Nöbetçi Eczaneler
Haber: Erva GÜN
(TBMM) – Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 yılı bütçesinde giderlerin 27 trilyon 276 milyar lira, gelirlerin 23 trilyon 408 milyar lira, bütçe açığının ise 3 trilyon 868 milyar lira olarak öngörüldüğünü bildirdi. Deprem harcamaları hariç bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 2,8 olmasının beklendiğini belirten Yılmaz, 2027 bütçesinde deprem bölgesi ve afet risklerine yönelik 769 milyar lira kaynak ayrılacağını da kaydetti.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin sunum yapan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025 yılında bütçe giderlerinin 14 trilyon 640 milyar lira, gelirlerinin 12 trilyon 827 milyar lira ve bütçe açığının 1 trilyon 814 milyar lira olarak gerçekleştiğini bildirdi. 2025 yılı bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının başlangıç hedefinin 0,6 puan altında yüzde 2,9 olduğunu belirten Yılmaz, deprem harcamaları hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,1 olarak gerçekleştiğini aktardı.
2026 yılı için merkezi yönetim bütçe giderlerinin 19 trilyon 660 milyar lira, gelirlerinin 17 trilyon 28 milyar lira, bütçe açığının 2 trilyon 632 milyar lira olmasını beklediklerini kaydeden Yılmaz, yıl sonu bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3,1 olarak öngördüklerini ifade etti. 2027 yılı bütçesinde ise giderlerin 27 trilyon 276 milyar liraya, gelirlerin 23 trilyon 408 milyar liraya ulaşmasının; bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar lira, açığın gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,5 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.
Yılmaz, bütçe büyüklüklerinin yanı sıra deprem harcamaları, kentsel dönüşüm, belediyelere ayrılan kaynaklar, eğitim ve savunma bütçeleri ile çalışanların ve emeklilerin aylıklarına ilişkin öngörü ve verileri de paylaştı.
2025 YILI BÜTÇE AÇIĞI MİLLİ GELİRE ORANLA YÜZDE 2,9 OLDU
2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin bilgi veren Yılmaz, bütçede 241 milyar lira faiz dışı fazla oluştuğunu dile getirdi. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmasına göre personel ve cari transfer giderlerinin yanı sıra mal ve hizmet alımları, sermaye giderleri, sermaye transferleri, borç verme ve faiz giderlerinin de gerçekleşme tutarlarını açıkladı. Yılmaz, 2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“2025 yılında, bütçe giderleri 14 trilyon 640 milyar lira, bütçe gelirleri 12 trilyon 827 milyar lira, bütçe açığı 1 trilyon 814 milyar lira, faiz dışı fazla 241 milyar lira olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranını yüzde 3,5 olarak öngörmüştük. Bu oran başlangıç hedefimizin 0,6 puan altında 2,9 olarak gerçekleşmiştir. Deprem harcamaları hariç tutulduğunda ise bütçe açığının GSYH’ya oranı yüzde 2,1 olarak gerçekleşmiştir.”
2026 YILI BÜTÇE AÇIĞININ YÜZDE 3,1 OLMASI BEKLENİYOR
2026 yılına ilişkin bütçe tahminlerini de açıklayan Yılmaz, merkezi yönetim bütçesinde faiz dışı fazlanın 193 milyar lira olarak gerçekleşmesini beklediklerini söyledi. Bütçe giderleri içinde personel giderlerinin 5 trilyon 735 milyar lira, mal ve hizmet alımlarının 1 trilyon 512 milyar lira, cari transferlerin 7 trilyon 46 milyar lira, sermaye giderlerinin 1 trilyon 782 milyar lira, sermaye transferlerinin 325 milyar lira, borç verme giderlerinin 434 milyar lira ve faiz giderlerinin 2 trilyon 825 milyar lira olacağını öngördüklerini kaydetti.
