
Geniz eti çocukluk çağı hastalığıdır. Yetişkinlerde nadiren görülür. Hasta genelinde yetişkinlerde burun içi etlerle ismi ( konka hipertrofisi, nazal polip) karıştırılır
Üst teneffüs yolları nefes alma sırasında mikroorganizmalarla ve alerjenlerle temas halindedir . Nazofarenks denilen geniz bölgesinde mukoza altında, burundan gelen mikroplarla karşılaşan çok sayıda lenfoid oluşum mevcuttur. Sigara içen ebeveyn, alerji , tekrarlayan enfeksiyonlar , genetik yatkınlık bu lenfoid oluşumlarda büyüme yaparak geniz etini oluşturur. Geniz eti 2-7 yaş civarında azamî büyüklüğüne erişir ve ergenliğe yanlışsız ekseriyetle küçülür.
Nasıl sorun yaratır?
Geniz eti iki nedenle sorun yaratmaktadır. Birincisi; çok büyüdüğünde mekanik olarak genizi kapatır ve uyku apnesi denilen uykuda teneffüsün duraklamasına kadar varan önemli sorunlar yaratabilir . İkinci olarak; tıkayıcı özelliğinden bağımsız olmak üzere geniz eti bölgesi mikroorganizmalar için çok uygun bir ortam yaratarak balgam, burunda daima akıntı, ağzı kokusu, sık hastalanma üzere meşakkatler yaratabilir . Bu durum, geniz etinin yerleştiği kısım tam bir kavşak olduğundan, üst ve alt teneffüs yollarında tekrarlayan enfeksiyonlara sebep olur. Sorunun uzun sürmesi sonucu çocuklarda uzun ve ince yüz yapısı, yüksek damak, üst çenenin öne hakikat büyümesi, ağızın daima açık olması hali, bozuk dişler ve göz altlarında çöküklükle karakterize “Geniz eti yüzü” denilen tipik bir yüz sözü ortaya çıkar. Vaktinde müdahale edilmediğinde yüz görünüşünü kalıcı olarak bozabilir.
Bu sebeplerle çocuklarda; tıkayıcı uyku apnesi(uykuda nefes durması) , horlama, sık uyanma, huzursuz ahenge, büyüme gelişme bozukluğu, iştahsızlık, burun tıkanıklığı ve buna bağlı ağız teneffüsü, dikkat dağınıklığı , ders muvaffakiyetinde azalma, huzursuzluk ve asabiyet, gece altına işeme, yutma ve konuşma bozukluğu, tat ve koku almada azalma, orta kulakta sıvı toplanması, işitmede azalma, olağandışı yüz ve diş gelişimi, büyüme ve gelişme geriliği,orta kulak iltihabı, sinüzit, bademcik iltihabı, akciğer iltihabı üzere sorunlara yol açabilir
Nasıl teşhis konur?
Yukarıda saydığımız sorunlarla kliniğe gelen çocuk hastaların endoskopik muayenesinde dokunun olağandışı görünümü ile teşhis konur. Radyolojik görüntüleme( sinema çekme, röntgen)çocuk endoskopik muayeneye ahenk sağladığı sürece gerekmez. Kullanılan endoskop ile dokunun niteliği de gözlenir ve tümör, enfeksiyon, kist ve gibisi lezyonlardan ayırıcı tanısı yapılır. Büyüklüğüne nazaran ameliyat gerekliliği daha net belirlenir.
Ne vakit yapılmalıdır?
Doğru teşhis konulduğunda her yaşta ameliyat yapılabilir. Beklenmemesi hasta leyhinedir . Dünya literatüründe 1 yaşından itibaren bu ameliyatın yapıldığı bildirilmektedir. Evvelce anestezinin komplikasyonlarından daha fazla çekinildiği için 3 yaş sonrası kriter olarak kullanılmakta idi. Bugün daha çağdaş anestetik unsurlarla çocuklarda inançlı cerrahi yapılabilmektedir. Rahat nefes alamayan, uyuyamayan, daima hasta olan bir çocuğun büyüyünce ameliyat olmasını beklemek düşünceli bir süreçtir. Büyüme, gelişme, öğrenme, kaliteli uyku feda edilmemelidir.
Ameliyat sonrası hastayı neler beklemektedir?
Geniz eti ameliyatı, çabucak bütün dünyada çocukluk periyodunun en sık yapılan cerrahi süreçlerinden biridir. Pek çok aile yalnızca kendi çocukları için nadiren rastlanan bir durum üzere algılayıp paniğe kapılabiliyor. Süreç genel olarak rahat ve problemsiz geçiyor. Ameliyatın kendisi 8-10 dakika olup, ameliyathanede ahenge ve uyanma müddeti dahil ortalama 30-45 dakika sürmektedir. Anesteziden uyanma sonrası yaklaşık 5 saatlik mühletin sonunda hastalar taburcu edilir ve birebir gün çok sıcak ve katı olmamak kaydıyla herşeyi yiyebilirler. Çocuklar ameliyat sonrası anestezi nedeniyle biraz ağlayıp sızlansa da bariz ağrı yaşamazlar. Sonraki gün ekseriyetle olağan yaşantılarına devam ederler.Ameliyat yarasının toparlanması için çocukların 4-5 gün mühletle okula gitmemeleri uygun olur.
Sonuç olarak; geniz eti çocuklarda sık görülen ve vaktinde tedavi edilmediği takdirde sıkıntılara yol açabilen bir rahatsızlıktır. Hakikat teşhis sonrasında uygun bir merkezde gecikmeden tedavisinin yapılması çocuğun sağlıklı gelişimi açısından son derece değerlidir. Kaçınılması gereken ağır ve kuvvetli bir süreç değildir. Sıhhatle ve keyifle büyüsünler…
