Nöbetçi Eczaneler
Gaslighting: Zihinsel Manipülasyonun Korkutucu Gücü
Gaslighting terimi, son yıllarda sıkça duyulan bir ruhsal manipülasyon çeşidini tanımlar. Bu manipülasyon hali, kişinin diğerlerinin zihnini karıştırarak, itimadını sarsarak ve gerçekliğe olan inancını zayıflatarak onları denetim altına alma gayesini taşır. Gaslighting, başlangıçta 1944 üretimi “Gaslight” isimli bir sinemada gösterilen ruhsal bir akın formunun ismini almıştır. Bu sinemada, kocası tarafından gaslighting’e maruz kalan genç bir bayanın kıssası anlatılır.
Gaslighting, manipülatörün, mağduru yanlış bilgilerle donatması, gerçekleri çarpıtması ve hatta palavra söylemesiyle gerçekleşir. Bu süreçte, manipülatör, mağdurun kendi hafızasına, algısına ve aklına olan inancını sarsar. Manipülatör, mağduru kendi gerçeklik algısına karşı kuşku duymaya ve onunla irtibatını, duygusal bağlarını denetim etmeye başlar.
Gaslighting, çoklukla şahsî münasebetlerde ve aile içinde görülse de, son yıllarda siyaset, iş dünyası ve toplumsal medya üzere alanlarda da giderek yaygınlaşmaktadır. Manipülatörler, toplumun geniş kesitlerini etkileyerek kendi hedeflerine ulaşmayı maksatlar. Gaslighting’in gayesi olan kişi, kendini daima olarak kuşku içinde hisseder, gerçeklikle olan kontağını kaybeder ve kendi zihnini sorgular.
Gaslighting, birçok farklı sistemle gerçekleştirilebilir. Manipülatörler, mağdurları hatalı hissettirmek, daima olarak palavra söylemek, onları küçümsemek, aşağılamak ve kendi algılarını dayatmak üzere taktiklere başvururlar. Manipülatör, mağduru denetim altına almak için yanlış bilgilendirme ve inkâr tekniklerini kullanır. Örneğin, mağdurun hatırladığı bir olayı inkar edebilir yahut ona “Bunun senin hayal gücünden kaynaklandığını düşünüyorum” üzere sözlerle kendisini savunabilir.
Gaslighting’in tesirleri epeyce ziyanlı olabilir. Mağdur, kendi aklına ve gerçeklik algısına olan inancını kaybeder, özgüveni düşer ve duygusal olarak istikrarsız hale gelir. Uzun vadeli gaslighting maruziyeti, mağdurun depresyon, anksiyete, travma sonrası gerilim bozukluğu ve kişilik bozuklukları üzere önemli ruhsal problemler yaşama riskini artırabilir.
Gaslighting’i fark etmek ve onunla başa çıkmak kıymetlidir. Şuurlu olmak, kendi gerçeklik algısına güvenmek ve sağlam takviye sistemleri oluşturmak gaslighting’e karşı esirgeyici tedbirlerdir. Mağdurun, manipülatörün denetiminden kurtulmak için profesyonel yardım alması da değerlidir.
Sonuç olarak, gaslighting, manipülatörlerin oburlarının zihinlerini denetim etmek ve güçlerini kullanmak için kullandıkları bir taktiktir. Bu manipülasyon tipi, mağdurları kendi gerçekliklerine kuşku duymaya ve kendi aklını sorgulamaya yönlendirir. Gaslighting’e maruz kalan bireyler, duygusal ve ruhsal olarak büyük ziyanlar görebilir. Bu nedenle, gaslighting’i tanımak, tedbir almak ve dayanak aramak son derece değerlidir.