Nöbetçi Eczaneler
(TBMM) – CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, fon krizinde gündeme gelen 800 milyar liralık büyüklük ile borsada yaşandığını belirttiği 8 trilyon 660 milyar liralık değer kaybı toplamının, 2026 yılı yapı maliyetleri üzerinden hesaplandığında yaklaşık 4 milyon 494 bin konutun maliyetine karşılık geldiğini söyledi.
CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Türkiye’de milyonlarca vatandaşı etkileyen barınma krizine ilişkin basın toplantısı düzenledi. Konut fiyatları, kiralar, emekli aylıkları ve asgari ücret üzerinden değerlendirmelerde bulunan Sarı, barınmanın temel bir ihtiyaç olmaktan çıkarak giderek daha fazla insan için erişilmesi zor bir ayrıcalığa dönüştüğünü savundu.
Sarı, “Öyle bir ülke haline geldik ki artık insanlar ev sahibi olmayı değil, oturdukları evden çıkarılmamayı hayal ediyor. Gençlerimiz evlilik planı yaparken önce kiraları düşünüyor. Öğrencilerimiz üniversite kazanmanın sevincini yaşayamadan kalacak yer aramaya başlıyor. Emeklilerimiz ömür boyu çalıştıkları ülkede başlarını sokacak bir evin kirasını ödeyebilmek için hesap yapıyor” diye konuştu.
“İNSANLAR BAŞINI SOKACAK BİR EV BULAMADIĞI İÇİN CEZAEVİNE GİRMEK İSTİYOR”
Alanya’da barınacak yeri olmadığı için cezaevine girmek istediğini söyleyen 66 yaşındaki bir vatandaşın yaşadıklarına değinen Sarı, şunları söyledi:
“Bu vatandaşımız, barınacak yeri olmadığı için cezaevine girmek istediğini söylüyor. İfadesinde ne diyor biliyor musunuz? ‘Kalacak yerim yok, çöplüklerde yatıyorum. Onun için bu yola başvurdum.’ Bir ülkede insanlar ev sahibi olamıyorsa bu ekonomik bir sorundur. Kiralarını ödeyemiyorsa bu sosyal bir sorundur. Ama bir insan, başını sokacak bir çatı bulamadığı için cezaevine girmeyi çare olarak görüyorsa bu artık bir yönetim krizidir, bir insanlık dramıdır.”
AKP’nin 24 yılı aşkın süredir iktidarda olduğunu, konut politikalarını, şehir planlamasını, TOKİ’yi, imar kararlarını ve konut kredisi politikalarını belirlediğini ifade eden Sarı, “Peki, sonuç ne? Milyonlarca vatandaşın bir evin kapısını açmaya gücü yetmiyor” dedi.
KİRALARDAKİ ARTIŞA DİKKATİ ÇEKTİ
Merkez Bankası verilerine göre 100 metrekarelik bir konutun ortalama tahmini kira bedelinin 2018 yılında bin 150 lira olduğunu, 2026 yılının ilk altı ayında 25 bin 12 liraya yükseldiğini belirten Sarı, bu artışın 21,75 katına ulaştığını söyledi.
Ekim 2026 verileri üzerinden İstanbul, Ankara, İzmir ve Balıkesir’deki kira bedellerini de paylaşan Sarı, İstanbul’da Kadıköy ve Beşiktaş’ta 100 metrekarelik bir konutun ortalama kirasının 59 bin 200 ila 65 bin 100 lira arasında olduğunu kaydetti. Ankara’da Çankaya’da bu tutarın 41 bin ila 45 bin lira, İzmir’de Çeşme ve Güzelbahçe’de 40 bin ila 65 bin lira, Balıkesir’de Ayvalık’ta ise 26 bin 500 ila 30 bin lira arasında değiştiğini aktardı.
Son 10 yılda kira artışlarının yüzde 4 binlerin üzerine çıktığını belirten Sarı, “Hangi emeklinin aylığı 51 kat arttı? Hangi işçinin alım gücü 45 kat yükseldi? Hangi öğrencinin bursu 41 kat arttı? İktidar çıkıp enflasyonun düştüğünü anlatıyor. Ama vatandaşın sorduğu soru çok daha basit: Enflasyon düşüyorsa kira neden düşmüyor” ifadelerini kullandı.
