Nöbetçi Eczaneler
(TBMM) – TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Türk Kızılayı Kanun Teklifi’ne ilişkin konuşan CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba, Kızılay’ın iktidar döneminde güvenilirliğini kaybettiğini savunarak, kurumun şeffaf ve denetlenebilir olması gerektiğini söyledi. DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Kızılay’a yeni imtiyazlar tanımak yerine şeffaflık ve hesap verebilirliğin sağlanması çağrısı yaptı. Gökalp ayrıca HABAŞ fabrikasındaki patlamada yaşamını yitiren 19 işçiyi gündeme getirerek sorumluluk zincirinin araştırılmasını istedi.
Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu’nda Türk Kızılayı Kanun Teklifi’nin görüşülüyor. Teklifin, 6 ile 9’uncu maddelerini kapsayan ikinci bölümün tümü üzerine görüşmelerin dün tamamlanmasının ardından maddelerin görüşmelerine geçildi.
Teklifin 6’ncı maddesi üzerine söz alan CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba, kamu kurumlarının vatandaşların güveniyle ayakta kaldığını, kurumların liyakat, şeffaflık ve denetimden uzaklaştırılmasının devlet ile vatandaş arasındaki güven bağını zedelediğini söyledi. Fon krizini de bu durumun bir örneği olarak gösteren Karaoba, muhalefetin araştırma komisyonu kurulması yönündeki önerilerinin reddedildiğini hatırlattı.
Karaoba, güçlü devletin hataların üzerini örten değil, hataların üzerine giden devlet olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:
“Burada atadığınız yöneticiler ‘Nasıl olsa denetlenmiyor. Nasıl olsa hesabı sorulmuyor’ demeye başladığında kaybedilen şey paradan çok daha büyüktür. Ne yazık ki bugün fon krizinde de bunu yaşıyoruz. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısını, SPK Başkanını, eski Borsa İstanbul Genel Müdürünü tutukladınız, görevden aldınız, eski Bakanınızı tutukladınız. Peki, milletin güvenini kazandınız mı? Bugün bütün gruplar bununla ilgili önerge verdi ‘Araştırma komisyonu kurulsun.’ dedi, hepiniz ‘Hayır’ dediniz. Şeffaflık olmadığı sürece bu sorunu çözemezsiniz.
Bu kürsüden muhalefet ne zaman doğruları dile getirse sayısal çoğunluğunuza güvenerek reddediyorsunuz. Güçlü devlet hataların üzerine giden devlettir, üzerini örten devlet değildir. Peki, güçlü devlet kimdir? Kurumlarına güvenilen, yöneticilerin hesap verdiği, her kuruşun denetlendiği devlettir. Siz bu kanun teklifiyle ne yapıyorsunuz? Kamu adına yetki kullanan, milletin parasını yöneten kurumların denetlenmesine müsaade ediyor musunuz? Etmiyorsunuz. Biz ne diyoruz? Gelin, bu denetime açılsın diyoruz. Çadır satan yöneticilerinize teslim ettiğiniz Kızılay Genel Müdürlüğünü, Ensar Vakfına 8 milyon dolar bağış yapan yöneticilerinizi bu ülke gördü. Yani bu ülkenin en güvenilir kurumlarından biri olan Kızılay sizin iktidarınız döneminde güvenilmez bir hâl aldı. Kızılayı çıkar merkezi olmaktan kurtarabilecek şey vatandaşlarımızın mutlaka güvenini kazanmaktır. Kan hizmetleriyle ilgili sunum yapılmadı, Sağlık Komisyonunda görüşülmedi, üç beş kişi dinlenerek bu işe karar verildi. Konu hepimizin ortak paydası Kızılaysa Komisyondan neden kaçırdınız?”
ÖZDAĞ: KAMU AYRICALIKLARINDAN YARARLANAN BİR KURUM KAMU DENETİMİNE DE AÇIK OLMALI
Yeni Yol Grubu Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, Kızılay’ın 1868’den bu yana savaşlarda, depremlerde, sellerde ve yangınlarda vatandaşların yanında olduğunu belirterek, eleştirilerinin kurumun tarihine ve çalışanlarına değil, teklifin bu güvene zarar verebilecek düzenlemelerine yönelik olduğunu söyledi.
Kızılay’ın özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir dernek olduğunu, kamu ayrıcalıkları ve vergi avantajlarından yararlandığını, 14 iştirakiyle ticari faaliyet yürüttüğünü kaydeden Özdağ, dernek statüsü ile kamu yetkileri arasındaki sınırın netleştirilmediğini ifade etti. Özdağ, şunları söyledi:
“Öyleyse dernek statüsü ile kamu yetkileri arasındaki sınır nerededir? Tüzükte tercihli oy hakkından genel kurulun yetkilerine, doğrudan üyelikten denetim firmasının yönetimini seçmesine kadar tartışmalı hükümler var. ‘Hüküm bulunmayan hâllerde Medeni Kanun ve Dernekler Kanunu uygulanır.’ demek bunları çözmüyor. Kamu ayrıcalıklarından yararlanan bir kurum kamu denetimine de açık olmalıdır. Kamu imkânlarını kullanıp denetim gündeme geldiğinde ‘Biz bir derneğiz.’ demek milletimizin güvenini sarsar.
