Nöbetçi Eczaneler
Haber: İshak KARA
(VAN) – Van’da ramazan öncesi bile hayvan pazarında beklenen hareketlilik yaşanmadı. Yem, arpa ve saman fiyatlarındaki artış üretim maliyetlerini yükseltirken, besiciler satış yapamamaktan şikayet etti. Besici İskan Yılmaz, yaşadıkları ekonomik zorluklara ilişkin, “İnsanlar mağdur ve perişan. Bir altın fiyatı 50 bine dayandı ama koyun fiyatı yerinde sayıyor. Yem, arpa, saman alınmıyor. Bu şekilde devam ederse hayvancılığı bırakacağız” dedi.
Türkiye’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Van’da, geçmişte iftar sofraları için önceden hazırlıkların yapıldığı ramazana girerken hayvan pazarında bu yıl beklenen hareketlilik yaşanmadı. Arpa, yem ve saman fiyatlarındaki artışın maliyetleri yükselttiğini belirten üreticiler, satışların ciddi şekilde azaldığını söyledi. Van’ın İpekyolu ilçesine bağlı Tuşba Mahallesi’nde kurulan hayvan pazarında hem satıcılar hem de alıcılar mevcut ekonomik koşullardan şikayetçi oldu.
Hayvan pazarında satış yapan besici Salih Pala, piyasada alıcı bulmakta zorlandıklarını belirterek, üreticilerin zor durumda olduğunu söyledi. Pala, maliyetlerin arttığını, ancak satış yapamadıklarını ifade ederek, alım gücünün düştüğünü ve üreticinin geçim sıkıntısı yaşadığını dile getirdi. Pala, şöyle konuştu:
“Bize bakan yok, Tarım bakanı yok. Zorluk içindeyiz. Hiç kimse hayvan almıyor, ortada para yok. İnsanlar paralarını altına yatırıyor. Türkiye’de tarım ölmüş, tarım diye birşey yok. Böyle bir Tarım Bakanı var mı? Gelsin milletin haline baksın. Adam ayda 500-600 bin lira para alıyor ‘ben geçinemiyorum’ diyor. Biz bu çamurun içinde günde 1 lira dahi kazanmıyoruz. Biz nasıl geçinelim peki? Konuşmak çok kolay ama gelsin milletin haline baksın. Hiç kimse birşey alamıyor. Bir hayvan alıyorsunuz iki gün bekliyorsunuz. İşte çıkış yok, küpe yok, arabanın hayvan yüklemesi yok… Her türlü engeli milletin önüne çıkartmışlar. Millet de bu halde, bu şartlarda mecburen hayvancılığı bırakacak. Kim ‘geçiniyorum’ diyorsa yalan söylüyor. Hiç kimse geçinemiyor. Bir milletvekili 500 bin lira alıyor ‘geçinemiyorum’ diyor. Sen bir de milletin haline bak.
Artık devlet milletin cebinden para çalıyor. Milletin arsasını satmışlar, Türkiye’nin yarısını satmışlar. 100 yıldır biz Türk Cumhuriyeti’nin altında yaşıyoruz. 20 yılda AKP hepsini satmış, hiçbir bir şey bırakmamışlar. Besiciler ölü durumda. Arpa olmuş 18 bin, saman olmuş 20 bin hayvan satılmıyor. Bak ben bu iki tane hayvanı getirdim, ben bu iki hayvandan 100 bin lira zarar ediyorum. Tarım Bakanı da, devlet de biliyor. Milletin alım gücü yok. Bir adam 28 bin asgari ücret alıyor. Bir koyun da olmuş 18-20 bin lira. Adam nasıl alacak? Adam kendi evine nasıl ekmek götürecek? Her yerde devlet millete bakıyor, şu an millet devlete bakıyor.”
“Tarım ve hayvancılığa kimse destek vermiyor”
Besici Kazım Yacan da piyasanın durgun olduğunu ifade ederek, yem ve kepek fiyatlarının yükseldiğini söyledi. Et fiyatlarının arttığını ancak buna rağmen satışların düşük olduğunu dile getiren Yacan, şehir dışına hayvan sevkiyatında yaşanan bürokratik işlemlerin üreticiyi zorladığını kaydetti. Yacan, şu ifadeleri kullandı:
“Kepek şu anda 450, yem ise bin lira olmuş. Durumuz iyi değil. Kente giriş çıkış da yasak. Adam şimdi bir hayvan alsa dışarı götürecek, rapor ve küpe lazım. Şimdi köyde bir hayvan alsa o hayvanı meydana getiremiyor. Asker yakalasa ceza yazıyor. Etin kilosu şu anda 700 lira oldu. Kimse kırmızı et yemiyor, herkes tavuk yiyor. Geçen sene et bedava ve ucuzdu ama şu anda çok pahalı. Şimdi marketlerde et fiyatları 650-700 liradan aşağı değil. Tarım ve hayvancılığa kimse destek vermiyor. Mesela İstanbul, Ankara’dan insanlar buraya hayvan almaya gelemiyor. Çünkü giriş, çıkış yok. O hayvanı Van’dan götürmesi için rapor lazım ama Ağrı, İğdır veya Muş’a geldikleri zaman hayvan raporu alıp batıya götürebiliyor.”
