile ikinci faz sonunda üretilecek maksimum ek gaz miktarı 10 milyon metreküp olacaktır.”
“EN AZ 40 KUYU AÇILMALIDIR”
“Sayın Bakan’ın ifade ettiği 40-45 milyon metreküp günlük gaz üretimine ulaşmak için Osmangazi Platformu gibi en az iki platform daha alınmalı ve gaz bulunan yeni en az 40 kuyu açılmalıdır” önerisinde bulunan Aydal, “Bu kuyulardaki üretimler yeni gelecek platformlara deniz altından tek tek bağlanmalı, bütün bu işlemler ve karaya temiz gaz ulaştıracak yeni boru hatları yeni platformlar için de yapılmalıdır. Zira platformun kapasitesi, hiçbir arıza olmazsa, günlük maksimum on milyon metreküp gazın temizlenmesi üzerine hesaplanmıştır. Sayın Bakanın röportajında ifade ettiği gibi, bütün bu işlemlerin bir buçuk yıl gibi bir sürede, 2028’e kadar tamamlanması mucize ötesidir. Olsa olsa seçim yaklaşırken siyasi bir ‘iyi niyettir’! Hükümetten beklentimiz, bütün sondajlara, denizaltı bağlantılarına, boru hatlarına başlamadan, birçok tamirden geçmiş ülkemize çekilerek getirilen 37 yaşındaki Osmangazi Yüzer Platformunun tamiratlar sonrası yapılan eklentilerle oluşan denge hesaplarının yeniden gözden geçirilmesidir. Zira deniz ortasında 2500 tonluk MEG havuzlarına dolacak kumlar da yeni denge hesaplarını ortaya çıkarabilir” ifadelerini kullandı.