Nöbetçi Eczaneler
Haber: Serra TAYLAN
(ELAZIĞ) – Elazığ’da kasaplar, et fiyatlarının yüksek olması nedeniyle halkın alamadığını belirtiyor. Esnaf Enes Akbakay, uygun fiyata et satmalarına rağmen satışların düştüğünü belirterek, “Şu an pahalılıktan dolayı işlerimiz çok düştü. Emekliye yapılan zamlar yeterli değil. Bu yüzden işlerimiz bir haftadır sakin. İnşallah düzeleceğini umuyoruz. Tavuk alımında da eskiye nazaran yine düşüş var. Geçtiğimiz yıllarla satışlarımızı kıyaslayamayız. Eskiden daha iyi kazanıyorduk şimdi kazancımız daha az. Gelir yok, gider çok fazla” dedi.
Elazığ’da kasaplar ramazan ayı olmasına rağmen et ve tavuk satışlarında düşüş yaşandığını söyledir. Enes Akbakay adlı esnaf, vatandaşların alım gücünün düşmesi nedeniyle satışların azalmasından şikayet ederek, şunları söyledi:
“Küçükbaşta, büyükbaşta ve tavukta satışlarımız eskiye nazaran daha da düştü. Pahalılık olmasına rağmen sürümden kazanmak için piyasanın altında vermeye çalışıyoruz. Ama şu an pahalılıktan dolayı işlerimiz çok düştü. Emekliye yapılan zamlar yeterli değil. Bu yüzden işlerimiz bir haftadır sakin. İnşallah düzeleceğini umuyoruz. Tavuk alımında da eskiye nazaran yine düşüş var. Geçtiğimiz yıllarla satışlarımızı kıyaslayamayız. Eskiden daha iyi kazanıyorduk, şimdi kazancımız daha az. Gelir yok, gider çok fazla. Şikâyet edebileceğimiz, durumu izah edebileceğimiz bir üst düzey dinleyici olduğunu da düşünmüyorum artık. Anlatsak da dinleyeceklerini sanmıyorum. Çünkü vatandaşın ve halkın durumunu gördükleri hâlde, pahalılığı gördükleri hâlde yapılan zamlar ne vatandaşa ne satıcıya ne alıcıya uygun.”
“Yem pahalı olduğu için onların da yapabileceği bir şey yok”
Yem fiyatları yüksek olduğu için kasapların ürünleri besiciden pahalıya aldıklarını belirten Akbakay, bazı esnafın da belirlenen kâr marjının üzerinde bir oranla ürünleri pahalıya sattığını ileri sürerek, “Karkas eti pahalı veriyorlar, yem pahalı olduğu için onların da yapabileceği bir şey yok. Normalde benim de 500’e kestiğim ürünü 600’e, 700’e, 800’e satıp yüzde 60–70 kar yapma imkanım var. Ama sürümden kazanmak bana daha cazip geliyor. Fiyatlarımızı o yüzden düşürüyoruz. Diğer insanlar da isterse bizim verdiğimiz fiyatlara verebilir ama kazanırlar mı; az kazanırlar. İki ekmek yiyeceklerine yarım ekmek yerler; 10 lira kazanacaklarına bir lira kazanırlar” diye konuştu.
“Fiyatlar yüksek. Bir kilo alan yarım kilo, 250 gram alıyor”
Kırmızı etten sonra beyaz ete yönelen vatandaşların özellikle son aylardaki zehirlenme vakalarından sonra tavuk tüketmeye bile korktuklarını söyleyen bir başka esnaf Ergün Ersöz, et fiyatlarının yüksekliğinden dolayı kasapların suçlanmaması gerektiğini belirtti. Et fiyatlarının fazla olması nedeneniyle vatandaşların artık yarım kilo, 250 gram et alabildiklerini belirten Ersöz, şöyle konuştu:
“Biz bu sektörde işi dürüst ve güzel yapmak zorundayız. Kimseyi aldatmayacağız. Satışlarımız düştü. Tavuk ürünlerinde ve et ürünlerinde, fiyatların yüksekliğinden dolayı milletin alım gücü yok. Şu anda et 800 lira, 1000 lira ama fiyatlar bizim elimizde değil. Kimse suçu kasaplara atmasın. Biz hayvan pazarından, toptan satan esnaflardan alıyoruz. Üzerine elektrik, işçilik, nakliye gibi giderleri koyup ona göre bir kâr ekleyerek satıyoruz. Belirlenen fiyatların üstüne çıkmamışız. Ama şöyle bir durum var; bazı kendini bilmez esnaflar 200–300 lira kâr koyup satabiliyor.”
