(İSTANBUL) – İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Hatları’nın Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) iş birliğiyle yürüttüğü “Ulaşım Sektöründe Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Projesi” kapsamında düzenlenen çalıştay; kamu kurumları, sektör temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirildi. Çalıştayda ulaşım sektöründe kadınların mesleğe erişiminden kariyer gelişimine kadar birçok konu ele alındı.
175 yıllık köklü geçmişiyle İstanbul’da toplu deniz ulaşımı hizmeti sunan İBB iştiraki Şehir Hatları, her alanda fırsat eşitliği anlayışıyla çalışmalarını sürdürüyor. Son altı yılda kadın istihdamını 21’den 74’e çıkaran kurum; tarihindeki ilk kadın kaptanı, kadın gemicileri ve kadın yöneticileri istihdam ederek denizcilik sektöründe önemli bir dönüşüme imza attı.
Şehir Hatları, bu alandaki çalışmaları sayesinde 2024 yılında Fransız Kalkınma Ajansı’nın “Ulaşım Sektöründe Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” hibe programının İstanbul’daki proje yürütücüsü ve uygulayıcısı oldu. Bir yılı aşkın süredir yürütülen proje kapsamında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik eğitimler, atölye çalışmaları ve farkındalık odaklı iletişim faaliyetleri gerçekleştirildi. “Ulaşım Sektöründe Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Projesi” çalıştayı ise bu sürecin önemli çıktılarından biri olarak düzenlendi.
Çalıştayda konuşma yapan İBB Genel Sekreter Yardımcısı Zeynep Neyza Akçabay, şunları söyledi:
“Vizyonumuzun somut örneklerini yaşıyoruz”
“İstanbul Büyükşehir Belediyesi, geçmişte hiç kadın genel sekreter yardımcısının olmadığı bir kurumdu. Bu anlamda bir ilke imza attım. Genel sekreter yardımcılarımızdan biri de, ulaşım alanında çalışan Pelin Alpkökin; bu vesileyle katkıları için kendisini anmak isterim. Kendisi aynı zamanda benim sınıf arkadaşım. İETT Genel Müdür Yardımcımız da bir kadın, Zeynep Pınar Mutlu. İSPARK Genel Vekil Müdürümüz Neyran Elayak de bugün aramızda; ulaşımın vazgeçilmez kurumlarından birini yönetiyor. Dolayısıyla vizyonumuzun somut örneklerini aslında burada hep birlikte yaşıyoruz. Ben inşaat yüksek mühendisiyim. İnşaat sektöründe kadın olmanın zorluklarını bizzat yaşamış biriyim. Üzerine ulaştırma ana bilim dalında yüksek lisans yaptım. Bu yönüyle, ulaşımda kadının yerini konuşmak için çok doğru bir örnekle bir araya geldiğimizi düşünüyorum. İlk stajımı Karayolları şantiyesinde yapmıştım. İspark’ta diyoruz ya hep bir kadınlar tuvaleti yoktu diye, şantiyede de yoktu. Bu nedenle çok zorlu ortamlardı, 30 yıl öncesi. Ulaşım sektöründe yalnızca sahada çalışan kadın arkadaşlarımızın değil, aynı zamanda stratejiye ve vizyona yön veren emekçi kadınların da önemli zorluklarla karşılaştığını biliyorum. Umuyorum ki bu çalıştaydan, hem sahadaki hem de yönetim kademelerindeki kadın arkadaşlarımızın karşılaştığı zorluklara ve bu zorluklara yönelik çözüm önerilerine dair somut ve yol gösterici sonuçlar ortaya çıkacaktır.”
