Hayatın Anlamı

Evrende ne kadar insan varsa o kadar hayatın manasını aramaya, anlamaya ve mana bulmaya çalışan beşerler vardır. Lakin her insan için hayatın manası farklıdır. Bu ister dünyanın batısında yaşayan, isterse doğusunda yaşayan insan olsun, ister en büyük kentlerde, isterse de köyde, kasabada yaşayan bir insan olsun kimliklerinden, cinsiyetlerinden, dinlerinden, ırklarından bağımsız olarak her biri için hayatın manası farklıdır. Hatta tıpkı hanede yaşayanlar için bile hayatın manası farlılık gösterir. Zira insanların her birinin farklı hayat hikayeleri, farklı kıssaları, farklı hayat tecrübeleri vardır.

Hayatın manasını manalı kılan ya da anlamsızlaştıran bir kadro faktörler vardır. Bu faktörlerin en önde gelenlerinden bir tanesi doğduğumuz ailedir. Öncelikle doğmadan evvelki evreye değinmek istiyorum. Daha anne karnına düşmeden evvel bile istenen bir evlat mıyız, yoksa istenmeyen evlat mıyız bu bile hayata nasıl başlayacağımızı etkileyen sebeplerdendir. Birey için ömür anne karnındayken başlamış oluyor. Bu kademede annenin anne rahmindeki bebeği ile bağlantı kurup kurmaması, ilgi kurduysa bunu nasıl sağladığı, onu sevgi ile okşayıp okşamadığı tıpkı vakitte öteki bireylerin de bağ kurup kurmadığı bile doğduktan sonraki evrede bebeğin hisleri için değer arz ediyor. Zira sevgi ile beklenen bebekler daha anne karnındayken bile bunu hissedebiliyorlar. Anne çoğunlukla mutsuz, telaşlı, stresliyse bebek de bunu hissederek anne ile birlikte bu hisleri yaşayabiliyor. Tam karşıtı durumda ise yani anne çoğunlukla memnun, huzurlu, kaygısızsa bebek de o huzuru hissetmiş olabiliyor. Doğduktan sonra bebek birinci evvel annesi (ya da bakım veren kişi) ile irtibat kuruyor. Sesini tanıyor, onun kokusunu duyuyor ve kurulan irtibat sevgi dolu olduğunda anne ya da bakım veren kişi ile bebek ortasında hoş bir bağ oluşmuş oluyor. Bebeklik periyodunda kurulan sevgi bağı sonraki devirlerde birçok hoşluğu beraberinde getiriyor. Bu yüzden insan hayatını, hayata karşı bakışını etkileyen en esas faktörlerden bir tanesi öncelikle ailesiyle, anne babası ya da bebeğe bakım veren kişi ile kurduğu birinci iletişimlerdir. Bu yetişkinlik çağına geldiğinde hayatın manasını oluşturmasında ona yol gösterici olacaktır. Zira hayatın manasını bulmak, içerisinde sevgiyi de barındırır. İnsanın beşere olan sevgisi, tabiata, hayvanlara olan sevgisi ve aklınıza gelecek birçok şeye duyulan sevgiyi söz etmektedir.

Bir başka faktörlerden bir tanesi de çevredir. Zira insanın etrafındaki bireyler, olaylar, doğduğu ülke, kent, doğduğu ülkenin kültürü ve gibisi insanın hayata karşı bakış açısını tesirler ve bu da hayatta mana bulmak, olumlu ya da olumsuz niyetler uyandırmak üzere şeylere yol açar.

İnsan olarak kendimize eminim ki ‘neden bu hayatta varım, ben kimim, neden doğuldum’ üzere varoluşsal sorular sorduğumuzu söyleyebilirim. Şayet ki bu sorulara yanıtınız varsa o vakit büyük olasılıkla sizin için hayatın manası da odur. İnsan kendisini sorgulayan bir varlık olmalı, zira kendimizi sorguladığımız vakit içimize, özümüze dönüyoruz diye düşünüyorum.

