Herkesin şu günlerde sıkça kullandığı bir sözcük ‘’bugün depresyondayım.’’. Müziği bile var.’’ Depresyondayım. Unutuldum. Aldatıldım. Sevgilimden ayrıldım. Çok yalnızım.’’ Kimimizin yaşadığı ancak fark etmediği kimimizin ise yaşamasa da yaşadığını zannettiği bir ruhsal bozukluk depresyon.
Bu yazıda depresyon nedir? Depresyonun belirtileri nelerdir? Ne vakit bir ruh sıhhati profesyonelinden yardım alınmalım üzere aklınızdaki pek çok soruya yanıt bulabilirsiniz. Keyifli okumalar.
Depresyon sözcüğünün Latince kökeni depcesusdur. Bitkin, gamlı, kederli olmak manasına gelir. Ruh sıhhati terimi olarak çökkünlük tabir edilir. Psikiyatride depresyon duygudurum bozuklukları ortasında yer alır. Duygulanım (affect) ve duygudurumun (mood) ne olduğunu anlamanın depresyonu anlamak için iki kıymetli kavram olduğunu düşünmekteyim. Duygulanım deyince sevinç, keder, öfke, kin, nefret, dehşet, korku üzere duygusal reaksiyonların yaşanması anlaşılır. Yani duygulanım bireyin uyaranlara, olaylara, anılara, fikirlere duygusal reaksiyon ile katılabilme yetkisidir (Öztürk, 1990).
Duygudurum (affect) ise bireyin bir mühlet sevinçli, hüzünlü, problemli, taşkın ya da çökkün bir duygulanım içinde bulunuşudur (Öztürk, 1990). Duygulanımı günlük hava durumu duygudurum ise bir mevsim olarak düşünebiliriz. Duygudurum içinde bulunulan, duygulanım nazaran daha uzun müddet olan muhakkak bir his hali içinde olma diyebiliriz. İnsanoğlu daima olarak birebir duygudurumda kalmaz. Olağanda duygudurum belli sonlar içinde dalgalanmalar gösterir. Lakin uzun müddet aşırılaştığı ya da uygunsuz yansılar olarak ortaya çıktığında duygudurum bozukluğu düşünülebilir.
Depresyon çökkün duygudurum gösteren ruhsal bozukluklar ortasına girmektedir. Depresyon belirtileri şu formda sınıflandırılır.
- Genel Görünüm: Depresyondaki işinin genel görünümüne bakıldığında omuzlar çökük, hüzünlü bir yüz tabiri ve az bakımlı bir genel görünüm vardır.
- Duygulanım: Depresyonda acı, ıstırap, çaresizlik, ümitsizlik, değersizlik üzere hisler ön plandadır. Dert ile birlikte seyreden depresyonda tedirginlik ve yerinde duramama görülebilir. Şahıslar hayattan tat alamama sevdikleri uğraşları yaparken keyif alamadıklarından dertlenirler.
- Düşünsel/ Bilişsel Yetiler: Kişinin şuuru açıktır. Vakit ve bireylere karşı yönelim bozukluğu yoktur. Depresyondaki bireyler dikkati makul hususlara yoğunlaştırmada zahmet çekerler. Günlük işlerini yerine getirirken unutkanlık yaşayabilirler. Geçmişte yaptıklarını ve muvaffakiyetlerini kıymetsiz ve anlamsız görme, kendini suçlama ve gelecek için karamsar kanılar hakimdir. İntihar fikirleri görülebilir.
- Fizyolojik/ Bedensel Belirtiler: Uyku ve iştahta olağanın dışında artış yahut azalış dikkat çeker. Günlük ortalama uyku saatinin (günlük uyku mühleti 7-8 saattir) üzerinde çok ahenge, günün birçoklarını uykuda geçirme ya da uykusuzluk sık görülür. Uykuya dalmada zahmet sabahları iç kasvetiyle uyanma görülebilir. İştahsızlık kilo kaybetme depresyonun belirtileri ortasındadır. Çok yeme, duygusal yemeye bağlı olarak kilo alma görülebilir. Bir işe başlama ve sürdürmede zorluk yaşanır.
- Psikomotor maharetlerde yavaşlama görülebilir. Daima bir yorgunluk hissi dinlense bile kişi kendini yorgun hissedebilir. Cinsel istek ve güçte azalma görülebilir. Depresyona bağlı olarak baş ağrıları, kas ağrıları görülebilir.
Depresyon belirtilerini dört ana başlık altına topladık. Pekala depresyonda olup olmadığınızı nasıl anlarsınız sorusuna gelirsek belirtilerin yarısı ve daha fazlası sizde görülüyorsa ve bu belirtiler üç haftadan yahut üç haftadan daha uzun müddet gösteriyorsanız bir ruh sıhhati profesyonelinden( psikiyatr, psikolog) yardım almanız gerekir.