Yılmaz, 2026 yılı bütçe tahminlerine ilişkin, “Merkezi yönetim bütçe giderlerinin 19 trilyon 660 milyar lira, merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 17 trilyon 28 milyar lira, bütçe açığının 2 trilyon 632 milyar lira, faiz dışı fazlanın 193 milyar lira olarak gerçekleşeceğini tahmin etmekteyiz. 2026 yıl sonu bütçe açığının milli gelire oranını, yüzde 3,1 olarak öngörüyoruz. Bütçe giderlerinin detaylarına bakıldığında, 2026 yılında; personel giderlerinin 5 trilyon 735 milyar lira, mal ve hizmet alım giderlerinin 1 trilyon 512 milyar lira, cari transferlerin 7 trilyon 46 milyar lira, sermaye giderlerinin 1 trilyon 782 milyar lira, sermaye transferlerinin 325 milyar lira, borç verme giderlerinin 434 milyar lira, faiz giderlerinin 2 trilyon 825 milyar lira olmak üzere toplam 19 trilyon 660 milyar lira olarak gerçekleşmesini bekliyoruz. 2026 yılında vergi gelirlerinin 14 trilyon 586 milyar lira, vergi dışı gelirlerin ise 2 trilyon 443 milyar lira olacağını öngörüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
2027 YILI BÜTÇESİNDE FAİZ GİDERLERİNİN MİLLİ GELİRE ORANI YÜZDE 3,6 OLARAK ÖNGÖRÜLÜYOR
2027 yılı bütçesinde giderlerin 27 trilyon 276 milyar lira, gelirlerin 23 trilyon 408 milyar lira olmasını öngördüklerini söyleyen Yılmaz, bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini kaydetti. Yılmaz, şöyle konuştu:
“Deprem nedeniyle bütçe açıklarında yaşanan arızi artış sonrasında, bütçe açığını yeniden hükümetlerimiz dönemindeki ortalama seviyeye yaklaştırıyoruz. Hükümetlerimiz döneminde mali disiplin her zaman temel önceliğimiz oldu. Bütçeyi faiz bütçesi olmaktan çıkararak hizmet bütçesi haline getirdik. 2002 yılında milli gelire oranla yüzde 14,3 olan faiz giderlerini oldukça düşük seviyelere indirdik. Nitekim, 2027 yılı bütçesinde, faiz giderlerinin yüzde 3,6 seviyesinde olmasını öngörmekteyiz.”
Yılmaz’ın sunumuna göre, 2027 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımında personel giderleri için 7 trilyon 117 milyar lira, mal ve hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira, cari transferler için 10 trilyon 240 milyar lira, sermaye giderleri için 1 trilyon 855 milyar lira, sermaye transferleri için 750 milyar lira, borç verme giderleri için 613 milyar lira, yedek ödenekler için 542 milyar lira ve faiz giderleri için 3 trilyon 975 milyar lira ayrılması öngörülüyor.
DEPREM HARCAMALARI HARİÇ BÜTÇE AÇIĞININ 2027’DE YÜZDE 2,8 OLMASI HEDEFLENİYOR
Bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranına ilişkin geçmiş yılların verilerini paylaşan Yılmaz, 2023 yılında yüzde 5,1 olarak gerçekleşen oranın deprem harcamaları hariç yüzde 1,6 olduğunu bildirdi. Yılmaz, 2024 yılında yüzde 4,7 olan oranın deprem harcamaları hariç yüzde 3, 2025 yılında yüzde 2,9 olan oranın ise deprem harcamaları hariç yüzde 2,1 seviyesinde gerçekleştiğini aktardı. Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“2026 yılı sonunda bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Deprem harcamaları hariç olarak bu oranın ise yüzde 2,3 seviyesinde kalmasını hedefliyoruz. 2027 yılı bütçemizde afet risklerinin azaltılması, depremlerin yol açtığı hasarların süratle giderilmesi ve deprem bölgesinde yaşayan vatandaşlarımızın ihtiyaçları ve depreme dayanıklı şehirlerin inşası için toplam 769 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Deprem hariç bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmekteyiz. Deprem harcamalarının tamamlanmasıyla bütçemizde oluşacak mali alan ve bütçe imkanlarımız dahilinde sosyal refahın ve ülkemizin üretim kapasitesinin artırılması için ilave kaynaklar için kullanılacak.”
BELEDİYELER VE İL ÖZEL İDARELERİNE AYRILAN KAYNAK 2 TRİLYON 384 MİLYAR LİRAYA ÇIKARILIYOR
Büyükşehir ve diğer belediyeler ile il özel idarelerine ayrılan toplam kaynağın 2 trilyon 384 milyar liraya çıkarılacağını söyleyen Yılmaz, bu kaynağın bütçe içindeki payının 2002 yılında yüzde 4 iken 2027 yılında yüzde 8,7’ye yükseltileceğini bildirdi.
Mahalli idarelere genel bütçe vergi gelirlerinden 2 trilyon 317 milyar lira pay ayrılmasının öngörüldüğünü belirten Yılmaz, genel aydınlatma giderlerine katkı, köy altyapısının desteklenmesi ve belediyelerin su ile kanalizasyon altyapısının geliştirilmesi için de kaynak ayrıldığını ifade etti.
