Nöbetçi Eczaneler
Haber: Hilal Acar
(TBMM) – Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, bakanlığının bütçe sunumunda, milletin kendi inancını ve geleneğini yaşatma arzusunun ‘gerici azınlık’ söylemiyle karşılandığını belirterek, “Biz laikliği her zaman inanç hürriyetinin teminatı olarak gördük” dedi. “Öğretmen sayımızı iki katına çıkardık, her sınıfımıza alanının öğretmenini ulaştırmayı esas aldık” diye Tekin, eğitim bütçesinin 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin TL’si Bakanlık bütçesi olmak üzere toplam 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin TL olarak öngörüldüğünü söyledi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2027 bütçesini görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda bakanlığının bütçesi, kesin hesabı ve Sayıştay raporunun yanı sıra Yükseköğretim Kurulu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, Yükseköğretim Kalite Kurulu ile üniversitelerin bütçe, özel bütçe, kesin hesap ile Sayıştay raporları görüşülüyor.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, bütçe sunumunda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin okul öncesinden lise sonuna kadar tüm eğitim kademelerini kapsayacak şekilde hazırlandığını belirterek, modelin Cumhuriyet’in ikinci yüzyılındaki eğitim hedefleri doğrultusunda oluşturulduğunu ifade etti. Tekin, “Modelimize yöneltilen itirazların önemli bir kısmının ise pedagojik bir kaygıdan çok, ahlak ile bilginin ilişkisini doğru kuramayan pozitivist bir indirgemeciliğin ve modernleşmeyi kendi değerlerinden uzaklaşmakla özdeşleştiren tek boyutlu bir anlayışın mirasından beslendiğini gördük. Açıkça ifade etmeliyim ki evlatlarını hem yetkin hem erdemli görmek isteyen bir milletin bu en tabii arzusunu ideolojik bir sapma gibi takdim etmek, milletin değerlerine hâlâ eski Türkiye’nin mesafesinden bakmanın bir yansıması olabilir. Kaldı ki Türkiye, hakkında hüküm verilen edilgen bir inceleme nesnesi olma dönemini çoktan geride bıraktı. Eğitimin sömürgesizleştirilmesi pek çok ülkede hâlâ üniversite kürsülerinde ve kongre salonlarında nazari bir tartışma olarak kalırken, biz o tartışmayı Maarif Modelimizle okul öncesinden başlayarak bütün kademelerde nazari bir tartışmadan uygulama aşamasına geçmiş olduk” diye konuştu.
“Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu’yu yakıp yıkan, Kudüs’ü kana bulayan orduların yürüyüşünü ‘sefer’ diye ezberledi, soykırımların yaşandığı, kıtaların talan edildiği bir çağı ‘keşif’ diye okudu. Atalarının yurdu Türkistan’ı İkinci Dünya Savaşı sonrasının siyasi ikliminde dolaşıma sokulan bir adla tanıdı, ecdadımızın Adalar Denizi diye andığı sulara dahi başkalarının verdiği adla baktı” diyen Tekin, şöyle devam etti:
“Biz o dili değiştirdik, hem de bir düşünce alışkanlığını kökünden değiştirmenin ağırlığını bilerek. Saldırıya saldırı, sömürgeciliğe sömürgecilik, Türkistan’a Türkistan, Adalar Denizi’ne de Adalar Denizi dedik, asılsız Ermeni iddialarını da gerçek mahiyetiyle anlattık. Hakikati kendi adıyla anmaktan daha ilmî bir tavır düşünülebilir mi? Söz konusu adımlarımızın ilmî gerekçesini soranların, aynı soruyu evlatlarımıza on yıllar boyunca başkalarının diliyle tarih öğreten anlayışa bir kez olsun yöneltmemiş olması da dikkate değer. Biz o soruyu sorduk, cevabını da ders kitaplarımıza yazdık. Millî Mücadele ifadesini tercih ettiğimiz için Atatürk’ü okullarımızdan silmekle itham edildik. Oysa Gazi Mustafa Kemal, bu destanı Nutuk’ta bizzat Millî Mücadele ve onun bir aşaması olarak İstiklal Harbi diye anmıştı. Atatürk’ün kendi kelimesine sahip çıkmayı Atatürk’ü silmek diye yaftalayanların onu ne ölçüde tanıdığını, takdirlerinize bırakıyorum.”
