Haber: Mehmet OFLAZ
(ANKARA) – Adana’da 6 Şubat depremlerinde yıkılan ve 10 kişinin yaşamını yitirdiği Beluk Apartmanı A Blok’a ilişkin yeni bilirkişi raporunda, “Yapının yeniden ruhsatlandırılması gerekirken söz konusu işlem yapılmadan inşa faaliyetinin devam ettiği ve bu süre zarfında yapının ruhsatsız olarak inşa edildiği değerlendirilmektedir. Belük Apartmanı A Blok bakımından bu dönem için geçerli bir ruhsatın bulunmadığı tespit edilmiştir” ifadesine yer verildi.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde Adana’nın Çukurova ilçesi Güzelyalı Mahallesi’nde bulunan Beluk Apartmanı’nın A Blok’u yıkılarak 10 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.
Binanın inşaat mühendisi Abdullah Yeldan, Seyhan Belediyesi eski İmar Müdürü Alim Erdoğan, eski İmar Müdür Yardımcısı Sitare Koçoğlu, o dönemde inşaat mühendisi olarak çalışan Füsun Gamsız, büro personeli Abdullah Sancar, İskan Komisyonu üyesi Can Mustafa Eren, mimar Fatoş Sakarya ve elektrik mühendisi Halil Yılmaz hakkında “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma” suçundan dava açıldı ve iki dosya birleştirildi. Sanıkların yargılanması Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam ediyor.
Müteahhit, statik fenni mesul ve belediye görevlileri “asli kusurlu” tespiti
Edinilen bilgiye göre, Konya Teknik Üniversitesi’nden 6 akademisyenin hazırladığı raporda; müteahhit, statik fenni mesul, belediye proje kontrol ve yapı kontrol birimindeki sorumlu kişiler “asli kusurlu”, mimari proje müellifi ve statik proje müellifi ise “tali kusurlu” olarak tespit edildi.
Raporda, binanın kat sayısı açısından projesiyle uyumlu olduğu belirtilirken; mimari ve statik-betonarme proje ve Google Earth’ten elde edilen haritalama görüntülerinin birlikte incelenmesi sonucu, bazı kolonların konum ve boyut açısından projeyle uyumsuz olduğu belirtildi.
Beluk Apartmanı A Blok’un 1975 Deprem Yönetmeliği kapsamına girdiği belirtilen raporda, “Yapı sahibi Süleyman Belük’ün Seyhan Belediyesi’ne yapı kullanma izni (iskan) düzenlenmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, belediyenin bu dilekçeye 2 yıl sonra verdiği cevapta ‘söz konusu parsel üzerindeki binanızla ilgili işlemlerde eksiklikler görülmüştür’ ifadesine yer verilerek başvurunun mevcut haliyle işlem görmeyeceği bildirilmiş ancak yazı ekinde eksikliklerin nitelik ve kapsamına ilişkin ayrıntılı bir teknik açıklamaya yer verilmediği tespit edilmiştir” denildi.
“Ruhsatsız olarak inşa edildiği değerlendirilmektedir”
Bilirkişi raporunda, binanın ruhsatsız inşa edildiği vurgulanarak, şu tespitlere yer verildi:
“Beluk Apartmanı A Blok için düzenlenen yapı kullanma belgesinde, inşaatın bitim tarihi 8 Aralık 1999 olarak belirtilmiştir. Bu tarih dikkate alındığında, yapının ruhsat geçerlilik süresi olan 25 Aralık 1992 – 25 Aralık1997 döneminde inşaatın tamamlanamadığı, dołayısıyla 25 Aralık 1997 sonrasında yapının ruhsatsız konuma düştüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda, 25 Aralık 1997 – 8 Aralık 1999 tarihleri arasında yapının yeniden ruhsatlandırılması gerekirken, söz konusu işlem yapılmadan inşa faaliyetinin devam ettiği ve bu süre zarfında yapının ruhsatsız olarak inşa edildiği değerlendirilmektedir.”
“Belediye tarafından ‘kaçak yapı işlemi’ tesis edilmeliydi”
Raporda, yapı kullanım iznine ilişkin, “Geçerli ruhsatı bulunmayan bina için yapı kullanma izni başvurusu yapılması yerine ilgili belediye tarafından ‘kaçak yapı işlemi’ tesis edilmesi gerekmektedir. Yapıya kullanım izni verilebilmesi için ise yapının statik ve deprem güvenliği bakımından yeniden değerlendirilmesi, gerekli görülmesi halinde güçlendirme projelerinin hazırlanması ve bu projelere dayanılarak yeniden ruhsat alınması zorunlu iken dosya kapsamında böyle bir ruhsat bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili belediye tarafından bu işlemler yapılmadan yapı kullanım izninin düzenlendiği kanısı oluşmaktadır” tespitleri yer aldı.
Raporun sonuç kısmında, binanın göçme nedenlerine ilişkin şu değerlendirmelere yer verildi:
“a) Yapının ruhsatından kaynaklı problemler (1998 yönetmeliğine uygun revizyon yapılmaması, imar problemleri vb.) b) Yapının mimarisinden kaynaklanan olumsuzluklar c) Eleman detaylarında (özellikle sargılama detayı, sıklaştırma bölgesi, başlık bölgesi etriyeleri, etriye aralıkları, vs.) deprem yönetmeliğinde belirtilen önemli hususlara uyulmaması d) Yapıdaki betonun yeterli mekanik özelliklere sahip olmaması e) İmalat ve projelerdeki uyumsuzlukların denetim aşamasında tespit edilememiş olması olarak sıralanabilir.”

