Haber: Berfin BAYIR – Ogün AKKAYA
(TBMM) – Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’nin rahim ağzı kanseri bakımından ‘düşük sıklıkta vaka görülen ülkeler’ grubunda yer aldığını söyledi. HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasına ilişkin bilimsel değerlendirmelerin sürdüğünü belirterek “Sonuç maalesef halen gelmemiştir” diyen Memişoğlu, SMA ilaçlarına ilişkin de konuştu. Memişoğlu, Bilim Kurulu’nun uygun bulmadığı ilaçlar için hukuki kararlarla düzenlenen bağış kampanyalarının sonuçlarına ilişkin Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı’nın (TÜSEB) bilimsel çalışma yürüttüğünü açıkladı.
AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Sağlık Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesi, kesin hesabı ile Sayıştay Raporları’nın görüşmeleri tamamlandı. Bakan Kemal Memişoğlu, milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından soruları yanıtladı.
Sayıştay raporlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Memişoğlu, Bakanlığın hesap verebilirlik, şeffaflık ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını temel ilkeler arasında gördüğünü belirtti. Sayıştay denetimlerinde tespit edilen bulgu sayısının azaldığını ifade eden Memişoğlu, “2023 yılı denetim raporunda 19 olan bulgu sayısını 2024’te 12’ye, 2025’te ise 8’e kadar düşürmüştük. 2025 yılı denetim raporlarında yer alan bulgulardaki tüm hususları yakından takip ederek gerekli çalışmaları hassasiyetle sürdürüyoruz” dedi.
Memişoğlu, fon soruşturmasında ismi gündeme gelen ve 2013-2016 yıllarında Bakanlıkta görev yapan kişiyle ilgili iddialar hakkında da inceleme başlatıldığını açıkladı. Memişoğlu, “Söz konusu iddialarla ilgili 15 Ekim 2026 tarihinde üç müfettiş görevlendirilerek o dönemlere ait inceleme başlatılmıştır. Konuyla ilgili başlatılan inceleme halen devam etmektedir” diye konuştu.
ŞEHİR HASTANELERİNİN BÜTÇEDEKİ PAYININ AZALDIĞINI SAVUNDU
Kamu-özel iş birliği modeliyle yapılan şehir hastanelerine yönelik eleştirilere yanıt veren Memişoğlu, bu hastanelerin ileri teknolojiye sahip donanımları, ameliyathaneleri, yoğun bakımları ve acil servisleriyle entegre sağlık merkezleri olduğunu söyledi.
Yüklenicilerin bakım, onarım, temizlik ve güvenlik gibi destek hizmetlerini sözleşme kapsamında uzun yıllar üstlendiğini belirten Memişoğlu, bu hizmetlerin performans ölçütlerine göre denetlendiğini ve standartların karşılanmaması halinde sözleşmedeki yaptırımların uygulandığını kaydetti.
Şehir hastanelerinin finansmanına ilişkin eleştirilere de değinen Memişoğlu, kamu-özel iş birliği kapsamında yapılan ödemelerin kullanım bedeli ve hizmet bedeli olmak üzere iki ayrı başlıkta değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kullanım bedelinin hastanelerin inşası, sağlık altyapısı, tıbbi teknoloji yatırımları ve akıllı bina sistemlerinin karşılığı olduğunu belirten Memişoğlu, hizmet bedelinin ise görüntüleme, laboratuvar, bakım-onarım ve yemek gibi hizmetler için ödendiğini ifade etti.
Memişoğlu, bu iki ödeme kaleminin birbirine karıştırılmaması gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu:
“Şehir hastanelerinde hastalarımız için yapılan tetkikler, hasta odalarının temizliği, hatta hastalarımıza sunduğumuz yemek hizmeti için yaptığımız ödemelerin tamamını bir araya getirerek bu ödemeleri yalnızca müteahhide yapılan inşaat ödemesi gibi göstermek yanlıştır, yanıltıcıdır. Kamu hastanelerinde de hizmet bedeli olarak bir bedel ödüyoruz. Bunun kamu-özel işletmesindeki inşaat yatırım bedeliyle karıştırılıp birleştirilmemesini özellikle hesap açısından değerlendirmenizi istiyorum.”
Kamu-özel iş birliği kapsamında yapılan kullanım bedeli ödemelerinin Bakanlık bütçesi içindeki payının azaldığını savunan Memişoğlu, “2022 yılında bütçemizdeki payı yüzde 10,5 iken 2025 yılında yüzde 5,5’e, 2026 yılında yüzde 4,6’ya düşüyor. 2027 için ise yüzde 4,2 olarak öngörüyoruz. Bizim bütçemizde kullanım bedeli olarak ödediğimiz, inşaat ve yapımla ilgili pay devamlı düşüyor” dedi.
Şehir hastanelerinin sağlık hizmetlerindeki payına ilişkin de bilgi veren Memişoğlu, toplam yatak kapasitesinin yüzde 17’sinin, muayenelerin yüzde 13’ünün ve A, B, C grubu ameliyatların yüzde 19’unun bu hastanelerde gerçekleştirildiğini bildirdi.