“BİZ LAİKLİĞİ HER ZAMAN İNANÇ HÜRRİYETİNİN TEMİNATI OLARAK GÖRDÜK”
Tekin, lise öğrencileri için hazırlanan “Türk Dünyası Kültür Atlası” ile Türk dünyasının tarihî ve kültürel mirasının tanıtılmasının amaçlandığını belirterek, eserin Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin dillerine de çevrildiğini söyledi. Millî ve manevi değerlerin öğrencilere aktarılması amacıyla okullarda “Maarifin Kalbinde” programlarının hayata geçirildiğini belirten Tekin, bu kapsamda 23 Nisan, 19 Mayıs ve Ramazan ayına yönelik etkinliklerle öğrencilerin millî bilinç, meslek ahlakı, paylaşma ve dayanışma konularında farkındalık kazanmalarının hedeflendiğini ifade etti. Ramazan etkinliklerinde öğrencilerin geleneksel yemek tariflerini paylaşma, mahya ve sahur kültürünü tanıma gibi faaliyetlere katıldığını aktaran Tekin, programlarda öğrenci ve ailelerin gönüllü katılımının esas alındığını kaydetti. Tekin, şöyle devam etti:
“Milletimizin kendi inancını ve geleneğini yaşatma arzusu da maalesef ‘gerici azınlık’ söylemiyle karşılandı. Annesinden öğrendiği iftar yemeğinin tarifini sınıf arkadaşlarıyla paylaşan ya da mahyanın ışıklarını resmeden evlatlarımızda dayatma, milyonlarca ailemizde de bir azınlık görebilmek için bu milletin hayatına ne kadar uzaktan bakmak gerektiğini izaha hacet görmüyorum. Hele ki kız çocuklarının okula gitmesini yasaklayan karanlık zihniyetlerle, ‘Haydi Kızlar Okula’ diyerek yirmi yılı aşkın bir süredir kız çocuklarımızı okul sıralarına kavuşturmak için seferber olan bir maarifi aynı kefeye koymak, hakikati tersyüz etmekten başka bir anlam taşımıyor. Biz laikliği her zaman inanç hürriyetinin teminatı olarak gördük, devletin bütün inançlara eşit mesafede durmasını da kimseyi inancından dolayı dışlamaması ve kimseye bir inancı dayatmaması olarak anladık. Nitekim İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi de din ve vicdan hürriyetini inancın öğretim, uygulama, ibadet ve ayin yoluyla açığa vurulmasını kapsayacak biçimde tanımlarken, anne ve babalara çocuklarına verilecek eğitimin türünü seçmede öncelikli bir hak tanıdı. Maarifin Kalbinde programlarımızı da Anayasamızın 2. maddesindeki laiklik ilkesi ile 24. maddesinde güvence altına alınan din ve vicdan hürriyeti çerçevesinde yürüttük, evlatlarımıza kendi inançlarının güzelliklerini okullarında da yaşatmaktan hiçbir zaman mahcubiyet duymadık.”
Tekin, dijital çağda bilgi kirliliğiyle mücadele ve medya okuryazarlığının geliştirilmesi amacıyla “Haberimiz Olsun Projesi”nin hayata geçirildiğini belirtti. Proje kapsamında meslek liseleri ve Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim gören öğrencilerin haber hazırlama, sunma ve kurgu süreçlerine katılarak EBA ve TRT EBA üzerinden yayın yaptığını aktaran Tekin, dijital okuryazarlık ve güvenli okul ortamına yönelik çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2002 yılında merkezî yönetim bütçesinde dördüncü sırada yer aldığını, 2003 yılından itibaren ise ilk sıradaki konumunu koruduğunu ve 2027 yılı bütçe teklifinde de bu sıralamanın değişmediğini belirten Tekin, “Millî Eğitim Bakanlığımızın, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın, Yükseköğretim Kalite Kurulu Başkanlığı’nın, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün ve üniversitelerimizin bütçeleri ile ayrılan diğer kaynakları kapsayan 2027 yılı eğitim bütçemiz 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörüldü. Söz konusu tutar, merkezî yönetim bütçesinin yüzde 13,77’sine karşılık geliyor” dedi.
