Nöbetçi Eczaneler
Görünmezlik Travması: Duygusal Yoksunluk
Hepimizin en temel münasebeti, bebeklik ve çocukluğumuzdaki ebeveynlerimizle kurduğumuz bağdır. Bu ilişki
ömür boyunca başka münasebetlerimizi tesirler. Çocukluğunda muhtaçlıkları (beslenme, sevgi, şefkat, itimat vs)
karşılan(a)mayan bireyde, korku ortaya çıkar. Karşılan(a)mayan gereksinimler, çocuk açısından ebeveynin yokluğu
üzere tecrübelenir. Gereksinimler karşılanmıyorsa ortada bir ebeveynin varlığından nasıl kelam edilebilir ki?
Ebeveynin yokluğu çocuk açısından iki formda yaşantılanır; fizikî mahrumluk ve duygusal mahrumluk olarak.
Mevt, ayrılık, terk edilme üzere nedenlerle yaşanan kayıplar fizikî mahrumluk, oburuyla bağ kuramamak,
kabul görmemek, yani duygusal gereksinimlerin karşılanmaması ise duygusal yoksunluktur. . Fizikî yoksunluk
yaşayan bir bebek, kendi başına gereksinimlerini karşılayamaz ve hayatını sürdüremez. Bu nedenle fiziksel
mahrumluk dışarıdan fark edilebilir bir durumdur. Lakin duygusal mahrumluk, fizikî mahrumluk üzere dışarıdan
anlaşılamaz. Bu durum, kişinin hayatında bir şeyin eksik olduğu formunda hissedebilir yahut bazen bu yokluğun
farkına dahi varılamaz.
Duygusal mahrumluk, bazen fizikî yoksunlukla bir arada görülür. Sevilen kişinin vefatı, farklı bir yere
taşınması üzere fizikî ayrılıklar, duygusal yoksunluğa da yol açabilir. Fizikî mahrumluk, duygusal yoksunluğa
yol açabiliyorken, duygusal yoksunluğun fizikî yakınlıkla bir ilgisi yoktur. Başka kişi yanımızdayken, onunla
bağ kuramadığımızda ve duygusal gereksinimlerimiz karşılanmadığında gerçekleşebilir.
Öbürleri ile olan ilgimiz, ayna ile olan münasebetimize misal. Aynada kendini göremeyen kişi, aynada kendini
görebilmek için ya daha çok efor gösterir yahut aynaya bakmaktan vazgeçer. Karşısındaki kişi tarafından
anlaşılamadığında, umursanmadığında yahut yok sayıldığında, yani baktığı aynada kendini göremediğinde
duygusal mahrumluk ortaya çıkar. Bu mahrumluk, kişinin travma yaşamasına yol açabilir. Travma sadece
olumsuz olayların yaşanması ile değil, olumlu şeylerin yokluğu ile de yaşanabilir. Bedel verdiği şahısta yerinin
olmaması, şahsa ağır gelir ve adeta görünmezliğin travmasını yaşar. Bu türlü bir travmayı yaşamak istemeyen
kişi, münasebetlerinde kabul görmek için bedeller ödemek zorunda kalabilir. Dileklerinden vazgeçmek, duygularını
(öfke, ıstırap, hayal kırıklığı vs) bastırmak üzere.
Duygusal yoksunluğun ortada sırada olması şahsa fazla ziyan vermeyebilir lakin bu mahrumluk uzun sürerse
münasebetlere ziyan verir ve inanç hissinin zedelenmesine yol açar. Yoksunluğu erken devirde yaşayan kişi,
yetişkinlikteki her yoksunluğu terk edilme üzere deneyimleyerek acı çekebilir. Kişi, kendisini kimsenin
önemsemediği, sevilmeye paha olmadığı, yeni kurduğu alakalarda terk edileceği biçiminde düşüncelere
kapılabilir.
