Eğitim-Bir-Sen'den "Ara Tatil" araştırması": Öğretmen yüzde 87,3, yönetici yüzde 69,4, veli yüzde 63,8 mevcut modelden memnun

Haber: Hilal ACAR / Kamera: Hakan KARADUMAN

(ANKARA) – Memur-Sen’e bağlı Eğitim-Bir-Sen, 81 ilde, 120 bin okul yöneticisi, öğretmen ve veli ile yapılan “Ara Tatil Uygulamasının Değerlendirilmesi: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Veli ve Öğrenci Araştırması” sonuçlarını açıkladı. Sendika Genel Başkanı Ali Yalçın, “Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğu (öğretmen yüzde 87,3, yönetici yüzde 69,4, veli yüzde 63,8) mevcut modelin eğitim takvimini daha dengeli ve verimli bir yapıya kavuşturduğu görüşündedir. Öğretmenlerin yüzde 88,9’u ve velilerin ortalama yüzde 70-77’si ara tatilleri ailece kaliteli zaman geçirmek için önemli bir fırsat olarak görmektedir” dedi.

Eğitim-Bir-Sen tarafından hazırlanan, Türkiye’nin 81 ilinde 120 bin okul yöneticisi, öğretmen ve veli ile yapılan “Ara Tatil Uygulamasının Değerlendirilmesi: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Veli ve Öğrenci Araştırması” sonuçları, Memur-Sen ve Eğitim-Bir-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın tarafından düzenlenen basın toplantısında açıklandı.

Ara tatillerin sahadaki yansımalarını, paydaşlar üzerindeki etkilerini ve uygulama süreçlerini değerlendirmek amacıyla bu çalışmayı gerçekleştirdiklerini belirten Yalçın, araştırmaya Türkiye’nin 81 ilinden toplam 119 bin 709 paydaşın katıldığını ve araştırmanın Türkiye genelinde online anket tekniği ile yapıldığını açıkladı.

“Türkiye’deki üç ara tatil uygulaması uluslararası eğilimlerle uyumludur”

Araştırmaya 55 bin 126 öğretmen, 7 bin 792 yönetici, 20 bin 675 öğrenci ve 36 bin 116 velinin katıldığını belirten Yalçın, araştırmaya yönelik şu bilgileri paylaştı:

“OECD ülkeleri ile yapılan karşılaştırmalarda Türkiye, 180 iş günü ile ortalama bir seviyededir. Ancak Avrupa ülkelerinde yaz tatillerinin genel olarak 8-12 hafta arasında değiştiği, Türkiye’nin ise 2019 düzenlemesiyle yaz tatilini 11 haftaya indirerek Avrupa standartlarına yaklaştığı görülmektedir. Birçok Avrupa ülkesinde yılda dört veya beş ara tatil uygulanırken, Türkiye’deki üç ara tatil uygulaması uluslararası eğilimlerle uyumludur. Araştırma sonuçları, ara tatil uygulamasının tüm paydaş grupları tarafından yüksek düzeyde sahiplenildiğini göstermektedir. Olası bir kaldırma kararına yönelik katılmama oranı öğretmenlerde yüzde 88,2, okul yöneticilerinde yüzde 72,1 ve velilerde yüzde 70,5 olarak kaydedilmiştir. Özellikle öğrencilerin (lise yüzde 85,7; ortaokul yüzde78,4) uygulamayı devam ettirme yönündeki iradesi dikkat çekicidir. Bakanlığın ara tatili kaldırma yönündeki olası bir kararını desteklerim diyen velilerde oran, erkek velilerde yüzde 18,3 iken kadın velilerde yüzde 23,6’dır. ‘İkimiz de çalışıyoruz’ diyen velilerin yüzde 76,2’si, ‘sadece ben çalışıyorum’ diyen velilerin yüzde 71,2’si, ‘ikimiz de çalışmıyoruz’ diyen velilerin yüzde 67,9’u, ‘sadece eşim çalışıyor’ diyen velilerin yüzde 64,3’ü, Bakanlığın ara tatili kaldırma yönündeki olası bir kararını desteklememektedir.

Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğu (öğretmen yüzde 87,3, yönetici yüzde 69,4, veli yüzde 63,8) mevcut modelin eğitim takvimini daha dengeli ve verimli bir yapıya kavuşturduğu görüşündedir. Kamuoyundaki yaygın kaygıların aksine, öğretmenlerin yüzde 86,9’u ara tatillerin öğrenme kaybına yol açtığı tezine katılmamaktadır. Benzer şekilde, öğretmenlerin yüzde 82,7’si ve öğrencilerin yaklaşık yüzde 80’i (lisede yüzde 80,6, ortaokulda yüzde 78,1) tatil sonrası derslere uyum sağlama konusunda herhangi bir kronik güçlük yaşanmadığını belirtmiştir. Bulgular, ara tatillerin öğrenme kaybına yol açmadığını ortaya koymaktadır. YKS’ye hazırlanan 12. sınıf öğrencilerinin yüzde 90,6’sı ve LGS sınavına hazırlanan 8. sınıf öğrencilerinin yüzde 86,6’sı, ara tatilin ders çalışma düzenlerini bozmadığını ifade etmiştir. Benzer şekilde öğretmenlerin yüzde 86,4’ü de bu grupların akademik temposunun olumsuz etkilenmediğini belirtmektedir. Ara tatillerin, öğrencilerin biriken akademik yorgunluğunu giderme ve motivasyon yenileme noktasında işlevsel bir araç olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin yüzde 87,3’ü bu dönemlerin bilişsel ve duygusal tazelenme sağladığını teyit etmektedir.”