“‘KAYGI VERİCİ’ DENİLEN TABLO, ON YILIN SONUNDA GIPTA İLE BAKILAN BİR YÜKSELİŞE DÖNÜŞTÜ”
Tekin, eğitim bütçesinin artırılarak Bakanlığın merkezî yönetim bütçesinde ilk sıraya yükseltildiğini belirtti. Okulların büyük bölümünün EBA ile entegre etkileşimli tahtalarla donatıldığını aktaran Tekin, öğretmenlik meslek kanununun yürürlüğe girdiğini ve öğrencilere EBA ile MEBİ platformları üzerinden ücretsiz öğrenme desteği sunulduğunu ifade etti. Tekin, şöyle devam etti:
“Özel eğitime ihtiyaç duyan evlatlarımıza ayrı bir hassasiyetle sahip çıkacağız dedik, özel eğitim hizmetine kavuşan öğrencilerimizin sayısını on iki katına biz çıkardık. Kızlarımızın ve gençlerimizin önündeki engelleri kaldıracağız dedik, başörtüsü yasağını da katsayı engelini de biz kaldırdık. Seçmeli derslerle her evladımızı ilgi ve yeteneğine göre yönlendireceğiz dedik, Kur’an-ı Kerim’den yapay zekâya kadar seçmeli dersleri okullarımıza biz getirdik. Ezbere dayanan anlayışı terk edeceğiz dedik, insanı merkeze alan Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizi evlatlarımıza biz kazandırdık. Eğitimimizi vesayetin yasaklarından kurtardığımız gibi, evlatlarımızın geleceğini karanlık hesaplarına alet eden FETÖ’nün dershanelerden okullara uzanan ağını da milletimizin desteğiyle kökünden söktük.
Eğitim politikalarımızı yıllardır ‘yap-boz’ diye niteleyenlerin, her yıl yeni bir şeyle geldiğimizi söyleyenlerin, az önce sıraladığım satırlara bir de bütünün içinden bakmalarını isterim. Her yıl yeni bir adım attığımız doğru. Ancak o adımların her biri 2002’de milletimize verdiğimiz sözün bir hükmünü yerine getirdi, hepsi de aynı maarif tasavvurunun birer cüzü olarak birbirine eklendi. Her gün yer değiştiren iskelelere bakıp yapının değiştiğini sananlar oldu, oysa o yapı baştan beri ilk günkü çizgisine sadık kalarak kat kat yükseldi. Kalıcı eserlerin sabırla, milletin kabulü ve zamanın imkânı gözetilerek vücut bulduğunu atalarımızın bize bıraktığı mirastan öğrendik ve her adımı o tekâmül anlayışıyla attık. Çağın ihtiyaçları değiştikçe vasıtalarımızı yeniledik, maarifimizin gayesinden ise hiçbir zaman taviz vermedik, bundan sonra da vermeyeceğiz.”
PISA 2025 sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tekin, geçmiş yıllarda Türkiye’nin PISA performansına yönelik yapılan eleştirileri hatırlatarak, 2004 yılında sonuçların açıklanmasının ardından basında yer alan değerlendirmelere ve 2016 yılında Meclis’e sunulan gensoru önergesinde PISA 2012 sonuçlarına yapılan atıflara değindi. Tekin, Türkiye’nin PISA sonuçlarına göre 38 OECD ülkesi arasında fen bilimlerinde 14’üncü, okuma becerilerinde 13’üncü, matematikte ise 23’üncü sırada yer aldığını belirterek, “‘Sınıfta kaldı’ denilen Türkiye, fen bilimlerinde ve okumada OECD ülkelerinin yarısından fazlasını geride bıraktı. 2018’de muhalefetin verdiği bir başka araştırma önergesinde PISA sonuçlarının ‘kaygı verici ve düşündürücü sonuçlar’ içerdiği yazıldı. Oysa 2015-2025 döneminde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında ortalama performansını artıran tek OECD üyesi ülke Türkiye oldu. ‘Kaygı verici’ denilen tablo, on yılın sonunda gıpta ile bakılan bir yükselişe dönüştü” dedi.
