Nöbetçi Eczaneler
Ergenlik Yıllarında Ebeveynlik Etmek için İpuçları
Bu yıllarda yolunuzu bulmak için bir yol haritası mı arıyorsunuz? İşte birtakım ipuçları:
Kendinizi Eğitin
Ergenlerle ilgili kitaplar okuyun. Kendi ergenlik yıllarınızı düşünün. Akneyle gayret ettiğiniz günleri ya da erken yahut geç gelişimden duyduğunuz utancı hatırlayın. Olağanda çok sevinçli olan çocuğunuzda ruh hali değişimleri olmasına ve bir birey olarak olgunlaşırken daha fazla çatışmaya girmesine hazırlıklı olun. Nelerle karşılaşacağını bilen ebeveynler bununla daha yeterli baş edebilirler. Ne kadar çok şey bilirseniz, kendinizi o kadar düzgün hazırlarsınız.
Kendinizi Çocuğun Yerine Koyun
Biraz kaygılı ve utangaç hissetmenin olağan olduğunu ve bir an yetişkin üzere hissederken diğer bir an çocuk üzere hissetmenin sorun olmadığını çocuğunuzun anlamasına yardımcı olarak onunla empati kurun.
Ne Bahiste Çaba Edeceğinizi Seçin
Çocuklar saçlarını boyamak, siyah oje sürmek ya da acayip kıyafetler giymek istiyorsa karşı çıkmadan evvel iki sefer düşünün. Gençler ebeveynlerini şoka uğratmak ister bu yüzden süreksiz ve zararsız bir şeyi yapmalarına müsaade vermek çok daha güzeldir. İtirazlarınızı sahiden değerli olan şeyler, tütün, uyuşturucular ve alkol üzere şeyler ya da görünüşlerini kalıcı olarak etkileyecek şeyler için kullanın.
Genç çocuğunuzun neden muhakkak bir biçimde giyinmek ya da görünmek istediğini sorun ve nasıl hissettiğini anlamaya çalışın. Ayrıyeten farklı görünürse oburlarının onu nasıl algılayacağını konuşmak da isteyebilirsiniz, çocuğunuzun dışarıdan nasıl görüleceğini anlamasına yardımcı olun.
Beklentiler Kurun
Ergenler, ebeveynlerinin kendilerine yüklediği beklentiler konusunda mutsuz görünüyor olabilirler. Yeniden de ekseriyetle ebeveynlerinin âlâ notlar, kabul edilebilir davranışlar ve meskenin kurallarına bağlı olmak üzere belli şeyleri bekleyecek kadar onları umursadığını bilmeye muhtaçlıkları vardır. Şayet ebeveynlerin makul beklentileri varsa çocukların bunları karşılamaya çalışması mümkündür. Makul beklentiler olmadan çocuğunuzun onu umursamadığınızı hissetmesi mümkündür.
Çocuğunuzu Bilgilendirin ve Kendiniz de Bilgilenin
Ergenlik yılları çoklukla deneme yanılma vakitleridir ve bazen bu denemeler risk içeren davranışları da içerebilir. Cinsellik, uyuşturucu, alkol ya da tütün kullanımı üzere mevzuları konuşmaktan kaçınmayın. Sıkıntı hususları çocuklarla bunlara maruz kalmadan önce açıkça konuşmak, vakti geldiğinde sorumluluk hissiyle hareket etme olasılıklarını artıracaktır. Ailenizin bedellerini genç çocuğunuzla paylaşın ve neyin gerçek ve yanlış olduğu konusundaki inançlarınız ile bunların nedenlerini açıklayın.
Çocuğunuzun arkadaşlarını ve arkadaşlarının ebeveynlerini tanıyın. Ebeveynler ortasında tertipli ilteşim birebir yaş kümesindeki tüm gençler için inançlı bir etraf yaratma konusunda büyük yol kat etmeye yarayabilir. Ebeveynler çocuklara izlendiklerini hissettirmeden çcouklarının etkinliklerinin takibini yapma konusunda birbrilerine yardımcı olabilirler.
