Nöbetçi Eczaneler
Bir olayı ya da kişiyi affetmemek; kişinin üzerinde ruhsal bir tansiyon oluşturur, gerilim seviyesini tesirler. Kortizol hormonunun düzeyi artar, kaslar gerginleşir. Hem ruhsal hem de fizikî tansiyon artar. Bu tansiyon, kan basıncının artmasına, kalp hastalıklarına, hipertansiyona, şeker hastalıklarına neden olabilir. Yaşadığımız bir olayı, bir kişiyi ya da kendimizi affetmek ise, kişinin hem fizikî hem de ruhsal gerginliğini azaltır, kişinin rahatlamasına, iç huzur sağlamasına, kendine güvenmesine neden olabilir.
Affetmek nedir?
Affetmek, hak etmediği bir acıya maruz kalmaktan ötürü acı çeken kimsenin olaya sebep olan bireye karşı cezalandırma ya da intikam alma hissinden vazgeçerek, o bireye merhamet etmesi olarak tanımlanmaktadır. Literatürde affetme ile ilgili birçok alanda farklı farklı araştırmalar vardır. Psikolojide, olumlu psikolojide, toplumsal psikolojide, ideolojide ve dinde affetme konusu ile ilgili araştırmalar gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Bu araştırmalarda affetme süreci farklı hallerde kıymetlendirilmektedir ve yalnızca “affediyorum” kelamından ibaret değildir, olumsuz hislerin olumlu hislerle (bağışlanma, merhamet vb.) dönüşebilme halidir. Affetme gerçekleştikten sonra kişi bağışladığı kişi ile uzlaşmaya gidebilir ya da uzlaşmak istemeyebilir.
Nasıl Affedebilirim?
Affetme süreci ile ilgili birçok model vardır, Worthington’un, ‘‘Reach’’ ismini verdiği affetme süreci modeline nazaran, bir kişi ya da bir olayı affetmek için;
- adım: Kişinin acı veren yaşadığı makus olayı, zihninde tekrar canlandırması istenir.
- adım: Cürümlünün hatırlanması ve o kişinin bunu neden yapmış olabileceğini düşünülmesi istenir. Yani size acı veren kişi ile empati kurulması istenir.
- adım: Affetmeye yeni bir bakış açısı geliştirmektir. Affetmek kendimize verdiğimiz bir armağandır (Zihinsel düzenleme).
- adım: Kişinin affetmek için kendine kelam vermesi istenir.
- adım: Affeden bireyden affetmeyi sürdürmesi istenir. Affedenin intikam fikrinden ve kendine acıma bakış açısından vazgeçmesi istenir. Vazgeçmenin affedenin kendi sıhhati için daha güzel olduğunu anlaması ve bunu her negatif his hissettiğinde zihinsel olarak tekrarlaması istenir.
Affedemiyorsan Gerisinde Bırak!
Affetme; yaşanılan olayı büsbütün unutma, hak verme, maruz kalınan davranışı gerçek bulma durumu değildir. Nefretten ve öç alma hissinden vazgeçmek temeldir. Yanılgı tekrar yanılgıdır, yanlış tekrar yanlıştır, cürüm tekrar hatadır. Öç almayı ve nefret etmeyi besleyen niyetlerden bir vazgeçiştir aslında. Fikirlerimizde ve ona yol açan his ve davranışlarımızda seçtiğimiz bir yoldur; niyetlerimizi düzenleyip, kendimize hasar veren eleştirel ve yıkıcı düşüncüleri gerisinde bırakmayı seçen bir yoldur. Ağır bir yük üzere taşıyıp yorulduğumuz his ve fikirleri gerimizde bırakmayı tercih etmektir. Affetmekte, iyiyi ve sevgiyi hissetmek önerilir ama her durumda bunu yapmak anlamsızlaşabilir. Kimi durumlarda affedemiyorsak yalnızca arkamızda bırakmak daha gerçekçidir…
Son olarak , “Aptallar, ne unutur ne affeder; saflar unutur ve affeder; akıllılar ise affeder fakat unutmaz.” demiş Thomas Szas.
Sevgi ve saygılarımla…
Psikolog
Meltem Şahiner
Birinci Nefes Psikoloji ve Atölye Merkezi
Ayvalık