“DERSHANELERİ KAPATARAK ÖĞRENMENİN MERKEZİNİ YENİDEN OKULA TAŞIDIK”
Tekin, görev süresi boyunca yaptıkları çalışmaları ise şöyle anlattı:
“Eğitimin merkezî yönetim bütçesindeki payını 2002’deki yüzde 7,6’dan iki katına yakın bir düzeye taşıdık. Erişimi her kademede genişlettik, okul öncesinde okullaşma oranını yedi katına çıkardık, ortaöğretimde bu oranı 30 puanı aşkın yükselttik, taşımalı eğitimle en uzak köydeki öğrencilerimizi de okullarına ulaştırdık. Derslik sayımızı iki katına çıkardık, öğrencilerimizi daha az kalabalık sınıflarda, daha nitelikli öğrenme ortamlarıyla buluşturduk. Öğretmen sayımızı iki katına çıkardık, her sınıfımıza alanının öğretmenini ulaştırmayı esas aldık. Öğretmenlik mesleğinin genel yeterliklerini yeniden tanımladık, öğretmen yetiştirmeyi Millî Eğitim Akademimizle bu yeterlikler üzerine kurduk. Kariyer basamaklarıyla öğretmenlerimize uzman öğretmenlik ve başöğretmenlikten oluşan bir mesleki ilerleme yolu açtık. Sözleşmeli öğretmenlik modelini, öğretmen ihtiyacının en yoğun olduğu bölgelerimizde öğretmen hareketliliğini azaltmak ve fırsat eşitliğini güçlendirmek için hayata geçirdik, asgari görev süresi şartıyla o bölgelerdeki öğrencilerimizin de öğretmenleriyle kalıcı bir bağ kurabilmesini sağladık.
Dershaneleri kapatarak öğrenmenin merkezini yeniden okula taşıdık. Ücretsiz ders kitaplarıyla ve Destekleme ve Yetiştirme Kurslarıyla ihtiyaç duydukları desteği öğrencilerimize okullarında, ailelerine hiçbir yük getirmeden sunduk. Bursluluktan parasız yatılılığa, şartlı eğitim yardımından ücretsiz öğle yemeğine kadar sosyal politikalarımızla imkânı kısıtlı ailelerimizin çocuklarının eğitim hakkını devletimizin güvencesi altına aldık. FATİH Projesi’yle sınıflarımızın teknolojik altyapısını kurduk, EBA ile eğitim içeriklerini her öğrencimizin erişimine açtık, salgın döneminde de TRT EBA kanallarıyla eğitimi milyonlarca öğrencimizin evine taşıdık. Bilişim teknolojileri laboratuvarlarından robotik kodlama atölyelerine kadar yerli imkânlarla kurduğumuz dijital ekosistemle teknolojiyi öğrenmenin her aşamasına yerleştirdik. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğümüzü kurarak öğrencilerimizin öğrenmesini kendi araştırmalarımızla ölçmeye başladık. Eğitim genel müdürlüklerimizin tamamında İzleme ve Değerlendirme Daire Başkanlıkları kurarak politika hedeflerimize ne ölçüde ulaştığımızı sistemli biçimde izledik. OECD nezdindeki eğitim ataşeliğimizle uluslararası araştırmaları uzaktan takip etmek yerine o araştırmaların karar süreçlerine etkin biçimde katıldık. Ve nihayet Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizle PISA’nın ölçtüğü becerileri öğretim programlarımızın merkezine taşıdık.”