Uyarı İşartelerini Bilin
Ergenlik çağında belli bir değişim ölçüsü olağandır. Lakin kişilikte ya da davranışlarda fazla esaslı ya da uzun vadeli değişimler uzman yardımına muhtaçlık duyan bir probleme işaret ediyor olabilir. Bu ihtar işaretleri konusunda dikkatli olun.
- aşırı kilo alımı ya da kaybı
- uyku sorunları
- hızlı esaslı kişilik değişiklikleri
- arkadaşlarda süratli değişimler
- sık sık okulu asmak
- notlarda düşüş
- intihar üzerine konuşma yanılgı latife yapma
- tütün, alkol ya da uyuşturucu kullanma belirtileri
- yasaları çiğneme
6 haftdan fazla süren herhnagi öbür uygunsuz davranış da altta yatan bir sorunun işareti olabilir. Genç çocuğunuzun davranışlarında ya da notlarında bu müddet zarfında bir oynama beklemek olağandır lakin her dersten pek âlâ alan bir çocuğun ani bir başarısızlık yaşaması yahut olağanda dışadönük olan çocuğunuzun büsbütün içedönük hale gelmesi olağan değildir. Hekiminiz, mahallî danışmanınız, psikoloğunuz ya da psikiyatristiniz uygun danışmanlığı bulmanıza yardımcı olabilir.
Çocuğun Mahremiyetine Hürmet Duyun
Bazı ebeveynler, anlaşılır biçimde bu mevzuda çok zorlanırlar. Çocuklarının yaptığı her şeyin kendilerini ilgilendirdiğini düşünebilirler. Halbuki çocuğunuzun genç bir yetişkin haline gelmesine yardımcı olmak için bir ölçü mahremiyet alanı tanımanız gerekir. Şayet önemli meselelere dair ikaz işaretleri varsa o vakit sorunun çekirdeğine inene kadar çocuğunuzun mahremiyetine müdahalede bulunabilirsiniz. Ancak aksi bir durumda geri durmanız daha uygundur.
Başka bir deyişle, çocuğunuzun odası, bildirileri, e-postaları ve telefon konuşmaları mahrem olmalıdır. Ayrıyeten çocuğunuzdan her an tüm kanılarını ve aktivitelerini sizinle paylaşmasını da beklememelisiniz. Elbette güvenlik sebebiyle çocuğunuzun nereye gittiğini, ne vakit döneceğini, ne yapacağını ve kiminle olacağını her vakit bilmelisiniz fakat her ayrıntısı bilmenize gerek yok. Üstelik muhakkak davet edilmeyi beklememelisiniz!
Güvenerek başlayın. Çocuğunuza ona güvendiğinizi ancak inanç kırılırsa yine inşa edilene kadar özgürlüklerinin kısıtlanacağını söyleyin.
Çocuklarınızın Ne İzlediğni ve Okuduğunu Takip Edin
Televizyon programları, mecmualar ve kitaplar, internet üzere araçlar sayesinde çocukların tonlarca bilgiye erişimleri var. Sizin çocuğunuzun ne izlediğinin ve okuduğunun farkında olun. Bilgisayarın ya da televizyonun önünde geçirilen vaktin ölçüsü konusunda hudut koymaktankorkmayın. Medyadan ne öğrendiklerini ve çevrimiçi kiminle irtibat kuruyor olabileceklerini bilin.
Çocukların televizyon ya da İnternete yalnız başlarına sınırsız erişimleri olmamalıdır; bunlar, kamusal aktiviteler olmalıdır. Teknolojiye erişim de makul saatlerden (örneğin gece 10’dan) sonra sonlu olmalıdır ki kâfi uykuyu alabilsinler. Belli bir saatten sonra cep telefonlarının ve bilgisayarların yasak olması pek makuldür.