PALA’NIN KİRA BEDELİ SORUSUNA YANIT VERMEDİ
Sağlık istatistikleri yıllığının yayımlanmasına ilişkin eleştirilere yanıt veren Memişoğlu, 2026 yılı Sağlık İstatistikleri Yıllığı Haber Bülteni’nin 30 Eylül 2026 tarihinde yayımlandığını ve Bakanlığın internet sitesinden erişilebildiğini söyledi. Memişoğlu, 2025 yılı sağlık istatistikleri yıllığının ise belirlenen takvim doğrultusunda aralık ayı sonunda yayımlanacağını belirtti.
YENİ Parti Bursa Milletvekili Kayıhan Pala’nın şehir hastanelerine bugüne kadar ne kadar kira ödendiğine ilişkin sorusu üzerine Memişoğlu, istatistiklerin yayımlanma takvimini anlatarak “Geçen sene de aynı tartışmayı yaptık. Tartışmak istemiyorum Kayıhan Hocam, burada tartışmaya gelmedim. Ben size tartışmaya değil, bilgilendirmeye geldim. Her sene aralık ayında yayımlanan yıllığı, eğer bütçeyi ocakta yapsaydık görmüş olacaktın. 2025’in istatistiği de aralık ayında belli takvim kapsamında yayımlanacak. Biz korkuyoruz, saklıyoruz diye değil, onu anlatmaya çalışıyorum” dedi.
Pala’nın kira bedeline ilişkin sorusunu yinelemesi üzerine Memişoğlu, “Onun için bu konuda merak etmeyin, yayımlayacağız. Çok uzatmayayım, tartışmayayım çünkü bir sürü soru var” ifadelerini kullandı.
YAŞAM BEKLENTİSİ 78,5 YILA ÇIKTI
Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresinin 2002 yılında 72,5 yıl olduğunu, 2025 yılında ise 78,5 yıla yükseldiğini belirten Memişoğlu, Türkiye’nin orta üst gelir grubu ülkelerin ortalamasının üzerinde olduğunu söyledi.
2023 yılı yaşam süresi verilerindeki düşüşte 6 Şubat depremlerinin etkili olduğunu savunan Memişoğlu, 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan uluslararası karşılaştırmalara ilişkin şu bilgileri verdi:
“O dönemde doğuşta beklenen yaşam süresi OECD ülkelerinde 1,92 ay, Avrupa Birliği ülkelerinde 1,92 ay, bizim de dahil olduğumuz orta üst gelir grubu ülkelerinde 3,36 ay artmış, ülkemizde ise 4,8 ay artmıştır. Bu veriler açıkça göstermektedir ki ortalama yaşam beklentisi sürelerinde artış hızımız OECD, Avrupa Birliği ve orta üst gelir grubu ortalamalarının üzerindedir.”
723 AİLE SAĞLIĞI MERKEZİ HİZMETE AÇILDI
Aile sağlığı merkezlerine ilişkin eleştirilere de yanıt veren Memişoğlu, Temmuz 2024’ten bu yana 723 aile sağlığı merkezinin hizmete açıldığını, 372 merkezin inşaatının sürdüğünü bildirerek “Böylece toplam kazandırdığımız ASM sayısı 1095 olacaktır. Bütün sayılar burada var. Yaptıklarımız, açtıklarımız, kiraladıklarımız, satın aldıklarımız… Bütün vekillerim arzu ederse bunları sizlere iletirim. Bu sayılar net sayılardır” dedi.
Hatay’da deprem sonrasında 17 birinci basamak sağlık tesisi yapıldığını belirten Memişoğlu, 93 tesisin yatırımının devam ettiğini, 18’inin proje, 11’inin ise arsa temin aşamasında olduğunu söyledi. Memişoğlu, deprem öncesindeki aile sağlığı merkezi sayısını kısa sürede aşmayı ve yaklaşık 40 ilave aile sağlığı merkezi yapmayı hedeflediklerini ifade etti.
ANNE ÖLÜMLERİNDE DÜŞÜŞ OLDUĞUNU AÇIKLADI
Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimliği sisteminde proaktif bir yaklaşım benimsediklerini belirten Memişoğlu, aile hekimlerinin artık vatandaşların kendilerine başvurmasını beklemediğini, tarama ve takip amacıyla vatandaşlara ulaştığını söyledi.
Anne ölümlerine ilişkin verileri de paylaşan Memişoğlu, “2025 yılının ilk 10 ayında 102 olan anne ölüm sayısı, bu yılın aynı döneminde 86’ya düşmüştür. Riskli anne takibini başlattığımız için bu sayının gelecekte çok daha fazla düşeceğine eminim” diye konuştu.