“POS komisyonları çok yüksek, banka bize ortak olmuş”
İnsanların et alım güçlerinin düştüğünü belirten Ersöz, vatandaşların nakit alım yerine kredi kartına yönelerek alışveriş yaptıklarını belirtti. Kredi kartlarında bankaların aldıkları yüksek komisyonlara da dikkat çeken Ersöz, bunun fiyatları da etkilediğini belirterek, şu görüşleri dile getirdi:
“Pahalı olduğu için gücü düşüyor. Siz de kendi cebinizden bilirsiniz; müşteri beni ne kadar severse sevsin cebini daha çok sever. İster istemez insanlar ucuz ete akın ediyor ama ucuz etin de et demeye şahit ister. Bankaların POS cihazlarını aldık, komisyon oranları da çok yüksek; yüzde 3 ile 5 arasında. Sıkıntılarımız çok büyük. Adeta banka bize ortak olmuş. Bunun önüne geçmek için güç lazım. Para vereceğiz ki ertesi güne geçelim ya da blokeyi kaldıralım. Esnafların yüzde 90’ı, vatandaşların yüzde 90’ı kredi kartı ile alışveriş yapıyor. Sıkıntılarımız çok büyük. Bunun önüne geçmek için para lazım; ertesi güne geçmek için ödeme yapmak gerekiyor. Talebimiz, yetkililerin bu işi araştırıp bankaları uyarması ve bir an önce önüne geçilmesini sağlamasıdır.
“Fiyatların yerinde durmaması bizim en büyük sıkıntılarımızdan birisi”
Fiyatların yerinde durmaması bizim en büyük sıkıntılarımızdan birisi. Bunun önüne geçilemiyor. Şaka gibi bir zamandayız. Serbest piyasa herkes önüne geldiği gibi fiyatını belirleyebiliyor. Yetkililerden, cumhurbaşkanından, bakanlardan, belediye başkanlarından bunun üzerine gitmelerini istiyoruz. Ben kasabım, 600–700 liraya alırken bir yerde 450 liraya et satışı var. Bunun açıklamasını yapsınlar. Bu nasıl oluyor? Biz bunlardan da muzdaribiz. Vatandaş da ister istemez akın ediyor, bir daha geri gelmiyor.”
“Satışlarımızda yüzde 70–80’e yakın düşüş var”
Esnaf olan Aziz Kerti de bankaların pos cihazlarından aldığı komisyon oranlarının kendileri için büyük bir yük olduğunu belirterek, “Son dönemlerdeki zehirlenmelerin sektöre çok büyük etkisi oldu. Kaliteli ürünler sattık ama buna rağmen satışlarımızda yüzde 70–80’e yakın düşüş var. Kampanya olmasına, fiyatları düşürmemize rağmen satışlarımız azaldı. Ürün aynı ürün, aynı şirketler, aynı firmalar. Sadece insanların dikkat etmesi gereken tek şey; ürün aldıklarında nereden aldıkları ve kimden aldıkları çok önemli. Son kullanma tarihlerine mutlaka bakmaları gerekiyor” dedi.
“Kırmızı ete hiç yanaşamıyoruz, tavuğa da ayda bir sefer”
İbrahim Demirel adlı emekli vatandaş da fiyatların yüksekliğinden yakındı. Et almanın zor olduğunu tavuğu bile ayda bir sefer alabildiğini belirten Demirci, şunları söyledi:
“Fiyatlar pahalı bütçemize göre değil, gayet pahalı emeklilerin maaşı belli zaten 20 bin lira ile bir tavuk budu 90 lira 100 lira. Alamıyoruz yani. Kırmızı ete hiç yanaşamıyoruz. Tavuğa yöneldik tavuğa da ayda bir sefer ya olur ya olmaz. Alamıyoruz, gücümüz yetmiyor. Durum böyle. Ne yapalım? Emeklilere yapılan artıştan hiç kimse memnun değil ki ben de memnun olayım. Ne vermişler? Memnun değiliz. Ama yapacağımız bir şey yok. Ne yapabiliriz? Cumhuriyet Halk Partisi’nin milletvekilleri, muhalefet de olan partilerin de hiç sesi çıkmıyor. Bu millet bilmiyorum ne yapacağını Biz de şaşırmışız artık.”