Şehir Hatları Genel Müdürü Güçlü Şeneler, şunları kaydetti:
“Çalıştayın sonuçlarının çok değerli kazanımlar sağlayacağına inanıyoruz”
“Ulaşım sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliği, ilk bakışta basit bir başlık gibi görünebilir. Oysa bu konu, 2019’dan bu yana İBB vizyonunda çok önemli bir yer tutmaktadır. Bunun en somut örneklerinden biri, İBB’nin üst düzey yöneticilerinin, başta Genel Sekreter Yardımcımız olmak üzere, kıymetli kadınlardan oluşuyor olmasıdır. Şehir Hatları olarak 175 yıldır İstanbul sularında faaliyet gösteriyoruz. 570 yıllık bir tersanenin de sevk ve idaresini yürütüyoruz. Bu köklü geçmişin bize yüklediği sorumluluklardan biri de kadınlara fırsat eşitliği sunmaktır. Göreve geldiğimiz günden bu yana bu sorumluluğu layıkıyla yerine getirdiğimize inanıyoruz. 2019’dan bu yana kadın çalışma arkadaşlarımızın sayısını üç kat artırdık. Ancak elbette yeterli olduğunu düşünmüyor, bu çabaların artarak devam etmesi gerektiğinin farkında olduğumuzu özellikle vurgulamak istiyoruz. Bu anlayışla, Fransız Kalkınma Ajansı ve diğer paydaşlarımızla birlikte çok önemli çalışmalar ve projeler hayata geçiriyoruz. Bugün gerçekleştirdiğimiz çalıştay da bu sürecin doğal bir uzantısı. Diliyoruz ki, İstanbulluların gönlünde ve aklında güzel izler bırakan Şehir Hatları, bu köklü mirasına ek olarak, toplumda maruz kalınan eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sunan bir kurum olarak da öne çıksın ve kadınlar kendileri için burada daha fazla fırsat bulabilsin. Bugünkü çalıştayın sonuçlarının da bu doğrultuda çok değerli kazanımlar sağlayacağına inanıyoruz.”
AFD Türkiye Müdür Yardımcısı Marine Karcher, şu ifadeleri kullandı:
“Sizler rol modeller yarattınız”
“Bugün, sadece bir projenin kapanışı değil; Şehir Hatları ve İstanbul ile birlikte kentsel ulaşımı daha güvenli ve daha kapsayıcı hale getirmeye yönelik ortak bir tahayyülün de kutlanmasıdır. Bu proje, eğitimler ve mentorlük programları aracılığıyla bilgi ve farkındalık yarattı; cinsiyet eşitliğinin, kadınların sorunu olmadığını gösterdi. Sizler rol modeller yarattınız. İstanbul sularında seyreden kadın kaptanlarla denizcileri görmek; denizcilik mesleklerinin, cinsiyete bakılmaksızın yeteneklere açık olduğu konusunda güçlü bir mesaj verdi. İstanbul sadece bir ortak değil, aynı zamanda bizim için bir öğrenme kaynağı olmuştur. Burada birlikte inşa ettiğimiz şey şimdi dünya çapındaki diğer şehirlerde yapacağımız çalışmalara ilham kaynağı olmaktadır. Şehir Hatları ekiplerini, bu işbirliğinde sergiledikleri açıklık, profesyonellik ve azim için tebrik ederim.”
Şehir Hatları Deniz Taksi Kaptanı Buse Özge Kekeç ise şöyle konuştu:
“Bu vizyonun bir parçası olmaktan gurur duyuyorum”
“Burada özellikle Şehir Hatları’na teşekkür etmek istiyorum. Kurumumuz yalnızca deniz taşımacılığı yapan köklü bir şirket değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliğini vizyonuyla dönüşüm yaratan bir yapı. Daha önce kadınların özgeçmişleri değerlendirme süreçlerine bile alınmazken, Ağustos 2019 sonrasında benimsenen toplumsal cinsiyet eşitliği vizyonuyla kadınlara açık pozisyonlar oluşturulmaya başlandı. Bu yaklaşım, sadece istihdam kapılarını aralamakla kalmadı; kadınların denizcilikte görünürlüğünü ve temsiliyetini de güçlendirdi. Bugün Şehir Hatları’nda toplumsal cinsiyet eşitliği merkeze alınarak, tüm kademelerde kadın ve erkek çalışanların eşit hak ve eşit fırsatlara sahip olduğu bir çalışma kültürü inşa ediliyor. Bu vizyonun bir parçası olmaktan gurur duyuyorum.”
Açılış konuşmalarının ardından çalıştay; İstihdama Erişim, Meslekte Kalıcılık ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Eğitim, Mesleki Gelişim ve Yetenek Havuzu, İşe Alım, Terfi ve Kariyer Yolları, Operasyonel Koşullar, Vardiya ve Çalışma Ortamı, İletişim, Görünürlük, Toplumsal Farkındalık başlıklarında masa çalışmalarıyla tamamlandı.
Çalıştay sonunda ortaya çıkan görüş ve öneriler raporlaştırılarak kamuoyu ve ilgili paydaşlarla paylaşılacak.

