Şahika Tekand: İyi oyunculuk dürüstlük ve cesaret gerektirir

Gençlerle buluşan oyuncu Şahika Tekand, “iyi oyunculuğun “yapmayı küçümsememekten” geçtiğini söyledi. Tekand, “Yapamazlıklarını yaratıcılığın kaynağına dönüştürebilen aktör iyi aktördür” derken, Verda Habif ise yapay zekânın insan ilişkileri üzerindeki etkisine dikkat çekti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından “Hazır mıyız?” mottosuyla düzenlenen 40. Genç Günler kapsamında gerçekleştirilen söyleşide, tiyatro dünyasının önemli isimleri Şahika Tekand ve Verda Habif gençlerle buluştu. Müze Gazhane Meydan Sahnesi’nde düzenlenen etkinlikte sanatın dönüştürücü gücü, oyunculuk anlayışı ve dijitalleşmenin tiyatro üzerindeki etkileri konuşuldu.

Moderatörlüğünü Aslı Aybars’ın üstlendiği söyleşide oyuncu, yönetmen ve yazar Şahika Tekand ile oyuncu, dramaturg ve akademisyen Verda Habif gençlerle bir araya geldi. Yoğun katılımla gerçekleşen söyleşide sahne, performans ve oyunculuk kavramları farklı yönleriyle ele alındı.

Tekand, Stüdyo Oyuncuları’nı kurma sürecini anlatırken 1980’li yılların politik ve toplumsal atmosferine dikkat çekti. Mezuniyet sonrası sinema ve televizyon projelerinde yer aldığını belirten Tekand, zamanla tiyatroya ve performans sanatına yöneldiğini söyledi. “1988’de Stüdyo’yu kurduk. Bugünün dünyasına müdahale edecek, dürüstçe muhalefet edecek artistik bir dil arıyorduk” diyen Tekand, tiyatronun seyirciyle anlık ilişki kuran en canlı sanat dallarından biri olduğunu vurguladı.

“SANATIN İŞİ UYANIK OLMAKTIR”

Tekand, günümüzde hayatın giderek bir “oyun” düzenine dönüştüğünü belirterek, “Sanatın işi buna karşı uyanık olmaktır. Oyun yaratmak eğlencelidir ama sorumluluk ister” ifadelerini kullandı.

Kendi sahneleme anlayışına dair yöneltilen soruyu da yanıtlayan Tekand, performatif tiyatronun “konuşulabilir olanı” ve “yapılabilir olanı” araştırdığını söyledi. “Oyuncu bu yöntemde yaptığını hisseder, hissettiğini yapmaz. Oyunculuk, dünya ile nasıl baş edilebileceğini gösteren olağanüstü bir meslek” dedi.

Söyleşide söz alan Verda Habif ise Şahika Tekand’ın oyunlarıyla ilk karşılaşmasının kendi tiyatro anlayışını değiştirdiğini anlattı. Habif, “Oyunu gördüğümde tiyatronun böyle bir şey olduğunu bilmiyordum dedim. Biçimin anlam ürettiğini orada gördüm. Kendimi bir konserde gibi hissetmiştim” ifadelerini kullandı.

Söyleşinin dikkat çeken bölümlerinden biri ise tiyatronun geleceği ve dijitalleşme üzerine yapılan değerlendirmeler oldu. Tekand, tiyatronun giderek daha sınırlı bir izleyici kitlesine hitap eden bir sanat dalına dönüşebileceğini belirterek, “Sadece tüketici ve kullanıcı olduğumuz bir dünyanın içindeyiz. İnsansızlaşma artık bir kavram değil, hayat pratiği” dedi. Sanatta değerli olanın sistemle ve doğal olanla çelişen alanlar olduğunu söyleyen Tekand, “Ben sadece kullanıcı değilim, her şeyden önce insanım” diye konuştu.

Verda Habif ise yapay zekânın insan ilişkileri üzerindeki etkisine dikkat çekerek, “Yapay zekâ ötekiyle ilişkiyi ortadan kaldırıyor. Öteki yoksa çelişki de yoktur. Çelişki ortadan kalktığında insanın üretim kapasitesi de zayıflar” değerlendirmesinde bulundu.

Etkinlik, seyircilerin sorularıyla devam etti. “İyi oyuncu kimdir?” sorusuna yanıt veren Tekand, oyunculuğun teknik bilgi kadar dürüstlük ve yapma cesareti gerektirdiğini belirtti. “Yapmayı küçümsemeyen, yapamazlıklarını yaratıcılığın kaynağına dönüştürebilen aktör iyi aktördür. Sahnede dürüst olmamız gerekiyor. Travmalardan yola çıkılarak oyunculuk yapılmaz” dedi.