Nöbetçi Eczaneler
Haber: Olcay AYDİLEK
(ANKARA) – Şehiriçi dağıtım şirketlerine, 4 Nisan’dan geçerli olmak üzere gerek konut, gerek ticarethane gerekse de sanayide tüketilen her birim elektrikten aktarılan “dağıtım payı”na yapılan yüksek zam tartışma yarattı. Eski Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Denetim Dairesi Başkanı Mehmet İbiş, 4 Nisan itibarıyla konutlarda alt kademe abonesinin dağıtım bedelinin, enerji bedeline oranının 2014 yılına göre 14,5 kat arttığını belirterek, “Konutlarda üst kademe dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı da 3,84 kat artmıştır” dedi. İbiş, sanayi ve ticarethanelerde de yüksek oranlı artışların olduğunu açıkladı.
EPDK, 4 Nisan’dan geçerli olmak üzere elektriğe zam yaptı. Konut, sanayi ve ticarethanede, dağıtım bedelleri (kayıp-kaçak, iletim ve dağıtıcı payını içeriyor) de yüzde 32,1 oranında artırıldı. Şehiriçi elektrik dağıtım şirketlerine aktarılan paya yapılan zam, tartışmaları da beraberinde getirdi.
Eski EPDK Denetim Dairesi Başkanı Mehmet İbiş, ANKA Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, özelleştirmenin hemen ardından 2014 yılından bu yana dağıtım paylarında yapılan artışları enerji bedeliyle birlikte karşılaştırmalı olarak anlattı. İbiş, şehiriçi dağıtım şirketlerinin satılan her birim elektrikten aldıkları paya yapılan son zamla bir kez daha gündeme gelen dağıtım paylarına işaret ederek, “Dağıtım sistem bedeli, birkaç unsurdan oluşuyor. Bunlar, dağıtım yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri (artı) dağıtım sistem işletim maliyeti (artı) teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti (artı) kesme-bağlama hizmet maliyeti (artı) sayaç okuma maliyeti (artı) iletim sistem bedelidir” dedi.
14,5 kat artış yaşandı
İbiş, şehiriçi dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinin ardından 2014 yılında bir birim elektrikte, enerji bedelinin payının, dağıtım bedeli payından daha yüksek olduğuna dikkat çekerek, “2014 yılında tek terimli, alçak gerilim, tek zamanlı bir mesken abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 0,3379 iken, 2026 yılı 4 Nisan itibarıyla düşük kademe mesken abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 4,90’a, üst kademe mesken abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı ise 1,27’ye yükselmiştir” dedi.
İbiş, şöyle devam etti:
“4 Nisan 2026’dan geçerli mesken alt kademe abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı, 2014 yılına göre 14,5 kat, mesken üst kademe dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı da 3,84 kat artmıştır.”
Sanayi ve ticarethanelerde de arttı
İbiş, 2014 yılında, bir sanayi abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranının 0,36 olduğunu, 4 Nisan itibarıyla sanayi abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranının 0,61’e çıktığını belirterek, “4 Nisan’da tek terimli, alçak gerilim, tek zamanlı bir sanayi abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 2014 yılına göre yaklaşık 2 kat artmıştır” diye konuştu.
Ticarethanelerde de dağıtım bedelinin arttığını vurgulayan İbiş, “2014 yılında bir ticarethane abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 0,34 iken, 2026 yılı 4 Nisan itibarıyla düşük kademe ticarethane abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 0,86’ya, üst kademe mesken abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı da 0,71’e yükselmiştir. 4 Nisan 2026 itibarıyla tek terimli, alçak gerilim, tek zamanlı bir ticarethane abonesinin dağıtım bedelinin enerji bedeline oranı 2014 yılına göre 2,5 kat artmıştır” diye konuştu.
“Özelleştirmede amaç dağıtım maliyetlerini düşürmekti”
İbiş, elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım maliyetlerini düşürme amacıyla özelleştirildiğini anımsatarak, “4 Nisan’dan geçerli uygulanan elektrik tarifeleri incelendiğinde enerji bedelinde ortalama yüzde 15 artış olurken, dağıtım bedelindeki ortalama artış 32,1’dir. Tüketici faturalarında da ortalama yüzde 25 artış olduğu görülmektedir. Geçmişten bugüne enerji faturası içinde dağıtımın payı enerji bedeline göre çok fazla artmış, bu durum ise tüketicilerin daha pahalı elektrik kullanmalarına sebep olmuştur” görüşünü dile getirdi.
Kayıp-kaçak oranları
İbiş, 2014 yılında Türkiye ortalama kayıp kaçak oranının yüzde 14.60 olduğunu anımsatarak, “2024 yılına gelindiğinde yüzde 8,91 oranına düşürüldüğü belirtilmesine rağmen, kayıp kaçağın düşmesine bağlı olarak dağıtım bedelinde bir düşüş olsa idi yıllar içerisinde enerji bedeline göre dağıtım bedelinde bu denli artışın yaşanmaması gerekirdi” dedi.
İbiş, dağıtım bedelinde yapılan artışa şehiriçi dağıtım bölgelerine yapılan yatırımların gerekçe olarak gösterildiğini belirterek, “Son yıllarda yüksek miktarda yatırım ödeneği verilmesine rağmen halen tüketici şikâyetlerinin önemli bir bölümünün enerji kesintisi, şebeke bağlantısı ve voltaj dalgalanması olması dikkat çekicidir” diye konuştu.