Nöbetçi Eczaneler
(TBMM) – TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu’nda sunum yapan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 70 ilde 74 Çocuk İzlem Merkezi’nin faaliyet gösterdiğini, son bir yılda bağımlılık merkezlerine 8 bin 772 ayaktan başvuru yapıldığını belirterek, “Çocukların suça sürüklenmesinde önemli risk alanlarından biri de madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklardır. Bu nedenle bağımlılıkla mücadele çalışmalarımızı çocuklar, gençler ve aileleri kapsayacak şekilde yürütüyoruz” dedi.
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Komisyonda, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, milletvekillerine konuya ilişkin bilgilendirme yaptı.
Sağlık Bakanlığı olarak çocukların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden sağlıklı bireyler olarak yetişmelerini, toplumsal yaşama güçlü biçimde katılmalarını sağlamayı temel bir sorumluluk olarak gördüklerini belirten Memişoğlu, çocuk sağlığını, yalnızca tedavi hizmetleriyle sınırlı bir alan olarak değil, koruma, erken müdahale ve rehabilitasyon süreçlerinin bütünlüğü içinde ele aldıklarını söyledi.
Çocukluk döneminin, bireyin gelişiminin en hassas evresi olduğunu, bu dönemde karşılaşılan ihmal, istismar, bağımlılık riski veya ruhsal sorunların, ilerleyen yaşlarda sosyal uyum problemlerine ve suça sürüklenmeye zemin hazırlayabildiğini anlatan Bakan Memişoğlu, bu nedenle birinci basamak sağlık hizmetlerini sürekli güçlendirdiklerini kaydetti.
“Ruh sağlığı hizmetleri, çocukların suça sürüklenmesinde koruyucu alan oluşturmaktadır”
Bakan Memişoğlu, aile hekimliği sistemi kapsamında yürütülen izlem programlarıyla, çocukların büyüme ve gelişimlerinin düzenli takip edildiğini, riskli durumların erken aşamada tespit edilerek ilgili birimlere yönlendirme yapıldığını aktardı.
Bu çalışmaların önemli bir ayağını 0–6 Yaş Çocuğun Psikososyal Gelişimini Destekleme Programı’nın oluşturduğunu belirten Memişoğlu, program kapsamında, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından gebelerin sağlık durumları ile 0–6 yaş aralığındaki çocukların gelişimlerinin bütüncül bir yaklaşımla izlendiğini bildirdi.
Memişoğlu, “2025 yılı içerisinde bu program kapsamında 675 bin 815 bebek ve çocuğumuzun psikososyal izlemi gerçekleştirilmiştir. Programın ülke genelinde etkin biçimde uygulanabilmesi amacıyla 40 bin 87 hekim ile 44 bin 296 ebe ve hemşire olmak üzere toplam 84 bin 383 sağlık personeline eğitim verilmiştir. Okul sağlığı hizmetleri kapsamında çocuklarımızın fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişimlerinin desteklenmesine yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, hijyen alışkanlıkları, zararlı alışkanlıklardan korunma ve güvenli yaşam konularında eğitim faaliyetleri gerçekleştiriyoruz” dedi.
Ruh sağlığı hizmetlerinin, çocukların suça sürüklenmesinin önlenmesinde kritik bir koruyucu alan oluşturduğunu dile getiren Kemal Memişoğlu, bu kapsamda çocuk ve ergen ruh sağlığı hizmetlerini yaygınlaştırmaya devam ettiklerini söyledi.
Bakan Memişoğlu, “Ülkemizde çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında kamu, özel ve üniversitelerde toplam 2 bin 260 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı hizmet vermektedir. 711 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı ile 441 asistan hekim, Bakanlığımıza bağlı 229 sağlık tesisinde aktif olarak hizmet sunmaktadır. Bu hizmetler çok disiplinli ekip anlayışıyla yürütülmektedir. Bakanlığımız bünyesinde görev yapan 1.040 psikolog, 963 sosyal çalışmacı ve 534 çocuk gelişimci, çocuklarımızın ruhsal iyilik hâlinin korunması ve güçlendirilmesinde önemli rol üstlenmektedir” bilgilerini verdi.