“Her gün zarar ediyoruz”
Hazma Aslan, “Milletin hayvan almaya gücü yok. Bir koyun olmuş 16-17 bin lira; geçen sene bu koyun 12-13 bindi. Bizim millet çok fırsatçıdır. Ramazan’dan öncesi de koyun 12-13 bin lira civarındaydı şimdilerde 16 bin lira oldu. Ramazan’da her sene böyledir, vallahi çok fırsatçı var. Zarar ediyoruz, her gün zarar ediyoruz” diye konuştu.
“20 seneden beri üretici kazanamıyor ortadakiler malı götürüyor”
Hayvan pazarına gelen besici İbrahim Erbenzer ise üreticinin kazanç sağlayamadığını savunarak, et fiyatlarının geçen yıla göre yükseldiğini ancak aradaki farkın aracılara gittiğini dile getirdi. Erbenzer, “Üretici olarak burada kazanmıyoruz, kasaplar kazanıyor. 550 lira, 570 liraya veriyoruz. Onlar 700-800 liraya satıyorlar. Yem ve saman da pahalı. Arpanın torbası 50 kilosu bin lira olmuş, yem bin lira olmuş kimse kazanmıyor. Yıllardır böyle gelmiş, böyle de gidecek. 20 seneden beri üretici kazanmıyor. Ama ortadakiler malı götürüyor” dedi.
“Besiciler bu sene bataktadırlar”
Fevzi Alan, artan maliyetler nedeniyle hayvan fiyatlarının yükseldiğini, ancak satışların yetersiz kaldığını dile getirdi. Besicilerin bu yıl zarar ettiğini belirten Alan, “Hayvanlar, saman ve arpa pahalı. Pahalı olduğundan dolayı masrafını çıkarmıyor. Etin kilosu 500-550 lira yine de satılmıyor. Ramazan öncesi bir hareketlilik var ama piyasa yok satılmıyor. Bakan çok, alan da yok, bu karda, kışta, çamurda mağduruz. Hayvan ucuz olsa, saman ucuz olsa herkes de alır, herkes de götürür, herkes de yer” diye konuştu.
“Yem saman fiyatları üçe dörde katlandı hayvanları zararına satıyoruz”
Yem ve saman fiyatlarının geçen yıla göre üç-dört kat arttığını kaydeden besici Sabattin Adsız, hayvanlarını zararına sattıklarını söyledi. Adsız, “Piyasalar geçen seneye göre biraz yüksek. Besicilerin masrafı da fazla. Yem saman fiyatları bu sene üçe dörde katlandı. Biz mallarımızı zararına satıyoruz. Ben dört ay boyuca bu hayvanları yetiştirdim. İlçede satamadığımız için Van hayvan pazarına getirdik ama burada da zararına sattık” ifadelerini kullandı.
“Fakir Fukara değil et hiç bir şey yiyemiyor”
Serkan Taşkın ise alım gücünün düştüğünü ve vatandaşların kırmızı et tüketmekte zorlandığını söyleyerek, “Fakir, fukara bir şey yiyemiyor. Bir koyun olmuş 16-18 bin lira. şu anda görüyorsunuz halimizi bu çamurun içinde, bu pisliğin içinde ne yapacağımızı bilmiyoruz. Allah yardım etsin. İnsan geliyor buraya, bir adağı var kesecek, onu da kesemeden çıkıp gidiyor” dedi.
“Zahmetimize değmiyor siftah bile yapmadan gidiyoruz”
Emin isimli bir besici de saman fiyatlarının geçen yıla göre ciddi şekilde arttığını, bu durumun hayvan fiyatlarına yansıdığını söyledi. Besici Emin, şu ifadeleri kullandı:
“Bir koyun satamıyorum. Geçen seneyle arasında büyük bir fark yok ama bu sene de fiyatlar pahalı. Saman geçen yıl 8 liraydı, bu yıl 20 lira olmuş. Hepsi samandan dolayı zamlanıyor. Besicilerinin durumu kötü onlardan bahsetme zaten. Besiciler nasıl bu işi yapsın? Bak kendiniz de görüyorsunuz meydan boş. Çok pahalı insanlar alamıyor. Geçen sene et 400-450 liraydı, bu sene 500-550’den satıyoruz. Zahmetimize değmiyor sıftah bile yapmadan gidiyoruz. 3 tane hayvan getirdim, bir tane sattım.”
“Altın 50 bine dayandı koyun fiyatları yerinde sayıyor”
İskan Yılmaz ise koyun fiyatlarının geçen yıla kıyasla sınırlı artış gösterdiğini ancak girdi maliyetlerinin yükseldiğini söyledi. Yılmaz, “Samanın tonu 20 bine çıkmış, koyunun fiyatı geçen sene ile aynı. İnsanlar mağdur ve perişan. Bir altın fiyatı 50 bine dayandı ama koyun fiyatı yerinde sayıyor. Yem, arpa, saman alınmıyor. Bu şekilde devam ederse hayvancılığı bırakacağız. Kar edemiyoruz, hep zarar hep zarar nereye kadar. Sevkiyatımız yok, başka yere götürme şansınımz da yok” sözleriyle tepkisini dile getirdi.
