Depresyon

Çoğumuz hayatımızın rastgele bir periyodunda kendimizi mutsuz, üzgün, çökkün, umutsuz ve yetersiz hissederiz. Çoğumuz için bu hisler, yaşadığımız gerilimli ve makus olaylara verdiğimiz olağan reaksiyonlardır. Bu olumsuz hislerimiz acı verici ve bunaltıcı olabilir lakin vakit geçtikçe bu hisler geçer ve yoğunlukları azalır. Aykırısı durumlarda ise, ruh hâli yahut yaşanılan his durumlar çoğunlukla olumsuz olduğunda, birebir vakitte gün geçtikçe daha berbata gittiğinde, yahut bu hislerin yoğunluğu arttığında depresif duygudurum bozuklukları olabilir.Depresyonda olan bireylerde; çökkünlük, ümitsizlik, mutsuzluk üzere duygudurumlar gözlenir. Bu üzere kederli hisler, olumsuz hayat olaylarına karşı yaygın olarak gösterilen bir reaksiyon olarak açıklanabilir. Bu üzere olumsuz hisler daima devam etmektedir. Kişinin günlük ömrünü, toplumsal aktivitelerini ve fonksiyonelliğini bozacak seviyede ağır olarak görülebilir. Depresyon, iş ve toplumsal tertipte yaşanan kayıplar, aktüel aktivitelerde oluşan bozukluklar nedeniyle her beşerde görülme mümkünlüğü çok yüksektir. Bireye evvelce zevk veren durumlara karşı artık ilgisinin kaybolmasıyla kendini gösterir. Bu duygudurum, mental ve fizikî alanda da kendini gösteren psiko-motor yavaşlama, besbelli bilişsel yavaşlama ve fonksiyonellikte azalma üzere durumları da ortaya koyabilmektedir. Depresyon tipleri içinde en şiddetli olanı Majör depresif bozukluktur. Majör depresif bozuklukta nöbetler yaşanabilir ve bunlar tek bir nöbet ya da yineleyici nöbetler biçiminde görülebilir. Bir öbür cins olan Distimik bozukluk ise, tanısı çok kolay belirlenemeyen ve Majör depresif bozuklukla karıştırılan bir depresyon tipidir. Majör depresyon kadar şiddetli olmasa da belirtilerinin daha uzun görülmesiyle majör depresyondan ayırt edilebilir. Öbür değerli tipleri de vardır; Bipolar bozukluktaki depresyon, Genel bir tıbbi duruma bağlı depresyon, Depresyon ahenk bozukluğu. Diğer türlü isimlendirilemeyen depresif bozukluklar ise; Premenstrüel disforik bozukluk, Minör depresif bozukluk, Yineleyen kısa depresif bozukluk halindedir. Depresyonun diğer alt tipleri ise; Melankolik depresyon, Atipik depresyon, Psikotik depresyon, Doğum sonrası (postpartum) depresyon, Mevsimsel duygudurum bozukluğudur.

Beynimiz Bize Oyun mu Oynuyor?

Beynimiz, tecrübelerimize reaksiyon vermek için daima olarak çalışır. Bunu yapabilmek için de hudut ileticilere yahut nörotransmitter olarak isimlendirilen kimyasal bildiri taşıyıcılarına güvenir. Hudut ileticiler beynin farklı bölgelerine yardım eden; uyku ve iştah üzere davranışsal süreçleri, ruh hâli ve konsantrasyon üzere duyusal süreçleri de içeren bedeninizin pek çok fonksiyonunu denetim eden güçlü bağlantı araçlarıdır. Ömrünüz boyunca hudut ileticiler durumlara uygun ve sağlıklı bir biçimde reaksiyon verebilmeniz için beyninizdeki gayelerle etkileşimde bulunur. Kimi durumlarda hudut ileticiler gerektiği üzere çalışmayı durdurur ve beynin irtibat sisteminde problemlere yol açar. Bu durumlardan bir tanesi çeşitli taraflarda değişikliklere neden olabilen kimyasal dengesizliktir. Birçok bilim insanı depresyonda görülen önemli davranışsal ve duyusal değişikliklerin monoamin ismi verilen hudut ileticilerdeki dengesizlikten yahut fonksiyon bozukluğundan kaynaklandığına inanmaktadır. Monoaminler hisleri, uykuyu, iştahı ve hafızayı denetim eden limbik sistemde büyük ölçülerde bulunur. Monoamin ölçülerinin çok düşük olduğu durumlarda depresyon belirtileri ortaya çıkar.

BELİRTİLER

Depresif devirler: Bu devirde kişi kendisini her gün ağır derecede üzgün hisseder ve bu his en az iki hafta devam eder. Bu tanıyı koyabilmek için daha besbelli semptomların en az iki hafta boyunca her gün tekrar etmesi gerekmektedir ve aşağıdakileri içerebilir:

• Birçok vakit hüzünlü, üzgün yahut mutsuz hissetme

• Artık hayattan zevk almama durumu

• Şahsa evvelce zevk veren durumlara karşı artık ilgisinin kaybolması

• İştahta ve kiloda meydana gelen değişiklikler, çok daha fazla yemek yeme ve kilo alma yahut hiç yememe, zayıflama

• Uyku kalitesinde yahut ölçüsünde meydana gelen değişiklikler; daha az ahenge yahut daha çok uyuyup yeniden de yorgun hissetme

• Konuşmada meydana gelen değişiklikler; daha az konuşma isteği

• Psiko-motor durumlar; elleri ovuşturma, adımlama yahut ayaklarını yere vurma üzere davranışlar

• Kendini bedelsiz yahut hatalı hissetme

• Özgüven düşüklüğü ve özsaygıda yetersizlik

• Mevt hakkında düşünme yahut ölmeyi isteme

Neden Depresyonda hissederiz?

Depresyonun nedenine baktığımızda, başka pek çok duygudurum bozukluğu üzere depresyonun da tek bir nedeni yoktur. Bilakis, depresyon birden fazla etkenin bir ortaya gelerek beyindeki kimyasal dengeyi bozmasının bir sonucu oluşmaktadır.