Çocuk Eğitiminde Ebeveyn Olarak Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Sevgili anne-babamız çocuklarımız bizim en kıymetlilerimizdir. Çocuklarımızla hoşça vakit geçirebilmek, bir şeyler paylaşabilmek, konuşabilmek ve acısıyla tatlısıyla anı biriktirebiliyor olmak elbet ki tüm ebevynlerimizi memnun eden durumlardır. Lakin söz etmek gerekir ki; çocuklarımızı yetiştirirken çocuklarımızla birebir lisanı konuşabiliyor olmak ve ortak bir noktada buluşabilmek ne yazık ki her vakit mümkün olmamaktadır.

Bizler çocuklarla çalışan ruh sıhhati uzmanları olarak; çocuklarımızı yeterli gözlemleyebiliyor olmanın, onları anlamaya çalışmanın çok değerli olduğunu her vakit vurgularız. Bununla birlikte çocuğun gösterdiği olumsuz davranımlardan daha çok bu davranımların neden kaynaklandığını bulmaya çalışmanın değeri üzerinde dururuz.

Çocuklarımızda var olan kimi sorunlu davranımlar var ise; bilmeliyiz ki sevgili anne-babamız, çocuğumuz bu olumsuz davranışı sebepsiz yere sergilememektedir. Hatta ve hatta görebilirsek şayet, çocuğumuzun kendince çok haklı olduğu sebebi bile vardır.

Çocuklarımızla yaşadığımız sorunları en aza indirebilmek için yapmamız gereken en kıymetli şey çocuğumuzun muhtaçlığını karşılamaktır. Muhtaçlığı karşılanmış çocuk, kendisini anlaşılmış hisseden çocuktur, ailede kabul gördüğünü hisseden çocuktur, öfkesi yatışmış çocuktur, derdi azalmış çocuktur. Sevgili anne-babamız tekrar etmek gerekirse çocuğumuzun gereksinimini karşılamak sıkıntıların azalmasında son derece kıymetli olmaktadır. O vakit sevgili anne-babamız, “Çocuklarımızın muhtaçlığı nedir?” gelin, burada daima birlikte, bu mevzunun üzerinde duralım:

Beni sevin.

Bana ilgi gösterin.

Bana vakit ayırın.

Benimle oyun oynayın.

Bana tahammül edin.

Yaptığım her zorbalığa karşın bana şefkat gösterin.

İhtiyacım olduğunda yanımda olun.

Beni anlayın.

Beni etiketlemeyin.

Bana itimadın.

Bana inanın.

Beni kıyaslamayın.

Davranışlarıma bakarak, karakterimi etkileyecek olumsuz cümleler söylemeyin.

Bütün bunlar sorunlu davranan bir çocuğun vermek istediği iletilerden kimilerini oluşturmaktadır.

Sevgili anne-babamız; çocuklar anne-babalarının gözlerine baktığında kabul görmek ister, yaptığı her şeye karşın. “Ben ne yapmış olursam olayım, annem ile babam beni sevmeye devam edecekler mi?” sorusunun karşılığını bulmaya çalışır.

Anne-babamız; çocuğumuz bizi zorladığında öfkenize hakim olarak, sakinliğinizi koruyarak, “Seni anlamaya çalışıyorum, senin için burdayım, şayet istersen sakinleştiğin vakit bu sorunu birlikte halledebilmek için elimden geleni yapacağım.” tavrını çocuğunuza hissetirebiliyor olmanız halinde, çocuğunuzun almak istediği karşılığı ona vermiş olacaksınızdır.

Çocuk eğitiminde üzerinde durmamız gereken kıymetli bahislerden bir başkası de çocuklarımızın ağlama davranışıdır. Sevgili anne-babamız; bilmelisiniz ki, ağlama 2 türlüdür. Birisi düzmece gözyaşı dediğimiz, çocuklarımızın daha çok anne-babaya kendi istediklerini yaptırmak isterkenki süreçlerinde sergiledikleri manipulatif ağlama, başkası canı yanan bir çocuğun gerçekleştirdiği gerçek ağlamadır.

Burada anne-baba olarak yapmanız gereken şey; çocuğunuzun nitekim neden ağladığını anlamaya çalışmaktır. Manipulatif ağlama karşısında; anne-babamız kararlı ve dengeli davranarak çocuğunun ağlayarak yaptırmak istediği durumun önüne geçmelidir.

Gerçek ağlama karşısında bilmelisiniz ki sevgili anne-babamız; çocuğumuzun sizin şefkat göstermenize muhtaçlığı vardır. Bu türlü anlarda çocuğunuzun yanında olduğunuzu ona hissettirmeniz, tahminen sarılmanız, tahminen “Bu paylaşımın benim için çok pahalıydı.” demeniz kâfi olacaktır.

Çocuk eğitiminde üzerinde durmamız gereken öbür bir bahis ise kurallardır. Sevgili anne-babamız kesin bir lisanla söylememiz gerekir ki kurallar olmadan bir çocuğa sağlıklı yaklaşmamız mümkün değildir. Çocuklar kural sevmiyor üzere görünürler lakin, kurallar uygulandıkça kuralların kendileri için çok gerekli olduğunu deneyimleyerek anlarlar.

Sevgili anne-babamız kurallar tabi ki değerlidir fakat, tam da burada dikkat etmemiz gereken şey kural ile çocuğumuza ne kazandırmaya çalışıyoruz? Yalnızca anne-baba olduğumuz için çocuğumuzu kendi doğrularımızı dikte etmeye çabalamak kural koymak değildir. Kural koymadan evvel düşünmemiz gereken kimi mevzular var:

Çocuğumuza gerektiğinde esneklik tanıdık mı?

Çocuğumuzun kendi denetiminde olan süreçler yaşamasına müsaade ettik mi?

Anne-baba olarak çocuğumuzdan güçlü olduğumuz her halimizle muhakkak olduğu halde; bu gücü onu susturmak ya da dediğimizi yaptırmak niyetiyle mi kullandık yoksa, çocuğumuzu tolere etmede, onu anlamada mı kullandık.

Sevgili anne-babamız; yazımızın sonuna gelirken aklımızdan çıkarmamız gereken değerli bir detaydan bahsedeceğim size. Çocuk büyütmek nitekim de çok zahmetli bir iştir. Bununla birlikte ne annenin ne de babanın tek başına altından kalkabileceği bir iştir. Ailede bir çocuk yetiştiriyorsak şayet taşın altına herkes elini koymalıdır. Birinci adımı deneyimi fazla dediğimiz yetişkin bireyler atmalıdır. Çocuk büyütmek; anne-baba olmanıza karşın birden fazla vakit, kendi önceliklerinizden taviz vermenizi de gerektiren bir süreçtir

İnanın bana zahmetlerinizin karşılığını uzun bir vakit alsa da göreceksiniz.

Çocuklarınızla birlikte keyifli uzun bir vakit geçirmenizi dilerim.

Cennet Büşra Vural

Psikolog