(İSTANBUL) – Belgesel yönetmeni Rıza Oylum’un İran’dan Arnavutluk’a uzanan geniş bir coğrafyada çektiği “Yaşayan Alevilik-Bektaşilik” fotoğrafları, ritüellerden mekânlara uzanan bir belgeleme çalışması olarak Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde izleyiciyle buluştu. 24 Mart’ta açılan sergi, 5 Nisan’a kadar ziyaret edilebilecek.
Belgesel yönetmeni, sinema yazarı ve öğretim görevlisi Rıza Oylum’un Alevilik-Bektaşilik inancının izini sürdüğü fotoğraf sergisi, Maltepe Belediyesi Türkağn Saylan Kültür Merkezi’nde sanatseverlerle buluştu. 24 Mart’ta açılan sergi, 5 Nisan’a kadar ziyaret edilebilecek. İran, Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk’ta çekilen fotoğraflardan oluşan sergi; cem ritüellerinden semahlara, lokma dağıtımlarından kutsal mekânlara uzanan geniş bir yelpazede Alevi-Bektaşi yaşamını görünür kılıyor.
Oylum’un farklı coğrafyalarda gerçekleştirdiği çalışma; dergâhlardan mezarlıklara, metropollerden gecekondu mahallelerine kadar uzanan bir iz sürme pratiğine dayanıyor. Sergi, Alevi-Bektaşi inancını tanımlamak yerine, bu inancın bugün nasıl yaşatıldığını, ritüellerin ve gündelik pratiklerin nasıl sürdürüldüğünü belgeleyen bir yaklaşım sunuyor.
Rıza Oylum, “Yaşayan Alevilik-Bektaşilik” sergisinin çıkış noktasını, bu inanç yapısına dair görsel kayıt eksikliği olarak anlatıyor. Uzun süredir Alevi-Bektaşi inancının ritüelleri ve yaşam biçimleri üzerine yazılar kaleme aldığını belirten Oylum, bu alanda yeterli çalışma olmadığını vurgulayarak, “Bu kapalı toplumsal yapının inançlarını ve ritüellerini nasıl sürdürdüğüne dair daha fazla belgeye ihtiyaç var. Bu nedenle kendi görsel çalışmamı yapmaya karar verdim” diyor.
Bir sinema yazarı olarak uzun süredir Alevi-Bektaşi inancının görsel olarak yeterince kayıt altına alınmadığını vurgulayan Oylum, bu eksiklikten yola çıkarak çalışmayı hayata geçirdiğini belirtiyor. İran’dan Arnavutluk’a uzanan yolculuğunda, inancın farklı coğrafyalardaki izlerini fotoğraflayan Oylum, kapalı bir toplumsal yapının ritüellerine ve yaşam biçimlerine içeriden bir bakış sunmayı amaçlıyor.
Sergide yer alan fotoğraflar; Kırklareli Topçular köyündeki Topçu Baba Türbesi’nden Antalya’daki Abdal Musa Türbesi’ne, Nevşehir Hacı Bektaş Velî Dergâhı’ndan Hatay Samandağ’daki Hz. Hızır Türbesi’ne; Balkanlar’daki tekkelerden İran’daki Ehli-Hak topluluklarının köylerine kadar geniş bir coğrafyayı kapsıyor. İstanbul’da Şahkulu Sultan Dergâhı, Karacaahmet Sultan Türbesi ve Garip Dede Dergâhı gibi mekânlarda gerçekleştirilen çekimlerin yanı sıra, Küçük Armutlu, Nurtepe, Okmeydanı ve Gazi Mahallesi gibi semtlerde yürütülen çalışmalar da serginin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Oylum ayrıca Sivas’ta 2 Temmuz Katliamı anma yürüyüşünü de belgeleyerek bu çalışmaya dahil ediyor.
Daha önce Antalya Abdal Musa etkinliklerinde, Şahkulu Sultan Dergâhı’nda ve Kartal Bülent Ecevit Kültür Merkezi’nde de izleyiciyle buluşan serginin, farklı mekânlarda gösterimi için görüşmeler sürüyor. “Yaşayan Alevilik-Bektaşilik”, inancın yalnızca geçmişe ait bir miras değil, bugün de yaşayan bir toplumsal gerçeklik olduğunu hatırlatan güçlü bir görsel anlatı sunuyor.

