Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a, “Mayıs 2024 tarihinde İsrail ile ticaretin durdurulduğu açıklanmış olmasına rağmen 2025 ve 2026 yılı başı itibarıyla İsrail Merkez İstatistik Bürosu verilerinde Türkiye’den İsrail’e ihracat görünmesinin nedeni nedir? TÜİK’te yer alan ‘gizli ülke’ başlığı altındaki 2,1 milyar dolarlık 2025 yılı ticaret hacmi hangi ülke veya ülkelere aittir? İsrail ile yapılan ticaret verileri ‘ticari sır’ gerekçesiyle mi gizlenmektedir” sorularını yöneltti.
CHP Grup Başkanvekili ve Ankara Milletvekili Murat Emir, Türkiye’den erişime engellenen İsrail Merkez İstatistik Bürosu (CBS) verilerini TBMM gündemine taşıdı. Emir, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdi. Emir, önergede şunları kaydetti:
“2 Mayıs 2024 tarihinde hükümet tarafından İsrail ile ticaretin durdurulduğu kamuoyuna açıklanmıştır. Ancak 2025 yılına ilişkin TÜİK dış ticaret verilerinde, İsrail ülke kodunun yer almadığı görülmektedir. Buna karşılık ticaret hacmi sıfır olan diğer ülkelerin isimleri istatistik tablolarında yer almaya devam etmektedir. TÜİK verilerinde ‘ticari sır’ gerekçesiyle oluşturulan ‘gizli ülke’ başlığı altında 2025 yılı için toplam 2,1 milyar dolar tutarında bir ticaret hacmi görünmektedir.
Öte yandan, CBS verilerine göre, 2025 Ocak-Aralık döneminde Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracat 924,1 milyon dolardır. Sadece Aralık 2025’te ihracat 84,5 milyon dolardır. Ocak 2026’da ise ihracat 82,1 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.
“Söz konusu rakamlar doğrudan Türkiye-İsrail ticaretine ait”
Ayrıca İsrail’in resmi internet sitelerine Türkiye’den erişim mümkünken CBS dış ticaret verilerinin bulunduğu sayfalara Türkiye’den erişim engellenmiş durumdadır. Kamuya açık resmi istatistik verilerine erişimin engellenmiş olması ayrıca izaha muhtaçtır. CBS’nin tanım dokümanlarında Filistin yönetimiyle yapılan ticaretin İsrail dış ticaret tablolarına dahil edilmediği açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla söz konusu rakamların üçüncü ülke ya da dolaylı ticaret değil, doğrudan Türkiye-İsrail ticaretine ait olduğu anlaşılmaktadır.”
Emir, 2025 yılında Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracatın başlıca kalemlerini şöyle sıraladı:
“Baz metaller: 183,2 milyon dolar. Makine ve ekipman: 172,8 milyon dolar. Tekstil: 119,5 milyon dolar. Plastik ve mamulleri: 86,2 milyon dolar. Taşıt araçları: 38,3 milyon dolar. Gıda ürünleri: 45,7 milyon dolar. Kimyasal ürünler: 17,8 milyon dolar. Mineral ürünler: 15,3 milyon dolar.”
“CBS verilerinde Türkiye’den İsrail’e ihracat görünmesinin nedeni nedir?”
Murat Emir’in Bakan Bolat’a yönelttiği soruları ise şöyle:
“Türkiye’nin Bakü Tiflis Ceyhan Boru Hattı üzerinden İsrail’e devam petrol sevkiyatında varil başına 1,27 cent komisyon aldığı bilinmektedir. Bu bilgiler ışığında, 2 Mayıs 2024 tarihinde İsrail ile ticaretin durdurulduğu açıklanmış olmasına rağmen 2025 ve 2026 yılı başı itibarıyla CBS verilerinde Türkiye’den İsrail’e ihracat görünmesinin nedeni nedir? TÜİK dış ticaret istatistiklerinde İsrail ülke kodunun yer almamasının gerekçesi nedir? TÜİK’te yer alan ‘gizli ülke’ başlığı altındaki 2,1 milyar dolarlık 2025 yılı ticaret hacmi hangi ülke veya ülkelere aittir? İsrail ile yapılan ticaret verileri ‘ticari sır’ gerekçesiyle mi gizlenmektedir? Eğer öyleyse bu gizlilik kararının hukuki dayanağı nedir? CBS dış ticaret verilerine Türkiye’den erişimin engellenmesinin gerekçesi nedir? 2025 yılı Ocak-Aralık döneminde Türkiye’den İsrail’e yapılan 924,1 milyon dolarlık ihracat hangi firmalar ya da kamu kuruluşları aracılığıyla gerçekleşmiştir? Bu ticaret doğrudan mı yapılmıştır, yoksa serbest bölgeler veya üçüncü ülkeler üzerinden mi gerçekleştirilmiştir? İsrail’e yönelik ticaretin durdurulduğu yönündeki açıklamada istisna tutulan ürün grupları var mıdır? Hükümetin ‘ticaret kesildi’ yönündeki açıklamasıyla resmi istatistik verileri arasındaki çelişki nasıl açıklanmaktadır?”