(ANKARA) – Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ile Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) tarafından yürütülen “Yerelde Afet Riski Azaltma ve Atık Yönetimi Kapasitesinin Artırılması Projesi” kapsamında düzenlenen “Afet Risk Azaltımı Semineri”, TBB hizmet binasında gerçekleştirildi. TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan “Afet risk azaltımı; imar planlarının, altyapı yatırımlarının, sosyal politikaların ve kentsel hizmet sunumunun ayrılmaz bir parçası haline gelmelidir” dedi.
TBB ve JICA ortaklığında yürütülen proje kapsamında düzenlenen “Afet Risk Azaltımı Semineri” ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), üniversiteler, belediyeler ve Japonya’dan temsilciler bir araya geldi. Yerel yönetimlerin afet risk azaltımı konusundaki uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi ve afet öncesi planlama süreçlerinin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen toplantıda, finansal planlama, risk azaltım tedbirleri, afet atık yönetimi ve Japonya’nın bu alandaki kurumsal deneyimi ele alındı. Programın açılış konuşmaları TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan ile JICA Türkiye Ofisi Başkanı Watanabe Daisuke tarafından gerçekleştirildi.
“Gerçek afet yönetimi, şehirler ayaktayken başlar”
Arslan konuşmasında, Türkiye’nin deprem başta olmak üzere çok sayıda doğal afetle karşı karşıya kalan bir coğrafyada bulunduğunu vurgulayarak, afet yönetiminin yalnızca afet anı ve sonrasını kapsamadığını belirtti. “Gerçek afet yönetimi, şehirler ayaktayken başlar. Planlama aşamasında başlar. Yatırım kararlarında başlar. Kurum kültüründe başlar” ifadelerini kullanan Arslan, müdahale kapasitesini artırmanın tek başına yeterli olmadığını, asıl belirleyici olanın planlama, yapılaşma ve yönetişim süreçlerinde alınan kararlar olduğunu söyledi. Japonya’nın afetlere karşı geliştirdiği kurumsal disiplin ve toplum bilinci sayesinde kayıpları azaltabildiğini dile getiren Arslan, bu nedenle JICA ile yürütülen iş birliğini önemsediklerini kaydetti.
“Afet risk azaltımı belediyeciliğin ayrılmaz bir parçası olmalı”
Projenin belediyelerde afet risk azaltımını sistemli, planlı ve kurumsallaşmış bir yaklaşıma dönüştürmeyi hedeflediğini belirten Arslan, TBB’nin afetlere hazırlık, risk azaltımı ve afet sonrası iyileşme süreçlerinde belediyelere destekleyici ve kolaylaştırıcı bir rol üstlendiğini ifade etti. “Afet risk azaltımı; imar planlarının, altyapı yatırımlarının, sosyal politikaların ve kentsel hizmet sunumunun ayrılmaz bir parçası haline gelmelidir” diyen Arslan, 2023–2025 yılları arasında Japonya’da gerçekleştirilen eğitim ve teknik inceleme programlarından 70’in üzerinde belediye teknik personelinin yararlandığını aktardı. Programlar sayesinde afet atık yönetimi, afet risk azaltımı ve yenilikçi yeniden yapılanma alanlarında uygulanabilir çıktılar elde edildiğini belirten Arslan, afet risklerini azaltmanın her zaman büyük ve maliyetli yatırımlar gerektirmediğini; net görev tanımları, güçlü koordinasyon ve hızlı karar alma mekanizmalarının da en az teknik ekipman kadar belirleyici olduğunu vurguladı.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) iş birliğiyle İzmir’de bir okulda gerçekleştirilen sismik güçlendirme uygulamasından bahseden Arslan, bu uygulamanın projenin somut örneklerinden biri olduğunu belirterek, söz konusu uygulamanın diğer okullara ve kamu binalarına yaygınlaştırılmasının önemine dikkati çekti.
Japon uzmanlarla birlikte Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından geliştirilen “Yenilikçi Yeniden Yapılanma Planı”nın da önemine değinen Arslan, bu planın afet sonrası toparlanma sürecine yönelik önemli bir yol haritası sunduğunu söyledi. Arslan ayrıca, hazırlanma aşamasındaki Afet Atık Yönetimi Kılavuzu’nun da belediyeler için uygulama odaklı bir referans belge olacağını bildirdi.
