Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (TÜRK-İŞ) “Kadın ve Aile Dostu Sendika ve Toplu İş Sözleşmesi Politikaları” araştırmasının ön bulgularına göre, incelenen bin 631 toplu iş sözleşmesinin 347’sinde cinsiyet temelli ayrımcılığı yasaklayan hükümler, 282’sinde ise şiddet ve tacize karşı düzenlemeler yer aldı. 74 sözleşmede yasal sürenin üzerinde doğum izni verildi, 181 sözleşmede emziren annelere ek süt izni ile 237 sözleşmede ise yasal sınırın üzerinde babalık izni düzenlemesi yapıldı.
TÜRK-İŞ, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla yürütülen “İş Yerinde Cinsiyet Eşitliği Projesi” kapsamında hazırlanan “TÜRK-İŞ’e Bağlı Sendikalarda Kadın ve Aile Dostu Sendika ve Toplu İş Sözleşmesi Politikaları” araştırmasının ön bulgularını yayımladı.
Çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmek, kadınların sendikal örgütlenmedeki etkinliğini artırmak, iş ile aile yaşamı arasında dengeli ve adil bir yapı oluşturmak amacıyla yürütülen araştırmada literatür incelemesi yapıldı, TÜRK-İŞ’e bağlı sendikalardan elde edilen veriler değerlendirildi ve geniş kapsamlı bir toplu iş sözleşmesi analizi gerçekleştirildi. Araştırmada, 251 bin 406 kadın ve 724 bin 573 erkek çalışanı kapsayan toplam bin 631 toplu iş sözleşmesi incelendi.
Araştırmanın ön bulgularına göre, sendikalar toplumsal cinsiyet eşitliği ve bakım politikaları alanında önemli ilerleme kaydetti. İncelenen sözleşmelerin 347’sinde cinsiyet temelli ayrımcılığı açıkça yasaklayan hükümler, 282 sözleşmede ise Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından kabul edilen ILO 190 Sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi ile uyumlu şiddet ve taciz karşıtı düzenlemeler yer aldı.
Sözleşmelerde iş ve yaşam dengesini güçlendirmeye yönelik uygulamalar kapsamında yasal sürenin üzerinde doğum izni tanıyan 74 sözleşme 21 bin 133 kadın çalışanı kapsadı, 181 sözleşmede emziren annelere ek süt izni verildi ve 46 bin 299 kadın çalışan bu haktan yararlandı. Ayrıca 237 sözleşmede babalık izni yasal sınırları üzerine çıkarıldı.
Çocuk ve eğitim yardımı bin 4 sözleşmede yer aldı, engelli ve yaşlı bakım sorumluluklarını destekleyen hükümler bin 9 sözleşmede güvence altına alındı. Kreş açılması, kreşlerin iyileştirilmesi ya da bakım desteği sağlanmasına yönelik düzenlemeler 565 sözleşmede kayıt altına alındı.
Kadınların karar alma mekanizmalarına katılımını destekleyen düzenlemelere ilişkin hükümler 194 sözleşmede yer aldığı, ancak yalnızca 46 sözleşmede Eşitlik Komitesi kuruldu.
Esnek çalışma modellerine ilişkin düzenlemeler ise sınırlı sayıda sözleşmede yer aldı, uzaktan ve hibrit çalışma ile kısmi süreli çalışma uygulamaları istisnai bir çalışan grubunu kapsadı.
Toplu iş sözleşmelerinde bazı yenilikçi uygulamalara da yer aldı. Bu kapsamda, 8 Mart’ta ücretli izin verilmesi, tüp bebek tedavisi gören kadınlara 10 gün, erkeklere ise 7 gün ücretli izin hakkı tanınması, işyerinde şiddet veya psikolojik tacize maruz kalan çalışanlara ücretsiz psikolojik danışmanlık sağlanması, kadın çalışanların hijyen ürünlerine ücretsiz erişimi ve düzenli kanser tarama izinleri gibi uygulamalar öne çıktı.
TÜRK-İŞ’in araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, elde edilen veriler doğrultusunda çalışma hayatında eşitliği güçlendirme yönündeki kararlılığın sürdürüleceği vurgulanarak, “TÜRK-İŞ olarak; kadınların sendikaların her kademesinde daha güçlü temsil edilmesi, eşitlik politikalarının kurumsallaştırılması ve hem istihdamı hem de aileyi koruyan uygulamaların yaygınlaştırılması yönündeki kararlılığımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz” denildi.