“EMEKLİNİN MAAŞI KİRAYI KARŞILAMIYOR”
Emeklilerin barınma giderlerini karşılamakta zorlandığını belirten Sarı, Balıkesir üzerinden yaptığı hesaplamayı paylaştı. Balıkesir’in emekli nüfusunun yoğunluğu bakımından Zonguldak ve Sinop’un ardından üçüncü sırada, kira bedelleri bakımından ise Türkiye’nin en yüksek yedinci ili olduğunu söyleyen Sarı, Merkez Bankası’nın tahmini kira tutarına göre emeklinin maaşının tamamını kiraya verse dahi bin 460 lira açık verdiğini belirtti.
TÜİK’in kira verisine göre emeklinin elinde kira ödemesinin ardından yalnızca 334 lira kaldığını ifade eden Sarı, bunun günlük yaklaşık 11 liraya karşılık geldiğini söyledi. Piyasa kirası üzerinden yapılan hesapta ise emeklinin aylığına ek olarak 6 bin 448 lira bulması gerektiğini kaydetti.
Dul ve yetim aylığıyla geçinen vatandaşların da barınma krizinden etkilendiğini belirten Sarı, dul eşin 11 bin 776 lira, bir yetim çocuğun ise 5 bin 888 lira aylık aldığı örnekte toplam gelirin 17 bin 664 lira olduğunu; bu tutarın örnek kira bedelinin yalnızca yüzde 70,7’sini karşıladığını ve aylık 7 bin 336 lira açık oluştuğunu söyledi.
“ASGARİ ÜCRETLİ EV ALABİLMEK İÇİN 13 YIL MAAŞINI BİRİKTİRMELİ”
2026 yılında net asgari ücretin 28 bin 75 lira 50 kuruş, Türkiye’de 100 metrekarelik konutun ortalama kirasının ise 25 bin 12 lira olduğunu belirten Sarı, asgari ücretlinin kira ödemesinin ardından elinde yalnızca 3 bin 63 lira 50 kuruş kaldığını ifade etti.
Konut fiyatlarındaki artışa da dikkati çeken Sarı, 100 metrekarelik ortalama bir konutun fiyatının 2016 yılında 245 bin lira, 2026 yılı Eylül ayında ise 4 milyon 330 bin lira olduğunu belirtti. Bu dönemde konut fiyatlarının yaklaşık 17,7 katına çıktığını kaydeden Sarı, şöyle konuştu:
“Bugün asgari ücretle çalışan bir vatandaşımızın bu evi alabilmesi için tam 154 aylık, yani yaklaşık 12 yıl 10 aylık maaşının tamamını biriktirmesi gerekiyor. Bu hesapta vatandaşımız başka bir şey için tek kuruş harcamayacak. Tam 154 ay boyunca kazandığı her kuruşu biriktirecek ki başını sokacak bir ev alabilsin. Bir insan 13 yıl boyunca hiç harcama yapmadan yaşayabilir mi?”
Emeklilerin de konut sahibi olma imkanının gerilediğini savunan Sarı, 2010 yılında bir emeklinin ikramiyesiyle ortalama 34 metrekarelik konut alanı satın alabildiğini, 2025 yılında bu rakamın 24 metrekareye düştüğünü söyledi.
ÖĞRENCİLERİN BARINMA SORUNU
Üniversite öğrencilerinin de barınma krizinden etkilendiğini belirten Sarı, her 100 öğrenciden yalnızca sekizinin KYK yurdu imkanından yararlanabildiğini öne sürdü. Ankara’da 100 metrekarelik bir konutun ortalama tahmini kirasının 23 bin 163 lira olduğunu aktaran Sarı, üç öğrencinin bu konutu birlikte kiralaması durumunda kişi başına düşen kira bedelinin yaklaşık 7 bin 721 lira olacağını ifade etti.
Öğrencilerin kira, depozito, emlakçı komisyonu ve taşınma masraflarının yanı sıra eğitim ve yaşam giderlerini de karşılamak zorunda kaldığını belirten Sarı, dar gelirli yurttaşlara gelir düzeylerine göre kira yardımı yapılması gerektiğini belirten Sarı, bu konuda hazırladıkları kanun teklifinin Meclis komisyonlarında bekletildiğini söyledi.
