Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından, belediyelerin ihtiyaçlarına özgü proje geliştirme ve finansman alanında ulusal ve uluslararası kaynakların etkin kullanımı konularında farkındalık yaratmak ve kurumlar arası işbirliğini güçlendirmek amacıyla “Proje ve Finansman Kongresi” düzenlendi. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan, “Birlik olarak sunduğumuz desteklerin yanı sıra belediyelerin finansman araçlarına destek sağlamak üzere kapasite artırma çalışmalarına da devam ediyoruz. Bu iki günlük kongre kapsamında belediyelere yönelik mevcut ve planlanan finansman destekleri ele alınacaktır. Hedefimiz belediyelerin finansman desteklerine etkin biçimde takip eden, planlayan ve yöneten kurumsal altyapılar haline gelmesine katkı sağlamaktır” dedi.
TBB tarafından, belediyelerin ihtiyaçlarına özgü proje geliştirme ve finansman alanında ulusal ve uluslararası kaynakların etkin kullanımı konularında farkındalık yaratmak ve kurumlar arası iş birliğini güçlendirmek amacıyla “Proje ve Finansman Kongresi” düzenlendi. Kongre kapsamında, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım (IPA) fon kaynakları, TÜBİTAK (Ufuk Avrupa) programı ile yurtiçi ve yurtdışı finansman araçları hakkında bilgilendirme sunumlarına yer verilecek.
TBB ana hizmet binasında iki gün sürecek kongrenin ilk gününde açılış konuşmasını TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinska yaptı. Altan Arslan, şöyle konuştu:
“Gerçekleştirdiğimiz bu kongre belediyelerimizin yatırım planlaması, proje üretimi ve finansman yönetimi süreçlerinde karşılaştıkları ihtiyaçlara doğrudan odaklanan teknik bir çerçeve sunması nedeniyle bu rolün yerine getirilmesinde önemli bir katkı sunmaktadır. Kongrenin temel hedefi belediyelerimizin mevcut mali ve kurumsal kapasiteleri doğrultusunda erişilebilir finansman araçlarını bütüncül bir biçimde ele almaktır. Belediyelerin sadece hizmet veren kurumlar olmak birlikte artan hizmet yükü ve yatırım ihtiyacına karşın finansal kaynaklarını yaşanan sınırlılıklar yerel yönetimlerin karşı karşıya olduğu temel meselelerden biri haline geldi ki bunun da en önemli kanıtı aslında bu salonun dolu olması.
“TBB belediyelere yönelik finansman imkanlarının görünür kılınmasını sağlamaktadır”
Altyapı yatırımları, iklim değişimine uyum, afet risklerinin azaltılması, çevresel yükümlülükler ve sosyal hizmetler gibi aslında yeni eklenen alanlar uzun vadeli planlama, güçlü proje kurgusu ve çok paydaşlı finansman modellerini zorunlu kılmaktadır. Bunu finansman araçlarının niteliği kadar bu araçları yönetecek kurumsal kapasitenin varlığı ve doğru yere bakılması da belirleyici olmaktadır. TBB bu çerçevede belediyelerin kutsal destek programları ile uluslararası finanstan kaynaklarına erişimini kolaylaştıran bir platform görevi üstlenmektedir. Birliğimiz kamu kurumları, kalkınma ajansları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla yürütülen işbirlikleri aracılığıyla belediyelere yönelik finansman imkanlarının görünür kılınmasını sağlamakta aynı zamanda bu imkanın etkin ve doğru biçimde kullanabilmesi için teknik rehberlik sağlamaktadır. Çoğunu Avrupa Birliği fonlarından desteklenen 22 projeden oluşan ve toplam 149 milyon euro büyüklüğünde oluşan proje portföyümüze dirençlilik, çevre ve iklim, göç, ulaşım ve kentsel hareketlilik, dijital dönüşüm, yönetişim, sivil katılım, çocuk, kadın, gençlik ve istihdam gibi 10 farklı tematik alanda belediyelerimizin öncelikli politika alanlarıyla uyumlu şekilde yapılandırılmış durumdayız. Bu projelerde temel yaklaşım kısa vadeli çıktılar öğretmenin ötesine geçerek belediyelerde kalıcı kurumsal yapılar oluşturmak ve geliştirilen uygulamaların diğer belediyelere aktarılabilir olmasını da sağlamaktır. Bu portföy kapsamında teknik destek ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin yanı sıra söz konusu projeler aracılığıyla belediyelerimize doğrudan aynayı yönelttiği kaynak aktarımı da sağlanmakta böylece yerel düzeyde somut uygulamaların hayata geçirilmesi desteklenmektedir.
