Nöbetçi Eczaneler
GAZETEKALEM -(ÖZEL)
Türk siyasetinin başarılı kadınlarından olan Aylin Nazlıaka ile yaptığımız söyleşide Türkiye’de kadının yerini, kadın istihdamının önemini, maalesef önüne geçilemeyen kadına şiddet vakalarını, kadının siyasetteki yer alma mücadelesini zorluklarını ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin kadına yönelik çalışma ve projelerini kaleme aldık. Nazlıaka; “İstihdam konusunda bir yol haritası açıkladık. İktidara geldiğimizde, 5 yılda 6 milyon kişiye istihdam yaratacağız ve bunun 4 milyonu kadınlardan oluşacak. Bu istihdamı güven veren ve istikrar yaratan dört ayaklı bir stratejiyle hayata geçireceğiz. Birincisi; ülkemize yeniden hukukun üstünlüğünü ve demokrasiyi getireceğiz. İkincisi; üreten bir Türkiye tesis edeceğiz. Üçüncüsü; ürettiklerimizi hakça paylaşacağız. Masanın dördüncü ayağını da kalkınmanın ve sürdürülebilirliğin sağlandığı bir ekonomi oluşturuyor. Türkiye çok zengin bir ülke ama kaynaklarını hakça bölüşmüyor! Hiçbir çocuğun yatağa aç girmediği bir Türkiye’yi hep birlikte inşa edeceğiz” diyerek CHP’nin geleceğe dair planlarını dile getirdi.
Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi Üyesi CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Aylin Nazlıaka ile yaptığımız söyleşide Türkiye’de kadın olmayı, kadınların yaşadığı sorunları bu sorunlara karşı CHP’nin yaptığı politikaları ve 8 Mart’ı konuştuk. Soru cevap şeklinde yaptığımız söyleşide Nazlıaka şu şekilde cevaplar verdi.
TÜRKİYE’DE KADININ YERİ NASILDIR? EKSİKLERİYLE FAZLALARIYLA NERDE OLMASI GEREKLİ BUNUN İÇİN SİZ VE CHP NELER YAPIYOR?
CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Aylin Nazlıaka: Bizler, ülkemizin kurucusu ve kurtarıcısı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde birçok gelişmiş ülkeden önce, 5 Aralık 1934 tarihinde seçme ve seçilme hakkını kazandık. 1935 yılında gerçekleşen seçimlerde 17 kadın Milletvekili Meclis’e girdi. 1936 yılında yapılan ara seçimle birlikte kadın milletvekili sayımız 18’e yükseldi. O zamanki parlamenter sayımıza göre bu oran yüzde 4,6’ya denk geliyordu ve parlamentoda kadın temsil oranı açısından dünyada ikinci sırada yer alıyorduk. Atatürk önderliğinde bu devrimi yaşayan Türk kadını, aradan geçen 87 yıla rağmen, ilerlemek bir yana geri bırakılmaya çalışılmaktadır. Öyle ki 1935 yılında parlamentoda kadın temsilinde ikinci sırada olan ülkemiz, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi ve Parlamentolar Arası Birlik tarafından hazırlanan rapora göre, 129. sıraya gerilemiştir. Ayrıca Ekonomik Kalkınma ve İş birliği Örgütü’ne üye olan 41 ülke arasında, parlamentoda kadın temsil oranı açısından sonuncuyuz. Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı 2020 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’ne göre ise; 156 ülke arasında 133. sıradayız.
Bu dönem Meclis’te kadın milletvekili oranı yüzde 17,3. Suudi Arabistan’da bile bu oran yüzde 20, Birleşik Arap Emirlikleri’nde yüzde 22,5. Şunun çok net farkındayız ki; bu sorunun çözümü, kadını hayatın her alanında güçlendirecek bütüncül politikalar üretmekten geçiyor. Bu da kadınların parlamentoda eşit temsili ile mümkün olacaktır.
TÜRK TOPLUMUNDA VE SOSYAL HAYATTA AİLE HAYATINDA VE İSTİHDAMDA KADININ YERİNİ ARTIRMAK VE BÜYÜTMEK ADINA KADINLAR NELER YAPMALI? KADIN İSTİHDAMI NASIL ARTIRILIR, ÇALIŞMA HAYATINDA NELER YAPILMALI?
Nazlıaka: En önemli adım eşitliği sağlamak. İkinci adım da istihdamda kadını güçlendirmek. İktidara yürüyen bir parti olarak kadın istihdamına odaklandık çünkü yoksulluk ve işsizlik en çok biz kadınların hayatını etkiliyor. Kadını istihdam dışına iten, kadına işsizliği reva gören bu düzeni değiştirmek için adım attık. Bu nedenle de 3 Şubat 2022 tarihinde Genel Başkanımız Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun katılımıyla “Kadın İstihdamı” konulu bir etkinlik düzenledik.