Deprem olmuş, insanlar sokakta çadır bekliyor, bürokratik süreçlerin haftalarca sürmesini savunacak değiliz ancak hızlı alım neden denetim dışında kalsın ki? Acil alımın yolları ihale mevzuatında zaten vardır, yetersizse geliştirirsiniz. Çözüm bir kurumu ve şirketlerini sürekli avantajlı hâle getirmek olmamalıdır. Vergi avantajı ile doğrudan alım ayrıcalığını birleştirdiğinizde adil rekabeti nasıl koruyacaksınız? Bir yandan özelleştirme yapıyor, diğer yandan kamu ayrıcalıklarıyla büyük bir ticari yapı oluşturuyorsunuz. Hele 6 Şubattan sonra bunu görmezden gelemeyiz, 100 binlerce vatandaşımız çadır ararken Kızılayın elindeki çadırların satış konusu olduğunu bütün Türkiye öğrendi. Diyebilirsiniz ki ‘Çadır satma hakkımız var’. O gün çadır satamazsınız, o gün yaptığınız hukuki ve yasal olabilir ama ahlaki değildi ve vicdani değildi, bunu böyle bilmelisiniz. Kanun yapıyorsak bu acı tecrübeden ders çıkarmak zorundayız.”
GÖKALP: KIZILAY’A YENİ İMTİYAZLAR TANIMAK YERİNE ŞEFFAFLIK SAĞLANMALI
DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, teklifin 6’ncı maddesinin kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel mevzuata atıf yaptığını belirterek, halkın bağışları ve kamu kaynaklarıyla faaliyet yürüten Kızılay’ın topluma karşı sorumluluğunun nasıl güvence altına alınacağını sordu.
Kızılay’a duyulan güvenin yıllar içinde azaldığını savunan Gökalp, kurumun depremzedeler çadır beklerken Ahbap’a çadır sattığını, “şartlı bağış” adı altında Ensar Vakfına para aktarılmasına aracılık ettiğini ve kan bağışlarını ticari bir meta gibi gördüğünü öne sürdü. Gökalp, şu değerlendirmede bulundu:
“İşte bu nedenle, uygulamada kamu yararı ve eşitliğin esas alınmasını istiyoruz. Bu güvensiz imajı yıkmanın yolu yeni imtiyazlar tanıyan bu kanun teklifinden değil, şeffaflığı ve hesap verilebilirliği sağlamaktan geçer. Acıyı paylaşmanın sorumluluğu bu ölümlerin nedenlerini ortaya çıkarmak ve tekrarını önlemektir. Aynı fabrikada daha önce de işçiler yaşamını yitirdi. Peki, hangi önlemler alındı? Fabrika ne zaman denetlendi? Hangi riskler tespit edildi? Eksiklikler giderilmeden çalışmaya devam edilmesine kimler izin verdi?
İSİG Meclisinin verilerine göre yılın ilk on ayında en az 1.930 işçi, 2016’dan bu yana en az 21 bin 956 işçi hayatını kaybetti. İnsafa, vicdana davet ediyorum. Bu katliam değil de nedir? Her zamanki gibi suçu birkaç çalışana, daha vahimi yaşamını yitirenlere ve yaralananlara yükleyerek bu dosyaları kapatamayacaksınız. Şirketin karar vericileri ve denetimle görevli kamu görevlileri dâhil bütün sorumluluk zinciri derhal araştırılmalıdır. İşçiler ve sendikalar inceleme süreçlerine katılmalı, tanıklar işini kaybetme korkusu olmadan konuşabilmelidir. Artık bu Meclis taziye dilekleriyle yetinemez. Bakanlığın denetim sorumluluğunu sorgulamak, işçilerin örgütlenmesinin önündeki engelleri kaldırmak ve cezasızlığı sona erdirmek için harekete geçmelidir. DEM Parti olarak ailelerin adalet arayışının yanında olacağız. Bu ölümleri sıradanlaştırmanıza, sorumluları korumanıza izin vermeyeceğiz. İşçilerin evlerine sağ dönmesi temenniye bırakılamaz. Bunu sağlamak işverenin yükümlülüğü, devletin görevi, bu Meclisin de sorumluluğudur.”
KAYA: DOĞRUDAN ALIMLARIN DENETİM ESASLARI AÇIKÇA BELİRLENMELİ
YENİ Parti Antalya Milletvekili Aykut Kaya, Kızılay’ın afetlerde ve zor zamanlarda vatandaşlara yardım ulaştıran, milletin ortak değeri olan önemli bir kurum olduğunu belirterek, kurumun itibarının korunması ve kurumsal yapısının güçlendirilmesinin yanı sıra şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin uygulanmasının önemine işaret etti. Kaya, “Afet dönemlerinde ihtiyaçların hızla karşılanması için doğrudan alım yapılabilmesini anlayışla karşılıyoruz ancak ihale yapılmadan gerçekleştirilecek alımlarda fiyatların nasıl belirleneceği, kaynakların verimli kullanılıp kullanılmadığının nasıl denetleneceği de açıkça ortaya konulmalıdır. Özellikle Kızılay’ın şirketlerinden yapılacak alımlarda aynı hassasiyet gösterilmeli, bu istisnai yetkilerin sınırları kanunda açıkça belirtilmeli ve denetlenebilir olmalıdır. Beklentimiz bu düzenlemenin Kızılay’ın tarafsızlığını, hesap verebilirliğini ve kamuoyu nezdinde güveninin güçlendirilmesidir” ifadelerini kullandı.
Teklifin maddelerinin oylanmasının ardından Başkanvekili Yusuf Beyazıt, görüşmelere iki dakika ara verdi. Ardından Danışma Kurulu’nun 12 Kasım Perşembe günkü Genel Kurul’un toplanmama önerisi kararı okutuldu, yapılan oylamada karar kabul edildi.
Komisyonun yerinde bulunmaması üzerine Başkanvekili Beyazıt, birleşimi 17 Kasım Salı günü saat 15.00’da toplanmak üzere kapattı.