“Öğretmenlerin yüzde 89,6’sı ara tatil uygulamasının genel iş performansını yıl boyu olumlu etkilediği görüşündedir”

Velilerin yaklaşık yüzde 50’sinin, ara tatil dönemlerinde verilen yoğun ödev ve projelerin tatilin dinlenme ve yenilenme amacını gölgelediğini ifade ettiğini aktaran Yalçın, şöyle devam etti:

“Ortalama her üç veliden ikisi ara tatillerin çocuğunun kişisel gelişim faaliyetlerine zaman ayırmada önemli bir rol oynadığını ifade etmektedir. Buna ilaveten ara tatilde, okul döneminde vakit bulamadıkları okumak veya hobileriyle ilgilenmek için zamanının olduğunu belirten öğrenciler, ortaöğretim kademesinde yüzde 81,2 iken, ortaokul kademesinde yüzde 75’tir. Öğretmenlerin yüzde 88,9’u ve velilerin ortalama yüzde 70-77’si ara tatilleri ailece kaliteli zaman geçirmek için önemli bir fırsat olarak görmektedir. Öğretmenlerin yüzde 52,3’ü mesleki gelişim faaliyetlerinin dinlenme ihtiyacıyla kronolojik olarak çakıştığını, yöneticilerin ise yüzde 46,5’i bu faaliyetlerin niteliksel verimliliğinin düşük olduğunu ifade etmektedir. Verimlilik eleştirilerine rağmen, öğretmenlerin yüzde 89,6’sı ve yöneticilerin yüzde 72,3’ü ara tatil uygulamasının genel iş performansını yıl boyu olumlu etkilediği görüşündedir.”

Saha araştırmasından elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin, yöneticilerin, velilerin ve öğrencilerin büyük çoğunluğunun ara tatillerin kaldırılmasına karşı olduğunu belirten Yalçın, ara tatillerde öğrencilere akademik ağırlıklı yoğun ödevler vermek yerine öğrenciyi strese sokmayacak faaliyetlerin önerilmesi gerektiğini söyledi.

“Tatil dönüşlerindeki odaklanma kaybını önlemek amacıyla sosyal etkinlik odaklı geçirilmesi planlanmalıdır”

Yalçın, yapılan araştırmanın ara tatillerin öğrenme kaybına yol açtığı, sınav hazırlığını bozduğu veya tatil dönüşü adaptasyon sorunu yaşattığı yönündeki düşüncelerin sahada karşılığı olmadığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Ara tatilin LGS/YKS sınavlarına hazırlık sürecinde ders çalışma düzenini bozduğunu dile getiren öğrencilerin oranı 12. sınıflarda yüzde 6, 8. sınıflarda yüzde 8,2 iken, öğretmenlerde (yüzde 8,3) benzer düzeyde bu düşünce varken, yöneticiler ise ders çalışma düzenini bozduğunu biraz daha fazla (yüzde 20,1) oranda düşünmektedir. Dolayısıyla bu mevcut kaygılar da göz ardı edilmemeli, 8 ve 12. sınıf öğrencileri üzerindeki müfredat yetiştirme baskısını azaltmak adına, bu kademelerde ara tatillerin isteğe bağlı kurslar veya rehberlik odaklı etkinliklerle desteklenmesi ya da bu sınıflar için takvimin daha esnek hale getirilmesi değerlendirilmelidir. Tatil dönüşlerindeki odaklanma kaybını önlemek amacıyla, ara tatilin bitimindeki ilk iki günün yoğun akademik ders yerine adaptasyon ve sosyal etkinlik odaklı geçirilmesi planlanmalıdır. Dezavantajlı bölgelerdeki öğrencilerin tatili verimsiz, boş zaman olarak geçirmemesi için bu bölgelerdeki okullara özel bütçe ayrılarak kültürel geziler ve ücretsiz materyal desteği sağlanmalıdır.”

Araştırmanın en dikkati çekici bulgularından birinin, “öğretmen ve yöneticilerin ara tatillerdeki mesleki gelişim çalışmalarını verimli bulmaması ve bu faaliyetlerin dinlenme ihtiyacıyla çakışması” olduğunu söyleyen Yalçın, “Ara tatillerde düzenlenen mesleki çalışmaların içeriği daha verimli hale getirilmeli, öğretmenlerin dinlenme ihtiyacı gözetilerek bu faaliyetlerin bir kısmı uzaktan eğitim yöntemiyle veya esnek ve öğretmenlerin kendi ihtiyaçlarına göre seçebileceği modüllerden oluşması sağlanmalıdır” önerilerinde bulundu.