“Kapasite artırma çalışmalarına devam ediyoruz”
Bu kapsamda yararlanıcısı olduğumuz, Yerelde Sıfır Atık Hibe Programı çerçevesinde yayınlanan çağrı kısa süre önce tamamlanmış olup ki eminim aranızda da bu çağrıya başvuranlar olmuştur, halihazırda değerlendirme süreci devam etmektedir. Bunun yanısıra depremde etkilenen bölgelerde yerel kamu hizmetleri için katılımcı bir kapsayıcı Yeşil İyileştirme Projesi çerçevesinde özellikle 6 Şubat 2023 depreminden etkilenen 11 ilimizde toparlanma ve dirençli çalışmalarını desteklemek amacıyla yerel odaklı bir hibe teklif çağrısı da yayınlanmıştır. Bu çağrı ile belediyelerin afet sonrası süreçte yerel ihtiyaçlara duyarlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir çözümler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Yine birliğimizin Bugünün Gençleri Geleceğin Meslekleri Projesi kapsamında 45 pilot belediyede dijital gençlik merkezleri kurulması için altyapı desteği sağlanmıştır. Bunlara ek olarak depremden etkilenen bölgelerde yine sürdürülebilir istihdamı geliştirme ve sosyoekonomik kalkınma projesi kapsamında da kadın dostu kentler gibi projeler kapsamında da sosyal kapsayıcılığı merkeze alan programlarla pilot belediyelere ayni ve nakdi katkılar sağlanmaktadır. Bu çalışmalar belediyelerimizin yalnızca fiziksel değil aynı zamanda sosyal ve ekonomik dirençliliğini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca doğrudan ihtiyaç tespiti yapılan belediyelere yönelik araç ve ekipman desteklerimiz de devam etmektedir. Bu destekler gerek proje kaynakları gerekse birliğimizin öz kaynakları kullanarak yürütülmekte olup temel hizmet sunum kapasitelerini güçlendirmeye yönelik somut katkılar sağlamaktır. Birlik olarak sunduğumuz bu desteklerin yanı sıra belediyelerin finansman araçlarına destek sağlamak üzere kapasite artırma çalışmalarına da devam ediyoruz.
Bu gayretlerin bir göstergesi olan, bu iki günlük kongre kapsamında TÜBİTAK, Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, JICA, İller ve Dünya Bankası temsilcileri tarafından belediyelere yönelik mevcut ve planlanan finansman destekleri ele alınacaktır. Hedefimiz belediyelerin finansman desteklerine etkin biçimde takip eden, planlayan ve yöneten kuyumsal altyapılar haline gelmesine katkı sağlamaktır.”
Jurgis Vilcinska: “TBB son derece önemli bir rol üstlenmektedir”
Vilcinska ise şunları söyledi:
“Sözlerime, hem Türkiye hem de Avrupa için geçerli olan basit bir gerçekle başlamak isterim: ulusal hedefler ve vizyonlar şehirlerde ya başarılır ya da başarısızlığa uğrar. Çünkü belediyelerin her gün sunduğu hizmetler soyut değildir. Bunlar günlük yaşamın gerçek ekonomisini oluşturur: temiz su, güvenli ve verimli ulaşım, atık yönetimi, kamu binaları, yerel yollar, sosyal hizmetler ve kamusal alanlar. Ve artan bir şekilde, daha da temel bir unsuru ifade etmektedir: dayanıklılık yani topluluklarımızın şoklara karşı direnme, hızla toparlanma ve işlevlerini sürdürme kapasitesi.
Bu nedenle Avrupa Birliği, belediyeleri yalnızca uygulayıcılar olarak görmemektedir. Sizleri stratejik paydaşlar olarak görüyoruz. Ve bu ekosistem içinde TBB son derece önemli bir rol üstlenmektedir: sizler belediyeleri bir araya getiriyor, ülke genelinde bilgi ve uzmanlık sunuyor ve yerel hedeflerin somut projelere dönüşebileceği ulusal bir platform sağlıyorsunuz. Bu anlamda, bu Kongre yalnızca zamanında düzenlenen bir etkinlik değil, aynı zamanda elzemdir.
“Yatırım ihtiyaçları dramatik biçimde artarken, kamu bütçeleri üzerindeki baskı devam etmektedir”
Avrupa genelinde şehirler yeni bir gerçeklikle karşı karşıyadır. Yatırım ihtiyaçları dramatik biçimde artarken, kamu bütçeleri üzerindeki baskı devam etmektedir. Belediyelerden adeta süper yıldızlar olmaları beklenmektedir: altyapıyı modernize etmeleri, kirliliği azaltmaları, enerji tüketimini düşürmeleri, iklim risklerine hazırlanmaları, afetlere karşı dayanıklılığı güçlendirmeleri ve tüm bunları yaparken her gün kaliteli hizmet sunmaya devam etmeleri beklenmektedir. Bu son derece büyük bir gündemdir. Ancak aynı zamanda bir fırsattır. Çünkü üzerinde konuştuğumuz dönüşüm daha yeşil, daha akıllı ve daha dayanıklı şehirlere doğru ilerleme bir yük değildir. Daha sağlıklı yaşam ortamları, daha rekabetçi yerel ekonomiler ve daha güçlü toplumsal uyum yaratma fırsatıdır. Fakat karşı karşıya olduğumuz zorlukların büyüklüğü bizi son derece pratik bir soruyla yüz yüze bırakmaktadır: Gerekli hız ve ölçekteki bu dönüşümü nasıl finanse edeceğiz?