Daisuke: “Bugünün Başarıları Gelecekteki Eylemlere İlham Olmalı”
Seminerin açılışında konuşan JICA Türkiye Ofisi Başkanı Watanabe Daisuke, 2023 yılında meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini ileterek sözlerine başladı. Afet yönetimi konusunda TBB ve çok sayıda özverili ortakla birlikte yürütülen çalışmalara dikkati çeken Daisuke, toplantının yalnızca tamamlanan eylemleri gözden geçirmek amacı taşımadığını, aynı zamanda projelerin etkisini katılımcı belediyelerin çalışmalarına daha güçlü şekilde yansıtmayı ve Türkiye’de afet risk azaltımına yönelik daha geniş kapsamlı adımların belirlenmesini hedeflediğini ifade etti.
TBB’nin sürecin en başından itibaren değerli bir liderlik rolü üstlendiğini vurgulayan Daisuke, TBB koordinasyonunda belediyeler ve bakanlıkların yakın iş birliği içinde çalıştığını, bu iş birliğinin projenin temel planının oluşturulmasında belirleyici olduğunu söyledi.
“Kahramanmaraş Yenilikçi Yeniden Yapılanma Planı”na da değinen Daisuke, iyileştirme çalışmalarının gelecekteki risklerin azaltılmasıyla ilişkilendirilmesinin önemli bir yaklaşım olduğunu ifade etti. Bir diğer cesaret verici örneğin ise MEB liderliğinde, UNESCO finansmanıyla İzmir’de bir okulun sismik açıdan güçlendirilmesi projesi olduğunu belirten Daisuke, güçlü koordinasyonla planlanan projelerin nasıl hayat kurtaran sonuçlar üretebileceğini bu çalışmanın ortaya koyduğunu söyledi. Ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan Ulusal Afet Atık Yönetimi Kılavuzu’nun Japonya’nın bilgi birikiminin Türkiye koşullarına dikkatli biçimde entegre edilmesiyle belediyeler için pratik bir kaynak haline geleceğini ifade etti.
“Son üç yılda sarf edilen çabalar daha dirençli bir Türkiye için sağlam bir temel oluşturdu”
2023 depremlerinden söz eden Daisuke, son üç yılda sarf edilen çabaların daha dirençli bir Türkiye için sağlam bir temel oluşturduğunu söyledi. Projenin gerçek değerinin ise proje sona erdikten sonra ortaya çıkacağını belirten Daisuke, bugünün başarılarının gelecekte daha fazla eyleme ilham vermesinin ve daha dirençli şehirler için kalıcı katkılar sağlamasının önemine işaret etti. Türkiye’nin güçlenmeye devam edeceğine inandığını da sözlerine ekleyen Daisuke, Japonya’nın bu yolculuğu desteklemekten onur duyacağını dile getirdi. Daisuke, Japonya’nın da Türkiye’nin deneyimlerinden öğreneceği çok husus bulunduğunu kaydetti.
Yerel Yönetimler ve Japon Uzmanlar Afet Riski Azaltımı Çalışmalarını Paylaştı
Açılış konuşmalarının ardından Tokyo Üniversitesinden Prof. Dr. Itsuki Nakabayashi, “Afet Riski Azaltımı için Finansal Planlama” başlıklı sunum yaptı. Seminer kapsamında Japon mühendislik danışmanlık şirketi Nippon Koei Proje ekibinden Shinichi Fukasawa, Kento Ozaki ve Suzuki Toshihiko “Yerelde Afet Riski Azaltma ve Katı Atık Yönetimi Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi”ni tanıttı.
Programda Bursa Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Zemin İnceleme Şube Müdürü Duygu Yılmaz, Belediye’nin yürüttüğü Bursa Projesi hakkında katılımcılara bilgi verdi. Nippon Koei Eğitim Grup Sorumlusu Dr. Jie Zhang ise Japonya eğitimleri sonrasında elde edilen çıktıları paylaştı. Japonya Bosai Platformu Genel Sekreteri Osamu Numata, Platformun çalışmaları hakkında bilgi verirken, Nippon Koei Proje asistanı Kaho Kodama ise “Japonya Ulusal Yerbilimleri ve Afet Direnci Araştırma Enstitüsü” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Programın son bölümünde AFAD Afet Yönetimi Merkezi Dairesi Başkanı Abdullah Özçelik, katılımcılara “Bütünleşik Afet Yönetiminde Yerel Yönetimler” başlıklı sunumuyla ulusal düzeyde yürütülen çalışmaları anlattı.

