Nöbetçi Eczaneler
Haber: Uğur İSTANBULLU
(ARTVİN) – Hopa-Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Olcay Muti, çay üreticilerinin en büyük sorununun emeğinin karşılığını alamamak olduğunu vurguladı. Artan girdi maliyetlerine dikkati çeken Muti, bir kilogram çayın maliyetinin 41,66 liraya ulaştığını belirterek, üreticilerin kilogram başına 5 lira destekle toplam 46 lira taban fiyat beklentisi olduğunu bildirdi.
Hopa-Kemalpaşa Ziraat Odası, yaklaşan 2026 çay hasat sezonu dolayısıyla üreticilerin dinlendiği toplantı düzenledi. Hopa Ticaret ve Sanayi Odası Atatürk Konferans Salonu’ndaki toplantıya Hopa-Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Olcay Muti, Hopa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Demircioğlu, Hopa Belediye Başkanı Utku Cihan ve üreticiler katıldı.
Hopa-Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Muti, yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Çay fiyatı, üreticilerin emeğinin karşılığını belirleyen en önemli unsurdur. Çay üreticileri uzun yıllardır hem ekonomik hem de sosyal anlamda ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. En büyük sorun, emeğin karşılığının alınamamasıdır. Bunun yanında alım yerlerinde, çay bahçelerinde ve fabrikalarda da çeşitli problemler yaşanmaktadır. Kota ve kontenjan uygulamaları üreticileri zor durumda bırakmaktadır. Özellikle kontenjan uygulaması, üreticiyi özel sektöre mahkûm eden bir sistem yaratmaktadır. Bu durum, üreticilerin düşük fiyatlara satış yapmasına neden olmaktadır. Nitekim zaman zaman taban fiyatın yüzde 50 altına çay satmak zorunda kalındığını görüyoruz. Geçen yıl 13–14 liraya çay satıldığı dönemler oldu. Yaş çay taban fiyatı devlet tarafından belirlenmektedir. Ancak son 20 yıldır açıklanan fiyatlar üreticileri memnun etmemektedir. Üreticiler büyük emek harcamalarına rağmen karşılığını alamamaktadır.
“Açıklanan ya da önerilen fiyatlar üreticinin maliyetinin altında kalmaktadır”
Bir diğer önemli sorun da girdi maliyetleridir. Gübre fiyatları sürekli artmaktadır. Ocak ayında 25 bin lira olan gübre fiyatı kısa sürede 27 bin liraya çıkmıştır. Üstelik çoğu üretici gübreyi vadeli almakta ve ödemesini hasat sonrası, yani temmuz ayında yapmaktadır. Ancak o tarihte fiyatın ne olacağı belirsizdir. Bugün itibarıyla bir kilogram çayın maliyeti 41 lira 66 kuruştur. Buna ek olarak destekleme talebimiz bulunmaktadır. Destekleme uzun yıllardır artırılmamıştır. Bu yıl için üreticiler olarak kilogram başına 5 lira destek talep ediyoruz. Toplamda ise beklentimiz 46 liradır. Ne yazık ki açıklanan ya da önerilen fiyatlar üreticinin maliyetinin altında kalmaktadır. Bu durum, üreticilerin emeğinin karşılığını alamamasına neden olmaktadır. Çay fiyatını belirlerken üreticinin maliyetleri, emeği ve yaşam koşulları dikkate alınmalıdır.”
“Devlet Planlama Teşkilatı kapatıldığından bu yana tarımda planlama yapılmadığını görüyoruz”
Hopa Belediye Başkanı Cihan ise yaşanan durumun bir planlama eksikliğinden kaynaklandığını vurgulayarak, şöyle konuştu:
“Çay üreticiliğinde en önemli sorunların başında maliyetler gelmektedir. Özellikle işçilik, akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki artış üreticiyi ciddi şekilde etkilemektedir. Bu nedenle maliyetlerin üzerine adil bir fiyat eklenmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak bunun yanında tarımda genel bir plansızlık sorunu da bulunmaktadır. Geçmişte Türkiye’de bu tür planlamaları yapan Devlet Planlama Teşkilatı vardı. Bu kurum, hangi bölgede hangi ürünün ne kadar üretileceğini belirleyen önemli bir yapıydı. Ancak 2011 yılında kapatıldı. O günden bu yana tarımda yeterli bir planlama yapılmadığını görüyoruz. Bugün sadece çay değil, domatesten salatalığa, mandalinadan limona kadar birçok tarım ürününde benzer sorunlar yaşanmaktadır. Artan maliyetler nedeniyle üreticiler ürünlerini toplamakta bile zorlanmaktadır. Dolayısıyla çay sorununu konuşurken aslında bunun daha geniş bir tarım politikası eksikliğinin sonucu olduğunu da ifade etmek gerekir.”
