Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı nedir?
Üreteropelvik bileşke (UPJ) Darlığı, böbreğin pelvis denilen havuzcuğu ile üreter denilen idrar yolu bileşkesinde görülen darlık ve tıkanıklığı tabir etmektedir. Renal pelvis, her bir üreterin (böbreklerden mesaneye idrarı boşaltan tüp) üst ucunda bulunur. Huni halindeki böbrek pelvisi idrarın toplandığı böbrek çıkışındaki küçük havuzcuk tıp. Olağan durumlarda, iki böbreğin birer üreteri vardır. Böbrekler kandaki atık maddeyi ve fazla suyu süzerek idrar oluşturur. İdrar, UPJ’de toplanır ve daha sonra üreterlerden mesaneye iletilir. UPJ darlığı durumunda idrar akışı yavaşlar yahut büsbütün durur. Bu böbrek hasarı riskini artırır. Birçok UPJ tıkanıklığı olgusunda , böbreklerden yalnızca biri etkilenir.
UPJ tıkanıklığı yaklaşık olarak her 1500 doğumdan birinde meydana gelir ve tıkanıklıklara bağlı böbrek şişmelerinin, yaklaşık %80’inden sorumludur. Erkeklerde, bayanlara nazaran iki katından daha fazla görülmektedir ve sol böbrek, sağa nazaran yaklaşık iki kat daha fazla etkilenir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Nedenleri ve Belirtileri:
Üreteropelvik bileşke tıkanıklığının belirtileri Şunlardır:
- Karında yan tarafında şişlik
- Ateşli idrar yolu enfeksiyonu
- Genellikle sıvı içtikten sonra üst karın ve sırtta ağrı. Ağrı, böbrek ve etrafındaki dokuya baskı yapan idrarın göllenmesinden kaynaklanır. Kimi durumlarda, tıkanıklık kısmi derecede olduğunda ağrı gelip gidebilir ve vakit zaman idrarın akışına müsaade verebilir.
- Böbrek taşı riski yüksektir.
- İdrarda kan görülmesi
- Bulantı ve/veya Kusma.
- Çocukların büyümesindeki zayıflık ve gerilik
Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığında; ana rahminde bebek gelişirken üreter yahut böbrek yapılarının yanlışsız halde oluşmadığının bir göstergesidir. Ayrıyeten, kalıtsal bir eğilim de tesirli olmaktadır. Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığı doğumsal olabildiği üzere sonradan da enfeksiyon üzere nedenlere bağlı olarak da karşımıza çıkabilmektedir.
Genel olarak Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığı şu sebeplerden oluşmaktadır:
- Üreterin açıklığı doğumsal olarak çok dar olması: Üreterdeki küçük kas hücrelerinin sayısında yahut dizilişinde yanlışlar vardır. Bu hücreler, idrarı böbrekten mesaneye iten kas kasılmalarından sorumludur.
- Üreter duvarlarındak olmaması gereken kıvrımlar kapak vazifesi görebilir.
- Üreter yolu boyunca bükülmelere bağlı oluşabilir.
- Üreterin renal pelvise doğumsal olarak çok yüksek bir pozisyonda bağlanarak üreter ve böbrek ortasında olağandışı bir açı oluşturması.
- Kan damarlarının olağandışı geçişi ve çaprazlaması ile UPJ’ye baskı yapabilir yahut idrar akışını bozabilir.
- Daha seyrek olarak, yetişkinlerde böbrek taşları, üst idrar yolu enfeksiyonları, ameliyat, olağandışı halde kesişen bir kan damarı yahut idrar yollarında şişme sonucu UPJ tıkanıklıkları oluşabilir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Teşhisi
Bebek doğmadan evvel yapılan bir ultrason muayenesi, UPJ tıkanıklığını gösterebilir.Tıkanıklığa bağlı idrar göllenmesi , böbrek hidronefroz olarak bilinen bir durum olan olağan böbrek boyutları olağandışı artış(hidronefroz). Bebek doğduktan sonra,böbrek işlevlerini ve boşaltıldığını gösteren kan üre ve kreatinin testleri üzere kan örnekleri ve idrar örnekleri alınması gerekmektedir. İntravenöz pyelografi (İVP), denilen ilaçlı böbrek grafisi, Böbrek sintigrafisi denilen nükleer renal tarama, Ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramaları böbreklerdeki tıkanıklıkları ve ayrıyeten böbreklerin, üreterlerin ve mesanenin yapısını gösterebilir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Tedavisi
UPJ tıkanıklığı olan birçok bebekte, durum hayatın birinci 18 ayı içinde kendi kendine düzelebilir. Bu müddet zarfında, kalıcı hasara neden olmayacağından emin olmak için durumu izlemek için tekrarlanan ultrasonlar ve taramalar kullanılır. Hayatın birinci 18 ayından sonra idrar akışı düzelmezse ve tıkanıklık devam ederse, sorunu çözmek için ekseriyetle ameliyat gerekir. Bebeklerde en sık kullanılan ameliyata açık pyeloplasti denir. Bu prosedürde tıkanıklığa neden olan UPJ bölgesi çıkarılır ve üreter daha geniş bir açıklıkla renal pelvise yine bağlanır. Ameliyatın emeli idrarın serbestçe akmasına müsaade vermek, semptomları ortadan kaldırmak ve enfeksiyon mümkünlüğünü azaltmaktır.