Etkinliğimizin sonunda, istihdam konusunda bir yol haritası açıkladık. İktidara geldiğimizde, 5 yılda 6 milyon kişiye istihdam yaratacağız ve bunun 4 milyonu kadınlardan oluşacak. Bu istihdamı güven veren ve istikrar yaratan dört ayaklı bir stratejiyle hayata geçireceğiz. Birincisi; ülkemize yeniden hukukun üstünlüğünü ve demokrasiyi getireceğiz. İkincisi; üreten bir Türkiye tesis edeceğiz. Üçüncüsü; ürettiklerimizi hakça paylaşacağız. Masanın dördüncü ayağını da kalkınmanın ve sürdürülebilirliğin sağlandığı bir ekonomi oluşturuyor. Türkiye çok zengin bir ülke ama kaynaklarını hakça bölüşmüyor! Hiçbir çocuğun yatağa aç girmediği bir Türkiye’yi hep birlikte inşa edeceğiz.
YAŞANAN VE MAALESEF GÜNDEMDEN HİÇ DÜŞMEYEN KADIN CİNAYETLERİNİN ÖNLENMESİ ADINA NELER YAPILMALI TOPLUMSAL VE SİYASİ AÇIDAN BAKARSAK?
Nazlıaka: Kadına yönelik şiddet bir insan hakkı ihlalidir, bir demokrasi sorunudur. Bu nedenle politiktir. Ülkemiz demokrasiden uzaklaştıkça, kadına yönelik şiddet hız kesmeden devam ediyor. Kadınlar sırf kadın oldukları için öldürülüyor, şiddete uğruyor. Başak Cengiz’i samuray kılıcıyla katleden katil Can Göktuğ Boz; “Birini öldürmeyi planladım, kadın direnemez diye onu öldürdüm” demişti.
Bizler, en temel hakkımız olan yaşam hakkımıza sahip çıkmak için direniyoruz. Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları olarak, 5 Aralık 2020 tarihinde Sözleşmenin bir maddesini hayata geçirdik ve Genel Merkezimizde “Alo Şiddet” hattı kurduk. Yaşam en temel haktır diyerek projemize “Yaşam Hak” adını verdik. 444 82 85 numaralı hattımızı arayan tüm şiddet mağduru kadın ve çocuklara, 7/24 ücretsiz destek hizmetleri verdik ve vermeye devam ediyoruz. Projemiz kapsamında şiddet mağduru kadınlara ücretsiz hukuki ve psikolojik desteğin yanı sıra bazı illerde, şiddet mağduru kadınlara iş ve mağdurların çocuklarına da burs imkânı sağlıyoruz.
Ayrıca Türkiye’nin şiddet haritasını çıkarıyoruz. Bu harita doğrultusunda şiddet türlerini, şiddet mağduru kadınların yaşadığı illeri, yaş ortalamalarını tespit ediyoruz. Bu haritayı çok önemsiyoruz çünkü iktidara geldiğimizde bu verileri kullanarak kadına yönelik şiddeti bitireceğiz.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ DE KADIN VEKİL YÖNETİCİ VE BELEDİYE BAŞKANLIĞI SAYISINI NASIL ARTIRILABİLİR BU KONU HAKKINDA ÇALIŞMALAR NELER NEDEN ANKARA DA CHP’Lİ KADIN BELEDİYE BAŞKANI YOK? BU BİR EKSİKLİK MİDİR?
Nazlıaka: Bir ülkede otoriterleşme arttıkça, ayrımcılık da artıyor. Biz kurultayda “KOTALAR BİZE DAR, ROTAMIZ İKTİDAR” diyerek seçilmiş bir ekibiz. Bu sözümüzün arkasındayız. Eşit temsil için parti içinde de ülke genelinde de bir mücadele süreci yürütüyoruz.
Türk siyasi tarihi açısından dev bir adım attık. Genel Başkanımız Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun ilk imzacısı olduğu ve kadınların siyasette eşit temsil edileceği yasa teklifimizi Meclis’e sunduk. Bu teklifle hem genel hem de yerel seçimlerde denklik uygulanmasını yasal güvence altına almak istedik. Aynı zamanda aday listesinin belirlenmesinde fermuar sistemi uygulanacaktı, yani listeler bir kadın bir erkek olarak sıralanacaktı. Kanun teklifimiz 30 Kasım 2021 tarihinde AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. AKP ve MHP kadınların siyasette de temsilin yarısını oluşturmasına ‘hayır’ dedi. Mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz. Eşit temsil hakkımızı iktidara geldiğimizde hayata geçireceğiz.