“TBB’nin hayati bir rolü vardır”
Günümüzde dünya kavramlar ve beyanlarla doludur. Ancak altyapı projeleri, raporlar yazarak inşa edilmez. Altyapı, bankalar tarafından finanse edilebilir projelerle inşa edilir. İşte bu Kongre’nin gerçek değeri de burada yatmaktadır. Çünkü odağında ‘Nasıl’ sorusu vardır. Avrupa’da sıkça şunu ifade ederiz: projeler sermaye için yarışır. Bu durum artık her yerde giderek daha fazla geçerlilik kazanmaktadır. Uluslararası finans kurumları, iklim fonları ve özel yatırımcılar aracılığıyla sürdürülebilir yatırımlar için küresel çapta finansman imkanları mevcuttur. Ancak finansman, yalnızca doğru şekilde hazırlanmış projelere akar: güvenilir, fizibilitesi olan, ihaleye hazır ve standartlarla uyumlu projelere.
Belediyelerin kalkınmasındaki yeni para birimi de budur: proje hazırlığı. Birçok yerde, hedef ile uygulama arasındaki farkın vizyon değil kapasite olduğunu görüyoruz. Bir fikri yapılandırılmış bir proje portföyüne dönüştürebilme kapasitesi: kavramdan fizibiliteye, finansmandan ihaleye ve uygulamaya kadar. İşte bu noktada TBB’nin hayati bir rolü vardır. Çünkü tek bir belediyenin tek bir proje hazırlaması elbette olumlu bir gelişmedir. Ancak ortak bilgi birikimi ve ortak standartlarla onlarca, hatta yüzlerce projenin ulusal bir belediye sistemi içinde hazırlanması ölçek yaratır. Ve ölçek, finansmanı ve finansörleri cezbeden unsurdur.
“Kamu bütçeleri tek başına, burada tarif ettiğimiz belediye yatırım gündeminin tüm yükünü taşıyamaz”
Ancak en iyi şekilde hazırlanmış bir proje havuzu bile temel bir gerçeklikle karşı karşıyadır: kamu bütçeleri tek başına, burada tarif ettiğimiz belediye yatırım gündeminin tüm yükünü taşıyamaz. Dürüst olmalıyız. Şehirlerin bu denli büyük zorlukların altından kalkmasını istiyorsak, geleneksel kamu finansmanından daha fazlasına ihtiyaç duyacağız. Ölçekli biçimde finansmanı, uzmanlığı ve uygulama kapasitesini harekete geçirebilecek yeni bir yaklaşıma ihtiyacımız var. Bu da beni, bu Kongre’nin benimsemesini özellikle teşvik etmek istediğim temel bir fikre getiriyor: Kamu-Özel İş Birlikleri (KÖİ) Türkiye’de belediyecilik bağlamında ana akım haline getirilmelidir. KÖİ özelleştirme değildir. KÖİ bir uygulama modelidir. Riskin akılcı biçimde paylaşılmasını, uygulamada disiplin sağlanmasını ve bir hizmetin tüm yaşam döngüsü boyunca performansın güvence altına alınmasını mümkün kılar. Kamu-özel sektör işbirlikleri iyi tasarlanırsa, kamu sektörü kamu yararı ve kamu standartlarını sıkı bir şekilde kontrol altında tutmaya devam eder. Öte yandan, özel sektör genellikle eksik kalan unsurları, yatırım isteği, inovasyon, operasyonel verimlilik ve en önemlisi uzun vadeli sorumluluğu tam olarak sağlar.”
Kongre’nin ilk gününde; Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA), Ufuk Avrupa Programı Genel Sunumu (TBC), TÜBİTAK – Horizon Çağrıları / İklim Değişikliğine Uyum Misyonu ve Küme 6 Çağrıları, TÜBİTAK – Horizon Çağrıları / Okyanuslar ve Suların Restorasyonu Misyonu, Toprak Misyonu ve Küme 6 Çağrıları, TÜBİTAK – Horizon Çağrıları / İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Misyonu, Küme 5 & Ufuk Avrupa NEB Aracı Çağrıları, TÜBİTAK – Horizon Çağrıları / Kanser Misyonu Çağrıları, TÜBİTAK – Horizon Çağrıları / Küme 2: Kültür, Yaratıcılık ve Kapsayıcı Toplumlar & Küme 3: Sivil Güvenlik Çağrıları başlıklı sunumlar yapılacak.
İkinci günde ise Kalkınma Ajansları Mali Destekleri, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı İşbirliği Olanakları, Tarım ve Orman Bakanlığı Finansman Destekleri, İller Bankası Finansman Araçları EBRD Finansman Araçları başlıklı oturumlar gerçekleştirilecek.