“HPV AŞISIYLA İLGİLİ BİLİMSEL DEĞERLENDİRMELER DEVAM EDİYOR”
Aşı reddine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sağlık Bakanı Memişoğlu, dünyada aşı reddi oranlarının yükselmeye başladığını belirterek gelişmiş ülkelerde bu oranın yüzde 10 ila 20 arasında olduğunu, Türkiye’de ise yüzde 4-5 seviyesinde seyrettiğini söyledi. Bu oranı yeterli bulmadıklarını ifade eden Memişoğlu, aşı reddini azaltmak amacıyla sekiz aşının yerli üretimini hedeflediklerini bildirdi.
Hepatit A ve suçiçeği aşılarının üretildiğini belirten Memişoğlu, diğer aşıların üretimi için de çalışmaların sürdüğünü kaydederek,”Aşı reddini engellemek ve azaltmak için Allah nasip ederse sekiz aşımızı yerli üreteceğiz. Bu konuda da emin olun çok kısa zamanda sözleşmelerini yapıp kendi aşısını üreten, kendi aşısını aynı zamanda dünyaya ulaştıran bir ülke olacağız” dedi.
HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasına ilişkin tartışmalara da değinen Memişoğlu, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’nin rahim ağzı kanseri görülme sıklığı bakımından düşük sıklıkta vaka görülen ülkeler grubunda yer aldığını söyledi. Serviks kanserinin kadınlarda en sık görülen 10’uncu kanser türü olduğunu ve hastalığın başlıca nedeninin HPV enfeksiyonu olduğunu belirten Memişoğlu, Türkiye’de HPV tarama programının yürütüldüğünü ifade etti.
Memişoğlu, “En ileri metot olan PCR temelli HPV tarama programı dünyada ilk kez ülkemizde başlatılmış olup başarıyla yürütülmektedir. Ayrıca eğer gelmiyorlarsa hastalarımıza veya annelerimize veya kadınlarımıza mobil araçlarımızla gidip HPV testi yapabilen, yapan bir ülkeyiz” diye konuştu.
HPV aşısının aşı takvimine alınıp alınmayacağı konusunda uzman akademisyenlerin yer aldığı Bilim Kurulu’nda değerlendirmelerin sürdüğünü belirten Memişoğlu, henüz bir sonuca ulaşılmadığını söyledi.
Memişoğlu, HPV aşısına ilişkin kararın bilimsel değerlendirmeler doğrultusunda verilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bilim Kurulunda HPV aşısının aşı takvimine alınmasıyla ilgili bilimsel değerlendirmeler devam etmektedir. Sonuç maalesef halen gelmemiştir” ifadelerini kullandı.
Bilim kurullarının değerlendirmelerine saygı duyulması gerektiğini belirten Memişoğlu, “Hem HPV’de olsun hem de SMA’da olsun bizim bilim kurullarına ve bilimsel bu işin gerçek bilgisini üreten ve bilen insanlara saygı duymamız gerekir. Ben bir genel cerrahım. O nedenle aşının yapılıp yapılmayacağını veya bunun bizim programımıza alınıp alınmayacağını bilim insanlarının kararıyla uygulamak gerektiğini düşünüyorum” dedi.
SMA İLAÇLARI VE BAĞIŞ KAMPANYALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA
SMA hastalığına yönelik uygulamalara da değinen Memişoğlu, Türkiye’de hastalığa ilişkin tarama programı yürütüldüğünü, taramaların evlilik öncesinde ve çocuklarda yapıldığını söyledi. Bu uygulamaların amacının SMA hastalığının ortaya çıkmasını önlemek olduğunu belirten Memişoğlu, hastalığın tedavisinde kullanılan iki ilacın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ücretsiz karşılandığını ifade etti.
SMA hastalarının tedavisinde bağış kampanyalarıyla ilaç temin edilmesi konusuna da değinen Memişoğlu, “Eğer Bilim Kurulu uygunluk verirse her çocuğumuz bizim emanetimizdir ve onların tedavilerini bu devlet rahatlıkla üstlenebilir. Ama Bilim Kurulu ‘Buna bir fayda vermeyecek, artık bu ilacın bir etkisi olmayacak’ diye bir karar verdiği halde hukuk ‘Bunu verin’ diyorsa, işte o bağışçılar hukuk kararı sonucunda, Bilim Kurulu reddediyorsa, onu hukuk olarak camilerin önünde topluyorlar” ifadelerini kullandı.
Konuyla ilgili TÜSEB tarafından bilimsel bir çalışma yürütüldüğünü belirten Memişoğlu, “Çok yakında TÜSEB’in yaptığı bilimsel bir çalışmayı kamuoyuyla paylaşacağız. O ilaçları, o bağışları toplayıp da o çocukları tedavi ettirdiğini söyleme başarısının ne kadar olduğunu kamuoyuyla paylaşacağız” dedi.
Sağlık Bakanlığı 2027 yılı bütçesi, kesin hesabı ve Sayıştay Raporları ile Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri Anonim Şirketi bütçe, özel bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları da oylanarak kabul edildi.