Toplumsal cinsiyet eşitliğini önceleyen erkek belediye başkanlarımızın yaptığı çalışmaları gıptayla takip ediyoruz. CHP’li belediyelerin örnek uygulamaları var. Belediyelerimizin toplumsal cinsiyet eşitliğini önceleyen istihdam politikalarının örnek alınması gerektiğini düşünüyoruz. Hemen hemen her iş kolunda kadın çalışan sayısı arttırıldı. Artık kadın iş makinesi operatörleri, ağır vasıta şoförleri, kadın itfaiye çalışanları var. Otobüs ve servis aracında şoförlük yapan kadınların sayısı hızla artıyor. Kadınlar vapurda kaptan, metro ve tramvayda vatman olarak başarıyla işlerini sürdürüyor.
Partimizin genel sekreterinin kadın olmasından, kadın belediye başkanlarımızdan, kadın il ve ilçe başkanlarımızdan gurur duyuyoruz. Elbette biz bu iyi örneklerin çoğalmasını istiyoruz. Bunu da parlamentoda eşitliği öngören yasa teklifimizle sağlayacağız.
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ’NİN KALDIRILMASI KADINLARA ZARAR VERDİ Mİ?
Nazlıaka: Kadınların can simidi olan İstanbul Sözleşmesi’nden bir gece yarısı, tek adamın kararıyla çıkılmasını asla kabul etmiyoruz! İlk seçimlerden sonra Genel Başkanımız Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun söz verdiği gibi ilk bir hafta içinde İstanbul Sözleşmesi’ni yeniden yürürlüğe koyacağız. İstanbul Sözleşmesi’nin fesih kararından sonra iletilen şiddet vakalarında artış var. Eğer İstanbul Sözleşmesi yürürlükte olsaydı ve uygulansaydı; şiddet uygulayan birçok fail caydırıcı cezalar alacaktı. İmza tarihinden bu yana öldürülen binlerce kadın bugün hayatta olacaktı, katiller “yatarım üç beş ay, çıkarım” rahatlığıyla hareket etmeyecekti. Çocuğa yönelik cinsel istismarda bulunanlar, delil yetersizliği gerekçesi ile tahliye edilmeyecekti. Süreli nafaka ve aile hukukunda arabuluculuk gibi konular tartışmaya bile açılmayacaktı. Sözleşme her gün aşındırılmaya çalışılan haklarımıza koruyucu kalkan olacaktı. Katiller, cinayeti işlemeden önce nasıl ceza indirimi alacaklarına ilişkin internet araması yaptılar. Yargılanırken bahanelerin arkasına sığındılar. Önceki yargı kararlarından cesaret aldılar!
CUMHURİYET HALK PARTİSİ’NİN GÜNDEME ALDIĞI AİLE DESTEKLERİ SİGORTASI HAKKINDA BİLGİ VERİR MİSİNİZ?
Nazlıaka: Aile Destekleri Sigortası (ADS) bir kişinin doğumundan ölümüne kadar olan tüm süreçleri güvence altına alan bir sigorta türüdür. Aslında şu anda Uluslararası Çalışma Örgütü’nün diğer 8 sigorta dalı uygulamada ama Aile Destekleri Sigortası’nı bir türlü uygulamaya koymadılar.
Aile Destekleri Sigortası (ADS)’da her bir ailenin pozisyonu, durumu özel olarak incelenecek. Ailenin durumuna, pozisyona bağlı olarak destek sağlanacak. ADS Yasası çıktığı zaman kamuda istihdamda yoksul ailelerin çocuklarına öncelik hakkı tanınacak. Temel hedefimiz, her ailede en az bir sigortalı olması. Bu yardımlar yeni kurulacak olan ADS Kurumu aracılığıyla yapılacak. Bütün yardımları tek elde toplayacak ve uygulamadaki keyfiliğe son vereceğiz. Yardımları insan onuruna yakışır şekilde sunulacağız.
Ailenin yardıma muhtaç olup olmadığını ADS kurumunda istihdam edilecek olan sosyal hizmet uzmanları ve sosyologlar belirleyecek. Evde engelli var mı, bakıma muhtaç birey var mı, yaşlı var mı, kaç çocuk var ve kaçıncı sınıfa gidiyorlar? Hepsi belirlenecek. ADS çıktığında engelli, evde bakım ve yaşlılık maaşları alanların aylıkları kesilmeyecek, tam tersine iyileştirilecek. Engelli ya da yaşlı bakımını üstlenen kadının sosyal güvenlik primleri devlet tarafından karşılanacak. Kadın evde çocuğuna bakarken emeklilik hakkı kazanacak.