Yılmaz, “Bu kapsamda mahalli idarelerimize genel bütçe vergi gelirlerinden 2027 yılında 2 trilyon 317 milyar lira pay ayrılmasını öngörüyoruz. Buna ilave olarak mahalli idarelerin genel aydınlatma giderlerine katkı sağlamak için 23 milyar lira, köylerin altyapısının desteklenmesi için KÖYDES projesi kapsamında 15 milyar lira, belediyelerin su ve kanalizasyon altyapısının desteklenmesi için SUKAP projesi kapsamında 7,5 milyar lira kaynak ayırdık” dedi.
EĞİTİM BÜTÇESİ 3 TRİLYON 747 MİLYAR LİRAYA YÜKSELTİLİYOR
Eğitimi 2002 yılından bu yana en öncelikli meseleleri arasında gördüklerini dile getiren Yılmaz, yükseköğretim kurumları dahil eğitim bütçesinin 2027 yılında 3 trilyon 747 milyar liraya yükseltildiğini bildirdi. Merkezi yönetim bütçesinden eğitime ayrılan payın 2002 yılında yüzde 9,4 olduğunu, 2027 yılında ise yüzde 13,7’ye çıkarılarak bütçeden en büyük payın eğitime ayrılacağını kaydetti.
Yılmaz, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi için 2027 yılında 2 trilyon 459 milyar lira kaynak öngörüldüğünü ifade etti. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki öğretmen sayısına ilişkin de bilgi veren Yılmaz, 2002-2003 eğitim öğretim yılında yaklaşık 510 bin olan öğretmen sayısının 2026 yılı Ekim ayı itibarıyla yaklaşık 1 milyon 40 bine ulaştığını belirtti.
SAVUNMA VE GÜVENLİK İÇİN 3 TRİLYON 454 MİLYAR LİRA ÖDENEK ÖNGÖRÜLÜYOR
Savunma bütçesine ilişkin açıklamalarda bulunan Yılmaz, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına ilişkin ödeneklerde yüzde 229 artış yapıldığını bildirdi. Savunma ve güvenlik birimleri için Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na ayrılan kaynak da dahil edildiğinde 2027 yılında 3 trilyon 454 milyar lira ödenek öngörüldüğünü belirten Yılmaz, bu tutarın merkezi yönetim bütçesinin yüzde 12,7’sine karşılık geldiğini ifade etti.
Yılmaz, savunma ve güvenlik kurumlarının ihtiyaçlarının yerli ve milli imkanlarla karşılanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktararak, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Savunma ve güvenlik kurumlarının tüm ihtiyaçlarını, tasarımdan seri üretime, Ar-Ge ve inovasyondan sanayileşmeye kadar uzanan süreçte, yerli ve milli imkanlarla en etkin biçimde karşılamak için çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Savunma-güvenlik sektörüne ayırdığımız kaynaklar ve yerli savunma sanayii paydaşlarımızın kararlılığı ile 2002 yılında yalnızca 62 olan savunma proje sayımız bin 500’e yaklaşmıştır. 2002 yılında yaklaşık 5,5 milyar dolar bütçeli savunma projeleri yürütülürken geldiğimiz noktada, ihale süreci devam eden projeler de göz önüne alındığında yaklaşık 18 kat artarak 100 milyar doların üzerinde proje hacmine ulaşılmıştır. Savunma ve güvenliğe ayrılan kaynakların da katkısıyla savunma sanayii yerlilik oranı yüzde 83 seviyesine ulaşmıştır.”
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI TEMMUZ İTİBARIYLA 23 BİN 552 LİRAYA YÜKSELTİLDİ
Çalışanların ve emeklilerin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde reel artışlar yapıldığını hatırlatan Yılmaz, en düşük devlet memuru aylığının 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla 70 bin 224 liraya yükseltildiğini söyledi. Bu tutarın 2002 yılına göre reel artışının yüzde 281 olduğunu aktaran Yılmaz, en düşük emekli aylığının 2026 yılı Ocak ayında 20 bin liraya çıkarıldığını, Temmuz itibarıyla da 23 bin 552 liraya yükseltildiğini dile getirdi.
En düşük tarım Bağ-Kur emekli aylığının da Temmuz 2026 itibarıyla 23 bin 552 liraya ulaştığını ve 2002 yılına göre reel artışın yüzde 661 olduğunu belirten Yılmaz, “Önümüzdeki dönemde de emekliler başta olmak üzere geniş toplumsal kesimlerin satın alma gücünü artırıcı çalışmalar yapmak, temel önceliklerimiz arasında olacaktır” ifadelerini kullandı.
Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 27 Ekim Salı günü bütçenin geneli üzerinde görüşmeler yapılacak. Komisyonda, bakanlıklar ile kamu kurumlarının bütçe görüşmelerinin 27 Kasım Cuma günü tamamlanması planlanıyor.
(SON)