Uygun Kurallar Koyun
Bir ergen için ahenge vakti yaşına uygun olmalıdır tıpkı bebekken olduğu üzere. Ergenlik çağındaki çocukların hala 8-9 saat uykuya muhtaçlıkları vardır. Ergenlik çağındaki çocuğunuzun bu gereksinimi karşılayacak bir uyku tertibine sadık kalmasını teşvik edin.
Çocuğunuzu sağlam olduğu için ödüllendirin. Hafta sonları gece 22’den sonra sokakta olmama kuralı mı var? 22:30’a çıkarın. Ya da çocuğunuzun her vakit aileyle yapılan planlara katılma zaruriliği mu vr? Aileyle makul ölçüde vakit geçirmeyi teşvik edin ancak esnek olun. Büyümekte olan çocuğunuz her vakit sizinle olmak istemiyor diye gücenmeyin. Geçmişi düşünün: Siz de kendi anne ve babanız konusunda muhtemelen tıpkı halde hissediyordunuz.
Bu Sıkıntı Bir Gün Bitecek mi?
Çocuklar ergenlik yıllarını geride bırakırken ergenliğin iniş çıkışlarının yavaşladığını göreceksiniz. Ve en nihayetinde bağımsız, sorumluluk sahibi, irtibat kurabilen genç yetişkinler olacaklar.
O yüzden ergenlik çağındaki çocuklara sahip pek çok ebeveynin hayat ideolojisini aklınızda bulundurun: Bu süreci birlikte yaşıyoruz ve birlikte atlatacağız!
Kriz Anlarında Çocuğunuzla İrtibat ve Münasebet Kurmak Üzerine…
1 .Bu olanlardan rahatsız olmama seçiminizin olduğunu kendinize hatırlatın. Süt sökülünce, banyodan su taşınca, etraf oyuncak dolu iken derin bir nefes alıp ‘Bu olanlardan rahatsız olmamayı seçiyorum’ demek son derece yardımcıdır. Çünkü her gün bu türlü olaylarla karşılaşabilirsiniz.
2. Çocuğunuz duygusal bir kriz yaşarken ‘ Beni kızdırmak için yapmıyor, baş edemediği için bu türlü davranıyor.’ Cümlesini kullanarak çocuğunuzun reaksiyonlarına yönelik daha anlayışlı ve kapsayıcı davranabilir ve onun hislerini isimlendirerek yardımcı olabilirsiniz.
3. ’Çocuğumu korkutmayacak formda nasıl reaksiyon verebilirim?’ sorusunu kendinize yöneltin ve üzerinde düşünün bazen çocuğunuzun yaptığı taşkınlara yahut yersiz bulduğunuz davranışlarına verdiğiniz reaksiyonlarda yüz sözünüz, ses tonunuz ile onu korkutabilirsiniz. Bu da çocuğunuzun krizinin dehşet ile birleştirerek şiddetinin artmasına neden olabilir.
4. Bazen çocuğunuz ile toplumsal ortamlarda kriz yaşayabilirsiniz. Bu durumda ’Çocuklarımın benim hakkında hissettikleri ve düşündükleri tanımadığım kişilerinkinden daha değerlidir.’ düşünecesini benimseyin. Çevreyi çok rahatsız etmediği sürece diğerlerinin ne dediği değil, sizin çocuğunuzu yetiştirmek için neyi hakikat bulduğunuz kıymetlidir, çocuğunuzla olan olumlu bağlantısı sürdürmeyi unutmayın.
5. Kendime dinlenmek için vakit ayırmalıyım. Sizinde bir ebeveyn olarak dinlemeye, mola vermeye gereksiniminiz olduğunu hatırlamak ve bu vakit dilimleriniayarlamak kolay olmayabilir lakin sağlıklı ebeveynlik yapabilmeniz için evvel kendinizi güzel hissetmeniz gerektiğini unutmayın.
6. Dur, sakinleş, düşün ve konuş sıralamasını kullanarak çocuğunuzu rahatlatabilir ve daha sakin bir ortamda çocuğunuzla birlikte tahlil üretebilirsiniz.