“KONUT FİYATLARI 10 YILDA YAKLAŞIK 17,7 KATINA ÇIKTI”
Konut kredisi faizlerinin de vatandaşın ev sahibi olmasını zorlaştırdığını ifade eden Sarı, Kasım 2026 itibarıyla bankaların ortalama konut kredisi faiz oranlarının aylık yüzde 3 seviyesinde olduğunu belirtti. 4 milyon 330 bin liralık bir konut için yüzde 20 peşinat ve yüzde 80 kredi kullanılması halinde 866 bin lira peşinat gerektiğini kaydeden Sarı, 3 milyon 464 bin liralık kredinin 10 yıl vadede aylık taksitinin yaklaşık 107 bin lira olacağını söyledi.
Bu durumda toplam geri ödemenin 12 milyon 840 bin liraya, faiz yükünün ise 9 milyon 376 bin liraya ulaşacağını belirten Sarı, peşinatla birlikte konutun vatandaşa maliyetinin 13 milyon 706 bin liraya çıktığını ifade etti.
Kira ve tahliye uyuşmazlıklarının da arttığını belirten Sarı, Adalet Bakanlığı verilerine göre hukuk mahkemelerine gelen bu kapsamdaki dosya sayısının 2021 yılında 41 bin 743 iken 2024 yılında 276 bin 566’ya yükseldiğini, 2025 yılında ise 216 bin 800 dosya açıldığını söyledi. Sarı, “Bu düzen evsahibi ile kiracıyı birbirine düşman etti” dedi.
AVRUPA’DAKİ SOSYAL KONUT MODELLERİNİ ÖRNEK GÖSTERDİ
Avusturya’daki sosyal konut uygulamalarını örnek gösteren Sarı, OECD verilerine göre ülkede sübvansiyonlu kiralık konutların toplam konut stokunun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu, Viyana’da sosyal konutun payının yüzde 40’ı aştığını söyledi.
Sarı, basın toplantısında fon krizi ve borsadaki değer kaybını konut maliyetleriyle karşılaştırdı. Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17 Eylül 2026 tarihinde yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdiğini, bu fonlarda 455 bin 758 yatırımcının bulunduğunu belirten Sarı, fon krizinde gündeme gelen 800 milyar liralık büyüklüğü ve borsada yaşandığını belirttiği 8 trilyon 660 milyar liralık değer kaybını birlikte değerlendirdi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2026 yılı yaklaşık yapı maliyetlerini esas aldığını belirten Sarı, arsa ve KDV hariç 100 metrekarelik bir konutun maliyetinin 2 milyon 105 bin lira olduğunu söyledi. Sarı, bu hesaplamaya göre 800 milyar liranın yaklaşık 380 bin, 8 trilyon 660 milyar liranın ise yaklaşık 4 milyon 114 bin konutun yapı maliyetine karşılık geldiğini, iki tutarın toplamının yaklaşık 4 milyon 494 bin konutluk büyüklüğe ulaştığını kaydetti.
SOSYAL KİRALIK KONUT PROGRAMI ÖNERİSİ
Barınma krizine yönelik çözüm önerilerini de sıralayan Sarı; TOKİ ve yerel yönetimler aracılığıyla dar gelirli vatandaşların uygun bedelle kiralayabileceği konutların üretilmesini, asgari ücretli ve düşük gelirli kiracılara kira desteği verilmesini, düşük gelirli emekliler ile dul ve yetim aylığı alanlara özel barınma destekleri geliştirilmesini istedi.
Üniversite öğrencileri için kamu yurtlarının kapasitesinin ve niteliğinin artırılması, üniversite kentlerinde uygun bedelli öğrenci konutları oluşturulması gerektiğini belirten Sarı, konut piyasasında boş konut stoku, çoklu konut sahipliği ve bölgesel kiralık konut arzına ilişkin güvenilir istatistiklerin yayımlanmasını önerdi.
İlk kez ev alacak dar ve orta gelirli vatandaşlar için yalnızca kredi faizini düşürmeye dayanmayan, uygun fiyatlı konut arzını ve sürdürülebilir geri ödeme koşullarını birlikte ele alan bir model kurulması gerektiğini ifade eden Sarı, sosyal konut üretiminin deprem güvenliği, altyapı, ulaşım ve istihdam alanlarıyla birlikte planlanmasını istedi.