Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – Türk Tabipleri Birliği (TTB), Aile Hekimliği Dernekleri Federasyonu’nun (AHEF) bir eğitim etkinliğinde, bir diş hekiminin “bitkisel tedavi” adı altında geliştirdiği “ALZSTOP” adlı ürünün demans ve Alzheimer hastalığına destek sunduğu iddiasıyla tanıtılmasına ilişkin tepki göstererek, bir dizi girişimde bulundu.
İlk olarak Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’ne bir yazı yazan TTB; söz konusu pazarlama yöntemi sonucunda aile hekimlerinin hem ticari bir ürüne talep yaratarak reklam yapan hem de hekime/hekimliğe duyulan güveni tıbbi amaçlar dışında kullanan bir faaliyette bulunacağının altını çizdi. Söz konusu ürünün tıbbi faydasının bilimsel olarak kanıtlanmadığına da dikkat çekilen yazıda, bu eylemlerin deontoloji kurallarını ihlal eden ve disiplin cezası gerektiren nitelikte olduğu hatırlatıldı. Yazıda ürünün satışı için internet sitesinden üyelik yaparak promosyon kodu alan aile hekimlerinin ve sözleşmenin imza tarihinde AHEF Yönetim Kurulu’nda bulunan hekimlerin bildirilmesi talep edildi.
TTB, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’ne yazdığı ikinci yazıda “ALZSTOP” adlı ürünün fitoterapi ürünü olarak tanımlandığını ancak bu konudaki mevzuata uygun olmayan şekilde ruhsatlandırıldığını, bu nedenle satışının durdurulmasını talep ederken; eş zamanlı olarak Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na yazdığı yazıda da ürünün ruhsatının ivedilikle iptal edilmesini istedi.
Her iki yazıda şu ifadelere yer verildi:
“Bir ürünün; insanın vücudu ve fonksiyonları üzerindeki etkisi, farmakokinetik özellikleri, toksisitesi, terapötik ve güvenli doz sınırları, klinik etkililiği, endikasyon araştırmaları, veriliş yolları/yöntemleri, hangi hasta gruplarına veya popülasyona verilebileceği, farmasötik şekilleri klinik araştırma ile belirlenmeden ruhsatlandırılması, toplum sağlığını tehlikeye atmaktadır. Bu uygulamaların asıl tedavi olarak değil ‘destekleyici’ olarak önerilmesi de durumu değiştirmemektedir. Ayrıca, bir ürünün gerçekte hiçbir faydası olmadığı halde sadece ‘herhangi bir zararının olmamasından’ yola çıkılarak o ürünün hastalara veya sağlıklı bireylere önerilmesi de tıbbi etik açıdan uygun değildir. Bu şekilde yapılan pazarlamalar, tedavi veya daha sağlıklı olma arayışı içinde olan bireyleri istismar eder. Genel olarak fitoterapi ürünlerinin ve özelde ALZSTOP adlı ürünün bu yönlerden de incelenmesi, güvenli olduğunun ve etkililiğinin de mutlaka bilimsel kanıtlarla ortaya koyulması gerekmektedir.
Bütün bunlardan başka ALZSTOP adlı ürün fitoterapi ürünü olarak satışa sunulduğu görülmektedir. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği’nde fitoterapi uygulamasında kullanılacak tıbbi ürünler ve bitkisel ilaçların ruhsatlandırılması ve satışına ilişkin hususların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından düzenleneceği kurala bağlandığı halde ALZSTOP adlı ürünün Tarım ve Orman Bakanlığından ruhsatlandırılmış olması da ayrıca hukuka aykırıdır.
Tüm bu açıklamalarımız doğrultusunda; ALZSTOP adlı ürünün ruhsatının iptali ve satışının durdurulması için gereğinin yapılması ve yapılan işlemlerin sonuçlarının tarafımızla paylaşılması talebimizi bilgilerinize sunarız.”
TTB, son olarak ürün pazarlamaya aracılık etmesi nedeniyle AHEF’e bir yazı yazdı. “AHEF’in, mesleki değerlerimizi tümüyle yok edecek böyle bir girişimin içinde yer aldığını görmek bizler için sarsıcı olmuştur” ifadelerine yer verilen yazıda; hekimlerin ne şekilde olursa olsun bir ticari ürüne talep yaratarak reklam yapmasının, hekime/hekimliğe duyulan güveni tıbbi amaçlar dışında kullanarak kazanç getirici faaliyette bulunmasının, endüstri kuruluşları ile ticari ilişki kurmasının hekimlik meslek etiği ilkelerine aykırı olduğu vurgulandı. AHEF’in bu faaliyete derhal son vermesi, “ALZSTOP” adlı ürünün “AHEF VİTRİN” sayfasından derhal kaldırılması ve aile hekimlerinin herhangi bir ürün tanıtımında yer almamaları yönünde uyarılması taleplerinin dile getirildiği yazıda; “ALZSTOP” adlı ürün ile ilgili bir anlaşma yapılıp yapılmadığı sorularak, eğer yapıldı ise o tarihte AHEF Yönetim Kurulu’nda bulunan hekimlerin bilgileri talep edildi.