Bu ameliyat minimal invaziv olarak piyeloplasti, laparoskopik yahut bir robotik cerrahi ile başarılı bir formda yapılmaktadır. Diğer bir seçenek de, endoskopik olarak UPJ tıkanıklığının bulunduğu yere ulaşmak için üreterden bir özel tel yerleştirip, sonra tıkanıklığı elektrik akımı ile bu kesilir ve güzelleşme sırasında birkaç hafta boyunca bir stent yerleştirilir. Bu prosedür rastgele bir kesi gerektirmez, fakat muvaffakiyet oranı daha düşüktür ve birden çok tekrarlanması gerekebilir.
Açık piyeloplastinin tamamlanması ekseriyetle birkaç saat sürer ve yaklaşık %95 muvaffakiyet oranına sahiptir. Hastanın ameliyattan sonra iki yahut üç gün hastanede kalması gerekebilir. Güzelleşme gerçekleşirken idrar akışına yardımcı olmak için böbreğe yahut üretere bir drenaj tüpü yerleştirilebilir. Laparoskopik ve robotik cerrahi muvaffakiyet oranı açık pyeloplasti ile eşittir, lakin teknik olarak cerrahın hünerlerini daha fazla gerektirir ve hastanın yaşı ve darlığın boyutuna bağlıdır.
Üreteropelvik Bileşke Darlığı, Üreteropelvik darlık, UPJ Darlığı
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı nedir?
Üreteropelvik bileşke (UPJ) Darlığı, böbreğin pelvis denilen havuzcuğu ile üreter denilen idrar yolu bileşkesinde görülen darlık ve tıkanıklığı tabir etmektedir. Renal pelvis, her bir üreterin (böbreklerden mesaneye idrarı boşaltan tüp) üst ucunda bulunur. Huni halindeki böbrek pelvisi idrarın toplandığı böbrek çıkışındaki küçük havuzcuk tıp. Olağan durumlarda, iki böbreğin birer üreteri vardır. Böbrekler kandaki atık maddeyi ve fazla suyu süzerek idrar oluşturur. İdrar, UPJ’de toplanır ve daha sonra üreterlerden mesaneye iletilir. UPJ darlığı durumunda idrar akışı yavaşlar yahut büsbütün durur. Bu böbrek hasarı riskini artırır. Birçok UPJ tıkanıklığı olgusunda , böbreklerden yalnızca biri etkilenir.
UPJ tıkanıklığı yaklaşık olarak her 1500 doğumdan birinde meydana gelir ve tıkanıklıklara bağlı böbrek şişmelerinin, yaklaşık %80’inden sorumludur. Erkeklerde, bayanlara nazaran iki katından daha fazla görülmektedir ve sol böbrek, sağa nazaran yaklaşık iki kat daha fazla etkilenir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Nedenleri ve Belirtileri:
Üreteropelvik bileşke tıkanıklığının belirtileri Şunlardır:
- Karında yan tarafında şişlik
- Ateşli idrar yolu enfeksiyonu
- Genellikle sıvı içtikten sonra üst karın ve sırtta ağrı. Ağrı, böbrek ve etrafındaki dokuya baskı yapan idrarın göllenmesinden kaynaklanır. Kimi durumlarda, tıkanıklık kısmi derecede olduğunda ağrı gelip gidebilir ve vakit zaman idrarın akışına müsaade verebilir.
- Böbrek taşı riski yüksektir.
- İdrarda kan görülmesi
- Bulantı ve/veya Kusma.
