Hepimiz hayatın basamaklarını tırmanırken yaşadığımız olumsuz olaylar sonrasında kendimizi umutsuz hissedebiliriz.Bu ümitsizlik hissi bazen çabucak geçer lakin bazen de uzun bir mühlet devam eder.Peki bu his nasıl ortaya çıkar?
Depresyon Nedir?
Kişiyi olumsuz tarafta etkileyen gerilim etmeni ya da etmenleri şahısta depresyon oluşumu için yer hazırlar.
Yıllar evvel yakın etrafınızdan biriyle yaşamış olduğunuz ve çözmediğiniz bir sorun, çocukluk devrinde yaşamış olduğunuz manevi ya da maddi zahmetler ,öğrenim hayatınızda yaşadığınız zorluklar….
Bu örneklerin hepsi depresyonun başlaması için tetikleyici olabilmektedir.Kişilerin birdenbire ortaya çıktığını düşündükleri bu durum aslında biriken negatif yaşantıların bir sonucudur.Çözmediğiniz ya da çözemediğiniz her sorun sizde memnunluk hormonunun biraz daha azalmasına neden olacaktır hasebiyle bu da depresyonun kapınızı çalması için kafidir.
Kadınlar-Erkekler:
Depresyonda bayan ve erkek ortası farka baktığımızda, erkeklere oranla bayanlarda depresyonun iki kat fazla görüldüğü araştırmalarla desteklenmiştir.Bunun en büyük nedeninin, bayanların duygusal olmaları ve gerilimle başa çıkma tarzlarının erkeklerden daha farklı olduğu düşünülmektedir.
Hava Durumu ve İnsan
Kış aylarına girdiğimiz birinci günleri anımsamaya çalışın.Ailenizi, arkadaşlarınızı düşünün.Çevrenizden birilerinde kesinlikle halsizlik ,mutsuzluk, bezginlik belirtileri gözlemlemişsinizdir.Aynı halde bu durum ,hava sıcaklığının artış göstermeye başladığı bu günler için de geçerli.Soğuk ya da sıcak,hava değişimi ,kişiler üzerinde olumsuz bir tesir yaratabilir.Bu tesir hem fizikî hem de ruhsal olarak kendini hissettirebilir.Hem hormonlarımız hem de ruh istikrarımız sağlıklı işlemeyebilir.Bu durumda kapıyı çalacak en büyük düşman depresyondur.
İnsan ,depresyon ve hava durumu ilişkilendirmemizden sonra günümüzde çok değerli bir sorun haline gelmeye başlayan annelerde bahar depresyonu temamızla ilgili bilgi vermek ve tedbirlerden bahsetmek istiyorum.
Hamile Bayanın Psikolojisi:
Gebelik ,kadın üreme hücresi olan yumurta ile erkek üreme hücresi olan spermin, bayan üreme organlarının bir kesimi olan kanallarda karşılaşarak spermin yumurtayı döllemesi sonunda yeni bir canlının yani bebeğin oluşmasıdır.
Gebelik fizyolojik bir olaydır lakin bu fizyolojik işleyişler sırasında bayanın yalnızca gebeliğinin oluştuğu bölge değil tüm beden sistemi ve psikolojiside etkilenir.Gebeliğin oluştuğu andan itibaren annelik hormonları salgılanmaya ,vücut değişmeye başlar.Gebelerin büyük bir kısmında üç ayda baş gösteren depresif his hali, depresyon ile karıştırılabilir.İlk 3 aydan sonra devam eden olumsuz his yaşantısı bu durumdan farklıdır. Hamilelik sırasındaki hormon değişimleri beyindeki depresyon ve anksiyete ile bağlantılı kimyasal unsurları etkileyebilir.Bununla birlikte bahar devrinin gelmesiyle bedenin kendini yenileme ve arınma muhtaçlığı anne adayının kendini daha çıkmazda hissetmesine yol açar.Özellikle havaların ısınması ile birlikte kıyafetlerdeki değişiklik ve kışa oranla çizgilerin daha aşikâr olması gebe bayanın dış görünüşü ile ilgili bir dert içine girmesine neden olur.Yakın etrafına ve arkadaşlarına ‘Çok mu kilo aldım? ,Nasıl görünüyorum ?,Hiçbir şeyin içine giremiyorum,Eskiden şu kiloydum çocuk beni ne hale getirdi’ üzere olumsuzluk içeren sözlerde bulunur.
Birçok anne adayı havaların ısınması ile birlikte konuttan çıkabilecekleri ve hamilelikten
öncesi üzere günlerinin büyük bir kısmını dışarıda geçirebilecekleri konusunda umutludurlar.Ancak bebeğin büyümeye başlaması ile birlikte anne artık hem kendini hem de farklı bir canı taşıyıcı hale gelmiştir.Dolayısı ile hamilelik öncesi kadar hareketli olamayabilir.Tatil programını bebeğini de düşünerek yapmalıdır.Tüm bu faktörlerde anne adayını olumsuz tarafta etkileyebilir.Ayrıca çalışan anne adaylarınında gebeliklerinin başlaması bu aylara rastladığında, fizikî olarak yaşayacakları rahatsızlıklar (mide bulantısı,baş dönmesi) nedeni ile meskende kalma zaruriliği onlar için güç geçecek bir periyodun başlangıcı olabilecektir.Hava değişimi ile birlikte hormonların değişimi, gebelik hormonlarının artışı ,sosyal etmenler ,aile ve etraf sorunları, imaj ve görünüş derdi, alkol sigara üzere unsurların tüketiminin azaltılmak zorunda olunması ,daha evvel yaşanmış bebek kaybı ,istenmeyen hamilelik, genç yaşta yapılan evlilikler ,eşten ilgi görememe, birinci sefer anne olacak olma, beklenmedik kayıplar(deprem,ölüm) üzere olumsuz yaşantılarda anne adayının bahar depresyonuna girmesini daha çok tetikleyebilir.
