(ANKARA) – Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de iki gün sürecek üçlü müzakerelere başladı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, görüşmelerde ABD’nin önerisi üzerine bölgesel kolektif güvenlik garantilerinin ele alınacağını açıkladı. ABD’nin ise Ukrayna’ya NATO’nun 5’inci maddesine benzer güvenlik garantileri sağlanması konusunda Rusya’nın görüşünü sorduğu bildirildi. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ise görüşmelerin sonuç vermesi için çalıştıklarını belirterek, Rusya’nın da gerilimi azaltma ve barışın sağlanması konusunda aynı yaklaşımı benimsemesi gerektiğini söyledi.
Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi ve savaş sonrası güvenlik düzenlemelerinin oluşturulması amacıyla Abu Dabi’de bir araya geldi. Yarın da devam edecek görüşmelerde Ukrayna’daki savaşın yanı sıra Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mimarisinin de ele alınması bekleniyor.
Rus heyetine Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Danışmanı Vladimir Medinskiy, Ukrayna heyetine ise Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rüstem Umerov başkanlık ediyor. ABD’nin arabuluculuğunu ise Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner yürütüyor.
Üç ülkenin müzakere heyetleri son olarak 18 Şubat’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelmişti.
ZELENSKİ: “RUSYA’NIN DA AYNI YAKLAŞIMI BENİMSEMESİ ŞART”
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile yaptığı telefon görüşmesinde, Abu Dabi’deki müzakereleri ele aldığı duyuruldu. Zelenski’nin, “Müzakerelerin sonuç vermesini sağlamak için elimizden geleni yapıyoruz” ifadelerini kullandığı bildirildi.
Ukrayna ve ortaklarının gerilimi azaltmaya, etkili güvenlik garantileri geliştirmeye ve gerçek bir barışı yakınlaştırmaya yönelik somut çabalara bağlı olduğunu belirten Zelenski’nin, “Rusya’nın da aynı yaklaşımı benimsemesi şart” dediği aktarıldı.
LAVROV: “KOLEKTİF GÜVENLİK GARANTİLERİ GÖRÜŞÜLECEK”
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Uluslararası Kolektif Güvenlik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Abu Dabi’deki müzakerelerin gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Rusya’nın önceki müzakere süreçlerinden önemli deneyimler edindiğini belirten Lavrov, “Büyük bir deneyim biriktirdik ve bunun şu anda Abu Dabi’de başlayan görüşmelerimizde faydalı olacağını umuyorum. Abu Dabi’de, ABD’nin önerisi üzerine ve bizim de desteklediğimiz şekilde, kapsamlı ve esaslı bir anlaşmaya varılmasının ardından yürürlüğe girecek bölgesel kolektif güvenlik garantileri ele alınacak” ifadelerini kullandı.
“ABD YÖNETİMİNİN DİYALOĞU SÜRDÜRECEK KARARLILIĞI GÖSTERMESİNİ UMUYORUZ”
Washington yönetimiyle güvenlik garantileri konusunda yürütülen temaslara da değinen Lavrov, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine ilişkin herhangi bir beklenti yanılsaması içerisinde olmadıklarını belirtti. Lavrov, “Yanılsamalara kapılmadan ve deneyimlerimizden ders çıkararak, bu kez ABD yönetiminin, hiç kimsenin güvenliğinin zarar görmeyeceği, çıkarlar arasında adil bir dengeye ulaşmayı amaçlayan diyaloğu sürdürecek yeterli kararlılığı göstermesini umuyoruz” dedi.
Trump yönetimiyle görüş ayrılıklarının devam ettiğini ancak diyaloğun önem taşıdığını belirten Lavrov, Soğuk Savaş döneminde dahi ABD ile askeri düzeyde iletişimin sürdürüldüğünü hatırlattı. Lavrov, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimini ise kolektif güvenlik garantilerini görüşmeyi reddetmekle eleştirdi.
LAVROV’DAN DONBAS AÇIKLAMASI
Lavrov, konuşmasında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri müdahalesine ilişkin gerekçelerini de yineledi. Ukrayna yönetiminin 2021 yılında Batı’nın desteğiyle Donbas bölgesinde geniş çaplı bir askeri harekat hazırlığında olduğunu öne süren Lavrov, Rusya’nın bu gelişmeyi engellemek amacıyla harekete geçtiğini savundu.
Donetsk ve Luhansk’taki Rusya yanlısı yönetimlerin Moskova’dan koruma talep ettiğini belirten Lavrov, Rusya’nın bu talepleri görmezden gelemeyeceğini söyledi.
SAVAŞ SONRASI AVRASYA GÜVENLİK MİMARİSİ DE GÜNDEMDE
Lavrov, Avrasya’da yeni bir güvenlik mimarisi oluşturulmasına yönelik Rusya’nın yaklaşımını da anlattı. Moskova’nın mevcut bölgesel kuruluşları kendisine bağlı hale getirmeyi amaçlamadığını belirten Lavrov, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) dahil olmak üzere mevcut kurumlar arasında bağlantı kurulmasının önemine işaret etti.
Lavrov, Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine ilişkin Rusya’nın hazırladığı bir politika belgesi bulunduğunu da açıkladı. Abu Dabi’deki görüşmelerde, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesinin yanı sıra savaş sonrası dönemde güvenlik tehditlerinin önlenmesi, gerilimin azaltılması ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesine yönelik mekanizmaların ele alınması bekleniyor.
KREMLİN: “HEYET, GÖRÜŞMELERİN SEYRİNE GÖRE PUTİN’E RAPOR SUNACAK”
Kremlin Sözcüsü Dimitriy Peskov da Abu Dabi’deki müzakerelere ilişkin açıklamasında, Rus heyetinin görüşmelerin seyrine göre Devlet Başkanı Vladimir Putin’i bilgilendireceğini söyledi. Peskov, heyetin Putin’e kısa bir bilgilendirme mi yoksa kapsamlı bir rapor mu sunacağına müzakerelerin ilerleyişine göre karar verileceğini belirtti.
Görüşmelerin temel gündeminin güvenlik garantileri olduğunu ifade eden Peskov, ayrıntıların basına kapalı şekilde ele alınacağını bildirdi. Peskov, Avrupa ülkelerinin görüşmelere doğrudan katılmayacağını da belirterek, müzakere formatının Rusya, ABD ve Ukrayna arasında üçlü olarak kararlaştırıldığını ifade etti.
ABD’DEN UKRAYNA İÇİN NATO’NUN 5’İNCİ MADDESİNE BENZER GÜVENLİK GARANTİSİ ÖNERİSİ
İngiltere merkezli gazete Financial Times’ın (FT) haberine göre, ABD yönetimi, Ukrayna’ya NATO’nun kolektif savunmayı düzenleyen 5’inci maddesine benzer güvenlik garantileri sağlanması konusunda Rusya’nın tutumunu öğrenmek istedi. Haberde, Washington’ın Moskova’ya, ABD’nin Ukrayna’ya bu tür garantiler vermesine karşı çıkıp çıkmayacağını sorduğu belirtildi. ABD’nin ayrıca NATO’nun tamamının benzer güvenceler sağlaması ihtimaline ilişkin Rusya’nın görüşünü talep ettiği aktarıldı.
NATO Antlaşması’nın 5’inci maddesi, üye ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması esasına dayanıyor.
FT’ye konuşan kaynaklar, Ukrayna’ya sağlanabilecek güvenlik garantilerinin kapsamı ve niteliğine ilişkin nihai önerinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından şekillendirileceğini bildirdi.