İnsanı hayat boyunca etkileyen faktörlerden bir tanesi de kişilik özellikleri, mizacı, fıtratıdır. Her birimiz farklı birey olarak doğarız ve fıtratımız, mizacımız, kişiliğimiz bir birimizden farklılık gösterir, birebir vakitte bizi oluşturan sebeplerden biri haline dönüşür.

Bunların hepsini ele aldığımızda beşerden beşere ne kadar farklılık gösterdiğimizi, ne kadar farklı niyetlere, davranışlara, hislere sahip olduğumuzu sezinleye biliriz. Bu yüzden hayat kimilerine nazaran zorken, kimilerine nazaran tam zıddıdır. Lakin şunu söyleye bilirim ki hayatta ne yaşarsak yaşayalım, hangi zorluklarla karşılaşırsak karşılaşalım insanın ömrü için, geleceği için gayeleri, emeli olmalıdır. Şayet ki emeli varsa o vakit tüm zorluklara karşı göğüs gerer ve hayatı tüm yorgunluklarına, zorluklarına karşın kabul ederiz. Zorluklar karşısında yıldığımızda, pes ettiğimizde hayatı kendimize anlamsızlaştırır ve dar bir dünya haline getirmiş bulunuruz. Lakin zorluklar karşısında yılmadan, kesinlikle ki bir şeylere tutunarak, onu kendimize tutacak kol yaparak devam edilebilir. Zihnimizi olumsuz bir şeye odaklayıp hayatı kendimize zindan etmeden, tıpkı şeyleri düşünüp daima bir döngü halinde orada kalmadan tam tersine etrafımızdaki birçok hoşlukları görüp şükür duyarak, içimizi ferahlatan, ruhumuza düzgün gelecek aksiyonlarda bulunarak hayatı kendimize manalı kılabiliriz.

İnsan daima olarak hayattan bir şey ister, hayatın ona memnunluk, huzur, sevgi ve gibisi şeyler vermesini ister. Lakin kendimize hiç soruyor muyuz ‘biz hayata ne veriyoruz?’ diye. Bizim de ne sunduğumuz kıymetli değil midir? Pekala biz hayata, insanlara, sevdiklerimize ne sunuyoruz? Güzellik, müsamaha, sevgi, şefkat, empati, sağduyu, hürmet ve gibisi sunuyor muyuz? İnsan nezaketle hayatın sunduğu nimetleri karşıladığında ve nezaketle kabul ettiğinde üstte saydığım müsamahayı, sevgiyi, şefkati, empatiyi, sağduyuyu, saygıyı sunmuş olmuyor mu? Aslında bunları sağlamış olduğunda hayatın manası da kişi için mana kazanmış olmuyor mu? Bu türlü olduğu vakit insan hayatın getirmiş olduğu birçok zorluk karşısında yılmadan, tükenmeden, sabırla ve şükürle yoluna devam edebilir diye düşünüyorum. Bu saydıklarıma niyet edip ve kabul ettiğimizde şüphesiz ki insan karşılığını alıyor. Birebir Şems-i Tebrizi’nin dediği üzere ‘Sadece niyet edin ve yolunuza devam edin. Yazgı niyete aşıktır. Çektiğin zahmet bir gün rahmet olur’.

Ben bu satırları yazarken 9 yaşındaki kızıma ‘Sana nazaran hayatın manası nedir?’ diye sordum. Verdiği yanıt ‘İnsanın kendi ayakları üzerinde durması ve insanları asla üzmemesi’ diye sözleriydi. Siz de evvel kendinize sonra da etrafınızdaki şahıslara size nazaran hayatın manası nedir diye sorabilirsiniz.

Sizin için hayatın manasını bulmanız temennilerimle…

Psikolojik Danışman Günel Kudretli