
İnsan sosyal bir varlıktır. İnsanın; aile, okul ve iş yerindeki iletişimde bulunduğu her an ortaya çıkabilecek kişiler arası sorunlara hazırlıklı olması gerekir. Genellikle kaynaklar kıt ve gereksinimler birbirinden farklı olduğu için kişiler arası sorunlardan kaçmak mümkün değildir.
Bu durumda önemli olan ve gereksinim duyulan şey, sorun çözme becerilerimizi geliştirerek bunların üstesinden gelmektir.
Giderilmek istenen her güçlük sorun olarak tanımlanır. Bir durumun sorun olarak tanımlanması için iki koşul gereklidir;
- Kişide rahatsızlık uyandırması,
- Birden fazla çözüm yolu olması gerekir.
Sorun Çözme Yönteminde Aşamalar ve Çözüm Yolları
Hayatta karşımıza birçok sorun çıkar. İnsan ise olağanüstü bir problem çözme makinesidir ve karşısına çıkan her türlü sorunu değişik şekillerde çözer. Sorunları çözmenin en iyi yolu yüz yüze konuşmadır. Bazen kaçmak ya da erteleyip zamana bırakmak çözüm olarak düşünülse de bu, sorunu karmaşık hâle getirir.
Öfkelenip bağırıp çağırmak, şiddet göstermek sorunu, kendini ve etrafındakileri “kırmaya” benzer. Sorun anlık olarak çözülür fakat bu gerçek çözüm değildir.
Sorun Çözme Aşamaları
Sorun çözme aşamalarını sıralayarak izah edelim:
1. Sorunların belirlemesi ve anlaşılması İnsanlar sorunlarını doğrudan doğruya belirtebileceği gibi sorunun hissedilmesi için uygun bir ortam da oluşturabilir. Bunun yanında sorun kendiliğinden de ortaya çıkabilir. Karşılaşılan bu durum insan ilişkilerini etkileyip kişilerde rahatsızlık yaratabilir.
Sorun tek kişi ile çözülecekse kişi ile yan yana, grupla çözülecekse yarımay veya yuvarlak masa biçiminde oturmaya özen gösterilmelidir.
Sorunun belirlenmesi için;
• Sorun oluşturan kişi veya kişilerin öncelikle olumlu yönlerini söylemek,
• Sorunun çözümü için müsaade istemek,
• Soru cümleleri ile sorunu ifade etmek gerekir.
2. Sorunun nedenlerini belirleme ve önerilerin oluşturulması:
Sorunu oluşturan nedenler belirlenmelidir. En kısa zamanda, sorunla bire bir ilgili veya sorunun dışına taşmayacak olasılıklar düşünülmelidir. Öneriler, bilinen ve yaşanmış deneyimlerle bilgi birikimlere dayanmalıdır. Böylece her biri öneri niteliğinde olan ve sorunun çözümü ile ilgili karar vermeye yardımcı öneriler geliştirilebilir. Nedenler doğrultusunda bazı öneriler sunulabilir.
3. Önerilerden en uygun olanlarının seçilmesi ve uygulanması
Bu aşamada öneriler tekrar test edilip soruna çözüm olup olmayacağı değerlendirilir. Soruna en uygun çözüm uygulamaya konulur.
4. Sonucu gözleme ve değerlendirme
Sorun çözme yönteminin son aşamasıdır. Önerilerin soruna ne kadar katkıda bulunup ne kadar istendik değişiklikler yaptığı gözlenir. Olumlu etkileri yeterli olmadığı gözlenmişse yeni önerilere geçilir.
Sorun Çözmede Karşılaşılabilecek Olası Güçlükler
Sorun çözmede karşımıza çıkması mümkün olan güçlükler şunlardır:
- Bütün disiplinlere uygulanması mümkün değildir.
- Birtakım maddi gereksinimler yükleyebilir.
- Sorun çözmede gerekli olacak materyal kaynaklarının sağlanması güç olabilir.
- Değerlendirmesi güçtür ve çok zaman alan yöntemdir.
Sorun Çözmenin Faydaları
- Kişileri sabırlı ve etkin kılar.
- Öğretme öğrenme sürecinde etkin olduğu için kalıcı öğrenmeler sağlayabilir.
- Kişilerde sorumluluk duygusunu artırır.
- Öğrenmeye karşı ilgi ve istek uyandırır.
- Kişilerin karar verme sürecinde çok yönlü düşünme yeteneğini geliştirir.
- Kişilere başkalarıyla yardımlaşmanın ve başkalarının fikirlerinden yararlanmasının gerektiği görüşünü benimsetir.
Hala sorunları çözemiyor, üstesinden gelemiyorsanız bir uzmandan yardım isteyebilirsiniz!