Bahar depresyonuna girmiş gebe bayan depresyondaki üzere ümitsizlik hali içinde girer.Uyku niteliği ve niceliği değişir.İştahı artar ya da azalır. Daima keder ve mutsuzluk hali, dikkatsizlik, mevt niyetleri, dert hali, bebeği ile ilgili ümitsizlik, onun geleceği için çok endişelenme, anneliğini sorgulama üzere olumsuz hisler içine girer.Çevresindekilere uzak davranır ,toplumdan kaçar ,güzel kelamları bile hakaret üzere algılayabilir.
Hamilelik Depresyonunun Bebeğe Tesirleri:
Tedavi edilmeyen hamilelik depresyonu hem anne hem bebek açısından, ruhsal ve fizikî ıstıraplara yol açabilir.
Bu üzere durumlarda anne hem kendisine hem de bebeğine bakamaz.Kendinde ruhsal olarak bu yeterliliği görmez.Dolayısı ile bu durum bebeğe direkt olarak yansır.
Bebek anne karnındayken ruhsal gelişimine başlar ve ilgi görmek ister.
Hamilelik devrinde bebeği ile kâfi bağlantı kuramayan annelerin bebeklerinde doğumdan sonra bağlanma bozuklukları ve davranış meseleleri görülebilmektedir.Ayrıca annenin bebeği ile tam bağ kuramaması bebeğin yetişkinlik hayatındaki ikili bağlarına ,arkadaşlık ilgilerine, iş bağlarına ,problem çözme metotlarına, gerilimle başa çıkma derecesine ve en değerlisi kendine inancına olumsuz olarak yansıyacaktır.Ayrıca alkol ve sigara kullanımı,beslenme ve uyku bozuklukları,intihar eğilimi,erken doğum,prematüre doğum,gelişimsel sorunlu bebekler ve dertli bebekler üzere sıkıntılar ortaya çıkabilecektir.
Önlemler-Tedavi:
Depresyon, bahar depresyonu, hamilelik depresyonu birbirine emsal şikayetler içerdiğinden bahar aylarında gebelerde görülen depresyonu teşhis etmek epey güçtür.İlk üç ayda anne adaylarında görülen hormonal değişimlerle hamilelik depresyonu karıştırılmamalıdır.Bu durumun teşhisi sıkıntı olsa da, kendindeki değişimin ne olduğunu idrak edecek kişi tekrar anne adayıdır. Lakin anne bunu fark edemeyecek kadar makûs bir ruh hali içindeyse, eş ve yakın etraf çok dikkatli olmalıdır zira anne bu türlü bir durumdayken kendine ya da bebeğe ziyan verebilir.
1.)PSİKOTERAPİ:
Anne adayını rahatsız eden hisler bir uzman eşliğinde ortadan kaldırılabilir.Birçok rahatlama ve gevşeme antrenmanı meselelerin tahlilinde bireye yardımcı olmaktadır.
2.)EŞ ETRAF TAKVİYESİ:
En değerli faktörlerden birisidir.Sevgi, ilgi en âlâ ilaçtır. Eşin ve yakın etrafın anne adayına onun yanında olduklarını göstermeleri, korkmadan hislerini söz etmesini sağlamaları anne adayı için epeyce rahatlatıcı olacaktır.
3.)İLAÇ TEDAVİSİ:
İlaç tedavisi bebeğin sıhhati için önerilmemekle birlikte şayet kullanımı zaruriyse kullanılacak ilaç çok dikkatlice incelenmelidir.
4.)GRUP TERAPİSİ:
Ülkemizde çok yaygın olmasada bir çok ülkede kullanılan bu usul anne adaylarının bir sinerji içinde his paylaşımı yaşamalarını sağlamaktadır.Sorunu yalnızca kendisinin yaşamadığını gören anne başka annelerle empati kurarak güzelleşme için adım atar.
Tüm tedbirlerle birlikte aslında en kıymetli dayanak kişinin kendisine olan inancıdır.Bu periyodun süreksiz olduğunu bilmek, elinden geldiği kadar kendini motive etmeye çalışmak, bir şeylerle meşkul olup kendini dinlememek anne adayı için yolun yarısını yürümüş olmak demektir.
SANCILAR VE DÜŞÜNCELER SONLANACAK ,HİSSETTİĞİNİZ BERBAT HİSLER GEÇECEK. ELİNİZİ KARNINIZA KOYUN VE MUCİZEYİ HİSSEDİN, O SİZİN…
GÖZLERİNİZİ KAPATIN VE ONU HAYAL EDİN İŞTE CENNET ,
SİZİN CENNETİNİZ….
Sevgilerimle…