- Çocukların büyümesindeki zayıflık ve gerilik
Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığında; ana rahminde bebek gelişirken üreter yahut böbrek yapılarının yanlışsız formda oluşmadığının bir göstergesidir. Ayrıyeten, kalıtsal bir eğilim de tesirli olmaktadır. Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığı doğumsal olabildiği üzere sonradan da enfeksiyon üzere nedenlere bağlı olarak da karşımıza çıkabilmektedir.
Genel olarak Üreteropelvik bileşke (UPJ) tıkanıklığı şu sebeplerden oluşmaktadır:
- Üreterin açıklığı doğumsal olarak çok dar olması: Üreterdeki küçük kas hücrelerinin sayısında yahut dizilişinde kusurlar vardır. Bu hücreler, idrarı böbrekten mesaneye iten kas kasılmalarından sorumludur.
- Üreter duvarlarındak olmaması gereken kıvrımlar kapak misyonu görebilir.
- Üreter yolu boyunca bükülmelere bağlı oluşabilir.
- Üreterin renal pelvise doğumsal olarak çok yüksek bir pozisyonda bağlanarak üreter ve böbrek ortasında olağandışı bir açı oluşturması.
- Kan damarlarının olağandışı geçişi ve çaprazlaması ile UPJ’ye baskı yapabilir yahut idrar akışını bozabilir.
- Daha seyrek olarak, yetişkinlerde böbrek taşları, üst idrar yolu enfeksiyonları, ameliyat, olağandışı halde kesişen bir kan damarı yahut idrar yollarında şişme sonucu UPJ tıkanıklıkları oluşabilir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Teşhisi
Bebek doğmadan evvel yapılan bir ultrason muayenesi, UPJ tıkanıklığını gösterebilir.Tıkanıklığa bağlı idrar göllenmesi , böbrek hidronefroz olarak bilinen bir durum olan olağan böbrek boyutları olağandışı artış(hidronefroz). Bebek doğduktan sonra,böbrek işlevlerini ve boşaltıldığını gösteren kan üre ve kreatinin testleri üzere kan örnekleri ve idrar örnekleri alınması gerekmektedir. İntravenöz pyelografi (İVP), denilen ilaçlı böbrek grafisi, Böbrek sintigrafisi denilen nükleer renal tarama, Ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramaları böbreklerdeki tıkanıklıkları ve ayrıyeten böbreklerin, üreterlerin ve mesanenin yapısını gösterebilir.
Üreteropelvik Bileşke (UPJ) Darlığı Tedavisi
UPJ tıkanıklığı olan birçok bebekte, durum hayatın birinci 18 ayı içinde kendi kendine düzelebilir. Bu müddet zarfında, kalıcı hasara neden olmayacağından emin olmak için durumu izlemek için tekrarlanan ultrasonlar ve taramalar kullanılır. Hayatın birinci 18 ayından sonra idrar akışı düzelmezse ve tıkanıklık devam ederse, sorunu çözmek için çoklukla ameliyat gerekir. Bebeklerde en sık kullanılan ameliyata açık pyeloplasti denir. Bu prosedürde tıkanıklığa neden olan UPJ bölgesi çıkarılır ve üreter daha geniş bir açıklıkla renal pelvise yine bağlanır. Ameliyatın gayesi idrarın serbestçe akmasına müsaade vermek, semptomları ortadan kaldırmak ve enfeksiyon mümkünlüğünü azaltmaktır.
Bu ameliyat minimal invaziv olarak piyeloplasti, laparoskopik yahut bir robotik cerrahi ile başarılı bir biçimde yapılmaktadır. Öbür bir seçenek de, endoskopik olarak UPJ tıkanıklığının bulunduğu yere ulaşmak için üreterden bir özel tel yerleştirip, sonra tıkanıklığı elektrik akımı ile bu kesilir ve güzelleşme sırasında birkaç hafta boyunca bir stent yerleştirilir. Bu prosedür rastgele bir kesi gerektirmez, lakin muvaffakiyet oranı daha düşüktür ve birden çok tekrarlanması gerekebilir.
Açık piyeloplastinin tamamlanması çoklukla birkaç saat sürer ve yaklaşık %95 muvaffakiyet oranına sahiptir. Hastanın ameliyattan sonra iki yahut üç gün hastanede kalması gerekebilir. Düzgünleşme gerçekleşirken idrar akışına yardımcı olmak için böbreğe yahut üretere bir drenaj tüpü yerleştirilebilir. Laparoskopik ve robotik cerrahi muvaffakiyet oranı açık pyeloplasti ile eşittir, lakin teknik olarak cerrahın marifetlerini daha fazla gerektirir ve hastanın yaşı ve darlığın boyutuna bağlıdır.