“70 ilimizde toplam 74 Çocuk İzlem Merkezi faaliyet göstermekte ve yaygınlaşmakta”
Gençlerin ruhsal dayanıklılığını artırmaya yönelik çalışmaları da kararlılıkla sürdürdüklerini, üniversiteler ve öğrenci yurtlarında yürütülen gençlik ruh sağlığı faaliyetleri kapsamında, stant çalışmaları, el rehberleri ve “Kendime İyi Bak” ve “Psikolojik Dayanıklılık” başlıklı eğitim programları düzenlendiğini anlatan Bakan Memişoğlu, şöyle devam etti:
“Bu çerçevede, 2025 yılı içerisinde 144 bin 478 gencimize eğitim ve danışmanlık hizmeti sağladık. Çocukların korunmasına yönelik önemli yapılardan biri de Çocuk İzlem Merkezleridir. Adli süreçlere konu olan çocukların olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çok disiplinli bir yaklaşımla hizmet sunulmaktadır. Hâlihazırda 70 ilimizde toplam 74 Çocuk İzlem Merkezi faaliyet göstermekte olup ülke genelinde yaygınlaştırma çalışmalarımız süratle devam etmektedir. Çocuk ihmali ve istismarının önlenmesine yönelik farkındalık faaliyetleri de düzenli olarak yürütülmektedir. İl sağlık müdürlüklerimiz koordinasyonunda gerçekleştirilen eğitimler kapsamında sağlık personelimizin yanı sıra çocuklarla temas eden farklı kurum çalışanları ve vatandaşlarımız dâhil olmak üzere 1 milyon 283 bin 203 kişiye eğitim verilmiştir.
Çocukların suça sürüklenmesinde önemli risk alanlarından biri de madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklardır. Bu nedenle bağımlılıkla mücadele çalışmalarımızı çocuklar, gençler ve aileleri kapsayacak şekilde yürütüyoruz. Davranışsal bağımlılıkla mücadele kapsamında teknoloji bağımlılığına yönelik Davranışsal Bağımlılıkla Mücadele Danışmanlık Saha Rehberi ile Teknoloji Bağımlılığı Ebeveyn Rehberi hazırlanarak kullanıma sunulmuştur. Sağlıklı Hayat Merkezlerimizin psikososyal destek birimlerinde görev yapan psikolog, çocuk gelişimci ve sosyal çalışmacılar tarafından koruyucu ve önleyici farkındalık faaliyetleri yürütülmekte ve danışmanlık hizmeti sunulmaktadır. Son bir yılda ‘Dijital Dünyada Ebeveyn/Çocuk ve Genç Olmak’ temasıyla ‘An Sende Kalsın’ sloganı kapsamında yürütülen eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla yıl içinde toplam 1 milyon 418 bin 612 kişiye ulaşılmıştır. Ayrıca Sağlıklı Hayat Merkezlerinde psiko-sosyal danışmanlık, sigara bırakma danışmanlığı ve bağımlılıkla mücadele danışmanlığı hizmetleri sunulmaktadır.”
“Merkezlerde tedavi sonrası sosyal uyum süreci yakından izlenmektedir”
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, bunun yanı sıra akran zorbalığı, ergenlik dönemi sorunları, aile içi iletişim, çocuk ihmali ve istismarı, psikososyal kriz durumları ve sınav kaygısı gibi konularda da çocuklara ve ailelerine destek verildiğini vurguladı.
Madde bağımlılığı alanında danışmanlık hizmeti sunan ALO 191 Danışma Hattı aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 552 bin danışmanlık hizmeti verildiğini açıklayan Memişoğlu, “Bağımlılıkla karşı karşıya kalan vatandaşlarımız için tedavi ve rehabilitasyon altyapımızı sürekli güçlendiriyoruz. Ülke genelinde 64’ü yataklı, 79’u ayaktan olmak üzere toplam 143 AMATEM ve ÇEMATEM’de 1.582 yatak kapasitesiyle hizmet sunulmaktadır. Çocuk ve ergenlere yönelik hizmetler 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM’ler aracılığıyla yürütülmektedir. Bu merkezlerin 15’i yataklı olup toplam 242 yatak kapasitesine sahiptir. Geride bıraktığımız bir yıllık süre içerisinde bu merkezlere 8 bin 772 ayaktan başvuru yapılmış, 1.128 çocuk ve ergen yatarak tedavi görmüştür. Başvuruların büyük oranı birden fazla madde kullanımına ilişkindir. Merkezlerde yalnızca tıbbi tedavi değil, psikososyal destek ve aile danışmanlığı hizmetleri de sunulmakta; tedavi sonrası sosyal uyum süreci yakından izlenmektedir” diye konuştu.
“Çocukların sağlıklı gelişimi güçlü bir aile yapısı ile mümkündür”
Çocukların sağlıklı gelişiminin güçlü bir aile yapısı ile mümkün olduğunu, bu nedenle çocuklara yönelik sağlık hizmetlerini aile odaklı bir yaklaşımla yürüttüklerini ifade eden Bakan Memişoğlu, “Ailelere yönelik eğitim ve danışmanlık faaliyetleri ile çocukların güvenli ortamlarda yetişmesini destekliyoruz. Hedefimiz; çocuklarımızın sağlıklı, güçlü ve umutla geleceğe bakabilen bireyler olarak yetişmelerini sağlamaktır. Çocuklarımızın risklerden uzak tutulduğu, fırsatlara erişimin güçlendiği bir toplum için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Komisyonunuzun yapacağı çalışmaların çocuklarımızın geleceği açısından önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.