Nöbetçi Eczaneler
(ANKARA) – CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış’ın kamu-özel iş birliği projelerindeki garanti ödemelerine ilişkin TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesine yanıt veren Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı somut veri paylaşmadı. Bakanlığın yanıtına tepki gösteren Kış, “Biz burada siyasi bir tartışma yürütmüyoruz, kamu kaynağının hesabını soruyoruz. Sorularımız net, teknik ve ölçülebilir. Ama verilen cevapta tek bir somut veri yok. Bu, bilgi vermemek için tercih edilmiş bir yöntemdir” dedi.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış’ın 25 Aralık 2025 tarihinde otoyol, köprü ve tünel projelerinde verilen araç geçiş garantilerine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunduğu yazılı soru önergesine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 3 ay sonra yanıt verdi.
Kış, önergesinde 2025 yılı boyunca kamu-özel iş birliği projeleri kapsamında Hazine’den yapılan toplam garanti ödemesi tutarını, proje bazlı ödemeleri, garanti edilen geçiş sayısının altında kalan projeleri, bu nedenle yapılan ödemelerin bütçeye yükünü ve döviz kuru artışlarının maliyetini sordu. Ancak Bakanlık, yanıtında mali verilere ilişkin hiçbir sayısal bilgi paylaşmadı.
Bakanlığın yanıtında yalnızca yasal mevzuata ve sözleşmelere atıf yapıldı, somut veri yer almadı. Yanıtta sadece 2023’ün son çeyreğinden itibaren Avrasya Tüneli’nde araç geçişlerinin garanti edilen seviyeyi aştığı ve bu nedenle ödeme yapılmadığı bilgisi aktarıldı. Bunun dışında garanti ödemelerinin toplam büyüklüğü, bütçeye etkisi ve kur kaynaklı maliyetine ilişkin herhangi bir veri yer almadı.
“Sorular var, rakam yok”
Bakanlığın yanıtına tepki gösteren CHP’li Kış, “Bu cevap teknik olarak şunu söylüyor: Soruların yüzde 90’ı cevapsız bırakılmış. Kaç para ödendi, yok. Kaç para ödenecek, yok. Kur farkı yükü, yok. Bütçeye etkisi, yok. Yani sorular var ama rakam yok. Sadece tek bir örnek verip geneli gizliyorlar” ifadelerini kullandı.
Verilen yanıtın kamuoyunu bilgilendirmekten uzak, açık bir şeffaflık sorunu olduğunu dile getiren Kış, “Biz burada siyasi bir tartışma yürütmüyoruz, kamu kaynağının hesabını soruyoruz. Sorularımız net, teknik ve ölçülebilir. Ama verilen cevapta tek bir somut veri yok. Bu, bilgi vermemek için tercih edilmiş bir yöntemdir” dedi.
“Harcamaları kuruşu kuruşuna açıklamak zorunda”
Bakanlığın yalnızca tek bir projeye ilişkin bilgi vermesine de dikkati çeken Kış, kamu-özel iş birliği projelerinde gerçek maliyetlerin gizlendiğini savunarak, şunları kaydetti:
“Bu cevap aslında bir itiraftır. ‘Bu projelerin gerçek maliyetini açıklamak istemiyoruz’ demektir. Çünkü rakamları açıklarsanız, garanti ödemelerinin boyutu ortaya çıkar. Vatandaşın vergisiyle şirketlere yapılan ödemeler netleşir. Avrasya Tüneli’ni açıklıyorsunuz, peki diğerleri ne? Otoyollar, köprüler… Onlar sır mı? Devlet garantili geçişlerin maliyeti devlet sırrı mı? Eğer ortada kamu kaynağı varsa, o bilgi de kamuya aittir. Seçtiğiniz bir örneği anlatıp geri kalanını gizleyemezsiniz.
Bugün milyonlarca vatandaş borç yükü altında eziliyor, icra daireleri dolup taşıyor. Vatandaş geçim mücadelesi verirken, devletin yaptığı garanti ödemelerinin büyüklüğü açıklanmıyor. Bu tablo kabul edilemez. Vergiyi kuruşu kuruşuna toplayan bir devlet, harcamalarını da kuruşu kuruşuna açıklamak zorundadır. Şeffaflık bir tercih değil, anayasal bir sorumluluktur.”