Yardımları, gençleri, yaşlıları, kadınları, çocukları ve engellileri Aile Gelir Destekleri şemsiyesi altında birbirini destekler biçimde işleteceğiz. Aile Gelir Desteğini doğrudan hanede yaşayan kadının hesabına yatıracağız. Kadın işçi gibi, memur gibi gidip her ay maaşını çekecek. Onun yardım aldığını devletten başka kimse bilmeyecek.
Aile Destekleri Sigortası (ADS) kapsamında olan ailelerin çocuklarının eğitim harcamalarını karşılayacağız. Çocuğun kreşe gittiği günden itibaren üniversite de dahil eğitim masrafları karşılanacak. Eğitimde fırsat eşitliğini devlet sağlayacak. Ayrıca mevsimlik tarım işçilerinin insani koşullarda barınma ve çocuklarının eğitimi de sağlanacak. Yoksul hane halkı denilince, mutlaka aile olmak gerekmiyor, tek başına yaşayan ve yardıma muhtaç olan vatandaşlar da ADS kapsamına alınacak.
İkinci Yüzyıla Çağrı Beyanname’mizde yer alan Aile Destekleri Sigortası’nı ilk seçimlerden sonra dostlarımızla birlikte iktidara geldiğimizde hayata geçireceğiz. Bu sigortanın biz kadınlar açısından ayrı bir önemi, ayrı bir değeri var. Bu sigorta kadını da güçlendiren bir sigorta ve kadının güçlenmesi demek, o ailedeki çocuğun, gencin, engellinin, yaşlının kısacası bütün ailenin güçlenmesi demek. Ailenin güçlenmesi demek ise, bir toplumun daha sağlıklı bir düzene sahip olması anlamına geliyor.
Aile Destekleri Sigortası (ADS) kapsamında tarihi bir sorumluluk üstlendik. Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları olarak 81 ilde ve 973 ilçede, ev ev gezerek Aile Destekleri Sigortası (ADS)’yi anlatıyoruz. Çalınmadık kapı, sıkılmadık el bırakmamakta kararlıyız. Umudun elçileri olarak, yaptığımız ziyaretler sonrasında umudun nasıl büyüdüğüne hep birlikte tanıklık ediyoruz.
CHP KADIN KOLLARI FAALİYETLERİNİ NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ ÖNÜMÜZDE VAR OLAN SEÇİM İÇİN ÇALIŞMALARA BAŞLADILAR MI ÇALIŞMALAR NASIL GİDİYOR?
Nazlıaka: CHP Kadın Kolları örgütlenmesini tamamladı ve sahada dinamik bir çalışma yürütüyor. Kadın Kolları olarak seçildiğimiz günden bu yana yarın seçim olacakmış gibi çalışıyoruz. Yaşam Hak otobüsüyle başladığımız yolculuğumuz Aile Destekleri Sigortası (ADS)’yi anlatarak devam ediyor.
BİR KADIN SİYASETÇİ OLARAK 8 MART HAKKINDA DÜŞÜNCELERİNİZ NEDİR?
Nazlıaka: Kadınların hayatta kalma savaşı ile birlikte eşit haklar temelinde verdikleri yaşam mücadelesini tarihin bütün dönemlerinde görmek mümkün. Ancak tarih 8 Mart 1857’yi gösterdiğinde yüzyıllardır emekleri hiçe sayılan kadınlar, gelecekleri için harekete geçti. 8 Mart kadınların eşit haklar temelinde verdiği mücadelenin simgesidir.
Bizler, ülkemizde bu mücadeleyi büyütüyoruz. Her üç kadından birinin şiddet gördüğü, her gün en az bir kadının katledildiği, kadınların en temel hakkı olan yaşam hakkının bile elinden alınmak istediği günlerden geçiyoruz. Her cinayete bahane bulan katiller ‘iyi halle’ ödüllendiriliyor, kadınlar yargı kararlarıyla bir kez daha katlediliyor. Kadına yönelik şiddet “fıtrat” olarak görünüyor. Çalışma hayatının içinde yer almak isteyen kadın işsizliğin artmasının sebebi olarak görülüyor. Her üç kadından ikisi çalışma hayatının dışında, kadınların yarısı kayıt dışı çalıştırılıyor, kadınlar eşit işe eşit ücret almıyor.
Biz bu düzeni kabul etmiyoruz. Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem ile temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı, düşüncelerin özgürce ifade edildiği, din ve vicdan özgürlüğünün, basın özgürlüğünün, kadın haklarının, çocuk haklarının, çevre haklarının tam anlamıyla korunduğu özgürlükçü bir sistem inşa edeceğiz. Kadınların, çocukların, gençlerin ve tüm vatandaşların geleceğe umutla baktığı, toplumsal barış ve huzurun tesis edildiği mutlu bir ülkede yaşamanın hepimizin hakkı olduğunu biliyoruz.
