Gecikmiş Hareketlerimizin Arkasındaki Nedenleri Çözmek
Erteleme, çoğumuz için tanıdık bir arkadaştır ve hayatın her bölümünden bireyleri tesirler. Bir iş atamasını ertelemek, konut işlerini ertelemek yahut şahsî amaçları ertelemek olsun, erteleme aksiyonu hudut bozucu ve baş karıştırıcı olabilir. Potansiyel sonuçlarını bilerek neden bu davranışa giriyoruz? Bu makalede, erteleme eğilimimizin altında yatan nedenleri anlamak için ertelemenin derinliklerine iniyoruz.
Başarısızlık Korkusu
Ertelemeye katkıda bulunan değerli faktörlerden biri başarısızlık kaygısıdır. Göz korkutucu bir misyon yahut gayeyle karşı karşıya kaldığımızda, beklentileri karşılama yahut yüksek seviyede performans gösterme yeteneğimiz konusunda kaygı yaşayabiliriz. Başarısızlık riskini göze almak yerine, vazifesi geciktirerek baskıdan süreksiz bir rahatlama sağlamayı seçiyoruz. Bununla birlikte, bu sırf bir gerilim döngüsünü ve daha fazla gecikmeyi sürdürerek sonuçta ilerlememizi mahzurlar.
Netlik ve Taraf Eksikliği
Bazen erteliyoruz zira net bir planımız yahut istikametimiz yok. Misyonlar bilinmeyen yahut bunaltıcı göründüğünde, onları ertelemek daha kolay hale gelir. İleriye yanlışsız yeterli tanımlanmış bir yol olmadan, başlamak için gereken motivasyonu toplamak zordur. Karmaşık vazifeleri daha küçük, yönetilebilir adımlara ayırmak ve belli maksatlar belirlemek bu erteleme biçimini hafifletmeye yardımcı olabilir.
Anında Tatmin Önyargısı
Günümüzün süratli tempolu, teknoloji odaklı dünyasında, anında tatmin sağlayan dikkat dağıtıcılarla daima bombalanıyoruz. Toplumsal medya, görüntü akış platformları ve oyunlar dikkatimiz için rekabet ederek kıymetli sorumlulukları ertelemeyi cazip hale getiriyor. Beynimiz, ekseriyetle uzun vadeli amaçlar kıymetine, anında mükafatlar aramak için kablolanmıştır. Bu eğilimin üstesinden gelmek, öz disiplini geliştirmeyi ve misyonları kısa vadeli zevklere nazaran şuurlu olarak önceliklendirmeyi gerektirir.
Mükemmeliyetçilik ve Gerçekçi Olmayan Standartlar
Erteleme, mükemmeliyetçi bir zihniyetten ve kendimiz için belirlediğimiz gerçekçi olmayan standartlardan da kaynaklanabilir. Kendi inanılmaz derecede yüksek beklentilerimizi karşılamama korkusu felç edici olabilir ve bu da vazifeleri süresiz olarak ertelememize neden olabilir. Harikalığın ulaşılamaz olduğunu ve ilerlemenin kusursuz sonuçlardan daha kıymetli olduğunu kabul etmek, bu erteleme biçimiyle gayrete yardımcı olabilir.
Enerji yahut Motivasyon Eksikliği
Tükenmiş yahut motivasyondan mahrum hissetmek, üretkenliğin önündeki öteki bir mani olabilir. Vazifeleri erteleyebiliriz zira onları faal bir halde tamamlamak için gereken güce yahut odağa sahip olmadığımıza inanıyoruz. Dinlenme ve gençleşme hayati ehemmiyet taşırken, öz bakım ve aksiyon ortasında bir istikrar kurmak temeldir. Küçük, yönetilebilir vazifelerde bulunmak yahut Pomodoro Tekniği üzere üretkenlik tekniklerini benimsemek, düşük güç düzeylerinin neden olduğu ataletin üstesinden gelmeye yardımcı olabilir.
Ezici ve Karar Yorgunluğu
Ezici bir iş yükü yahut çok sayıda seçenek karar yorgunluğuna yol açarak harekete geçmeyi zorlaştırabilir. Çok sayıda vazifeyle karşı karşıya kaldığımızda, kendimizi neyin önceliklendirileceği konusunda daima düşünürken bulabiliriz, bu da ertelemeye neden olur. Seçeneklerimizi kolaylaştırmak, misyonları devretmek ve tesirli vakit idaresi tekniklerini uygulamak, buhranı azaltmaya ve karar vermeyi güzelleştirmeye yardımcı olarak gecikme eğilimini azaltabilir.
Sonuç
Erteleme, sayısız faktörden etkilenen karmaşık bir olgudur. Başarısızlık korkusu ve netlik eksikliğinden anlık tatmin önyargısına ve mükemmeliyetçiliğe kadar her birey ertelemeyi farklı halde deneyimleyebilir. Gecikme eğilimimizin altında yatan nedenleri tanımak ve anlamak, bu alışkanlığın üstesinden gelmemizi ve verimliliğimizi artırmamızı sağlayabilir. Net maksatlar belirlemek, dikkat dağınıklıklarını yönetmek ve öz disiplini geliştirmek üzere stratejiler uygulayarak ertelemeyi yenebilir ve gerçek potansiyelimizi ortaya çıkarabiliriz. Unutmayın, bu birinci adımı atmak ekseriyetle en sıkıntı olanıdır, fakat tıpkı vakitte en değerlisidir.
Psikoloji Öğrencisi Yaren Hilal ERGÜL
Uzman Klinik Psikolog Damla Kankaya SÜNTEROĞLU