Tekin, mesleki ve teknik eğitimin ortaöğretim içindeki payının yüzde 40’ın üzerine çıktığını, LGS yerleştirmelerinde meslek liselerinin tercih oranının ise yüzde 45’e ulaştığını, meslek liselerini tercih eden başarılı öğrencilerin sayısının da arttığını ifade etti.
İmam hatip okullarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Tekin, 1997 yılında lise öğrencileri arasındaki oranı yaklaşık yüzde 10 olan imam hatip liselerinin payının sonraki yıllarda yüzde 2’ye gerilediğini, yapılan düzenlemelerin ardından ise yüzde 12’ye yükseldiğini kaydetti.
Tekin, ailelerin eğitim sürecinin önemli bir parçası olduğunu belirterek, okul-aile iş birliğini güçlendirmeye yönelik çeşitli program ve uygulamaların hayata geçirildiğini ifade etti. Bu kapsamda okula uyum programları, aile eğitim bültenleri ve Okul Randevu Sistemi’nin uygulamaya alındığını aktaran Tekin, Ailemle Eğitim Yolculuğum Projesi kapsamında ailelerin çocuklarıyla birlikte kültür ve spor alanlarında 47 bin 225 etkinliğe katıldığını kaydetti.
“2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDA 16 YENİ PROGRAM İLKKEZ ÖĞRENCİ KABUL ETTİ”
Üniversite-sektör iş birliğini güçlendirmeye yönelik çalışmalara da değinen Tekin, İşletmede Mesleki Eğitim Modeli’nin pilot uygulamasının yedi ilde, 185 ön lisans programında ve yaklaşık 120 bin öğrenciyi kapsayacak şekilde başlatıldığını belirtti. Model kapsamında öğrencilerin eğitimlerinin bir veya iki dönemini iş yerlerinde geçirerek mesleki deneyim kazanmalarının amaçlandığını ifade eden Tekin, şöyle devam etti:
“Yükseköğretim Kurulumuz program yapısını da yeni teknolojilerle ve geleceğin meslekleriyle birlikte yeniledi, yapay zekâ, büyük veri, siber güvenlik, yeşil dönüşüm ile sağlıkta ve tarımda dijitalleşme alanlarını program geliştirme çalışmalarının merkezine aldı. Yapay zekâ ve dijitalleşme alanında 100’ü aşkın üniversitemiz yeni program türlerini öğrencileriyle buluşturdu, öteki alanlarda da yeni programlar açtı. Kurul dönüşümü bir defaya mahsus bir program açma faaliyeti olarak görmedi, teknolojideki ve iş gücü piyasasındaki değişimi yakından izleyerek ihtiyaç ortaya çıktıkça yeni programları sisteme dâhil etti. 2026-2027 eğitim öğretim yılında 7’si lisans, 9’u ön lisans olmak üzere 16 yeni program ilk kez öğrenci kabul etti. Bilginin disipliner sınırlarının giderek geçirgenleştiği bir dönemde Kurul, tarih ve yapay zeka, feslefe ve yapay zeka, işletme ve yapay zeka gibi disiplinler arası programlarla teknolojik dönüşümü sosyal ve beşerî bilimlerin de gündemine taşıdı.”
Tekin, ÖSYM’nin sınav ve yerleştirme faaliyetlerini e-Devlet standartlarında yürüttüğünü belirterek, kurumun yılda yaklaşık 70 sınav ve 25 yerleştirme işlemi gerçekleştirdiğini ifade etti. 2026 yılında bugüne kadar düzenlenen 61 sınava yaklaşık 13 milyon 600 bin adayın katıldığını aktaran Tekin, engelli ve sağlık sorunu bulunan adaylar ile şehit ve gazi yakınlarına yönelik özel sınav koşullarının da sağlandığını kaydetti.
Tekin, “Eğitim bütçemiz, 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin TL’si Bakanlığımız bütçesi olmak üzere toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin TL olarak öngörülmektedir” diyerek sunumunu tamamladı.