Duygusal yoksunluğa karşı hassas kişi, terk edilmeye karşı da hayli hassastır ve kısa süreliği ayrılıkları dahi
tolere edemez. Kabul görmeme, mahrum bırakılma korkusu nedeniyle ilgilerinde ya çok yapışkan, sahiplenici
yahut denetim edici davranır. Ya da karşısındaki kişinin istediği yakınlığı vermemesinden dolayı hissettiği hayal
kırıklığını yaşamamak için bu muhtaçlıklarını bastırıp kendi kendine yeten, diğerine muhtaç olmayan bir
kendilik görünümüne sahip olur ve bazen yeni ilgilerden kaçınır.
Terk edilmek, bireyde ağır hislere yol açar. Kişi bu hislerin yoğunluğunu hafifletmek için ağlama
nöbetleri geçirebilir yahut yaşadığı acıyı yakınlarına tekrar tekrar anlatabilir. Sakinleşme eforlarına rağmen
kendini daralmış ve bunalmış hissedebilir. Hatırda tutulması gereken şey; hissedilen bu hislerin kalıcı
olmadığı, bir müddet sonra olağan his durumunun yaşanacağı ve kıymet verdiği kişi tarafından terk edilmiş
olsa da hala onu seven diğer şahısların var olduğunu bilmesi.
Kalıcı olmayan tek şey hislerimiz değildir elbette. Bağ içinde olduğumuz bireylerin de hayatımızda kalıcı
olarak yer alamayacağı gerçeğini göz önünde bulundurmamız gerekir. Hayat seyahatimize eşlik eden
herkes, isteyerek yahut istemeyerek hayatımızdan ayrılmak durumunda kalacaklardır. Yahut tam karşıtı biz
onların hayatından ayrılmak zorunda kalacağız. Kıymetli olan kayıp sonrasında süreci sağlıklı bir şekilde
yaşayabilmektir.
Terk edilmek yahut duygusal mahrumluk yaşamak çocukluk anılarımızı tetikleyerek o devir yaşadığımız acılara
temas etse dahi, şu anda yetişkin olduğumuzu, çocukluk periyodundaki üzere güçsüz olmadığımızı ve tesirli başa
çıkma düzenekleri ile bugünkü sorunun üstesinden gelebilme gücümüzün olduğunu da hatırlatmak
isterim. Geçmişteki küçük çocuk değiliz artık.
Terk edilme korkusunu atlatmak için, yalnız kalabilme marifetini geliştirebilir ve kendiyle baş başa kalmanın
da keyif verici olduğunu deneyimleyebiliriz. Böylelikle korkulan şeyin, o kadar da korkutucu olmadığını yaşarak
görme imkanı bulmuş oluruz.
Hepimizin sevilmeye ve sevmeye muhtaçlığı vardır. Sevgi gereksinimimizi tek bir kişinin karşılamasını beklemek
gerçekçi olmadığı üzere, bu beklenti o şahsa gereğinden fazla yük yüklemek manasına da gelir.
Karşılanamayacak beklenti içinde olmanın yaşatacağı hayal kırıklığını hissetmemiz de eforu.
Son olarak şunu söylemek isterim; hayatımızda kimi şeyler beklediğimiz üzere gitmeyebilir, acı çekebilir ve
geleceğe karşı itimat hissimiz sarsılabilir. Bağlarımızda kıymetli bir etken olan sevgi ve kıymeti, beklediğimiz
şahıslardan göremeyebiliriz. Bedel verdiğimiz kişi ile paha gördüğümüz kişi, sevdiğimiz kişi ile bizi seven kişi,
birebir kişi değildir bazen. Yaşadığımız tüm yoksunluklara ve hayal kırıklıklarına karşın hayat yolculuğumuz
sürüyor. Bu seyahatte yeni şahıslarla yollarımızın kesişmesi ne kadar doğalsa, hayatımızdaki şahıslara veda
etmek ve ayrılık yaşamak da o kadar doğaldır. Yaşadığımız zorlukların üstesinden gelebilecek içsel ve dışsal
kaynaklarımızın olduğunu ve gerektiğinde bu kaynaklardan yararlanmak için dayanak alarak seyahate devam
edebileceğimizi hatırlatmak isterim. Klişe bir cümle olacak tahminen lakin; HAYAT DEVAM EDİYOR…