Nöbetçi Eczaneler
Haber: Berfin BAYIR
(TBMM) – Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda milletvekillerinin sorularını yanıtlarken, Türkiye’nin erken sanayisizleşme yaşadığı yönündeki eleştirilere katılmadığını belirterek “İmalat sanayi katma değerini 2002 yılında 41 milyar dolar iken, şimdi 259 milyar dolara yükseltti” dedi. Kacır, bu yıl sanayide istihdamın 79 bin kişi arttığını, ihracatın 284 milyar dolara ulaştığını söyledi.
AK Parti Samsun Milletvekili ve Komisyon Başkanı Mehmet Muş’un başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarının görüşmeleri sürüyor. Komisyon üyesi olmayan milletvekillerinin konuşmalarının tamamlanmasının ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Milletvekillerinin eleştirilerine teşekkür ederek konuşmasına başlayan Kacır, “Elbette hakkaniyetli tüm eleştiriler bizim için baş tacıdır. Bizler nihayetinde aziz milletimizin daha güçlü yarınlara erişmesi için gayret göstermeye inşallah devam edeceğiz” dedi.
“‘TÜRKİYE ERKEN SANAYİSİZLEŞME YAŞIYOR’ TESPİTLERİNE ASLA KATILMIYORUM”
Bazı milletvekillerinin Türkiye’nin erken sanayisizleşme yaşadığı yönündeki değerlendirmelerine katılmadığını belirten Kacır, imalat sanayisinin katma değerindeki artışa dikkati çekerek şöyle konuştu:
“Türkiye erken sanayisizleşme yaşıyor gibi bir tespitlerini paylaştılar. Bu tespitlere asla katılmadığımı vurgulamak isterim. Aslında konuşmamda da ifade ettim: Türkiye imalat sanayi katma değerini 2002 yılında 41 milyar dolar iken, şimdi 259 milyar dolara yükseltti. Yani yüzde 9,7’lik bir yıllık artışı sadece bu yıl gerçekleştirmiş olduk.”
2020 yılı ocak ayından bu yana küresel ölçekte tedarik zincirlerinde kesintiler, ham madde krizleri, pandemi ve savaşların yaşandığını belirten Kacır, bu dönemde Türkiye’nin üretim seviyesindeki artışa işaret etti. Kacır, “2020 yılı Ocak ayı ile bugünkü üretim seviyelerini kıyasladığımızda, bakınız İtalya’da üretim yüzde 6,4 daha gerideyken, Fransa’da yüzde 3,7 daha aşağıdayken, Almanya’da yüzde 13,2 daha aşağıdayken, Türkiye’de yüzde 27,5 daha yukarıdadır. Peki, Türkiye bunu nasıl sağlamıştır? Türkiye daha fazla katma değerli üretim sayesinde bunu sağlamıştır” ifadelerini kullandı.
Kacır, aynı dönemde yüksek teknoloji üretimini yüzde 87,5, orta yüksek teknoloji üretimini ise yüzde 47,9 artırdıklarını belirterek, “2002’den bu yana sanayi üretim endeksini yüzde 233 yükselterek, OECD ülkeleri arasında en fazla artıran ülke Türkiye olmuştur” dedi.
“İHRACATIMIZI 284 MİLYAR DOLARA ÇIKARMIŞIZ”
Türkiye’nin küresel ekonomik koşullara rağmen ihracat rekorları kırdığını söyleyen Kacır, ticaret ortaklarının büyüme beklentilerindeki düşüşe dikkati çekti. Kacır, avro bölgesinde bu yılki büyüme beklentisinin yüzde 1,1 olduğunu, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’yı kapsayan MENA bölgesi için ise geçen yıl yüzde 3,4 olarak öngörülen büyümenin son tahminlerde yüzde 2’lik küçülmeye dönüştüğünü ifade etti.
Kacır, şöyle konuştu:
“Biz böyle bir dönemde ihracat rekorları kırıyoruz. İhracatımızı 284 milyar dolara çıkarmışız. Biz böyle bir dönemde ihracatımız içerisinde orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerin payını tarihi zirve seviyesine, yüzde 44,2’ye çıkarmışız. 2002’de 10 milyar dolar ancak orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatı vardı Türkiye’de. Şimdi 117,5 milyar dolar yüksek ve orta yüksek teknoloji ürün ihracatı yapıyoruz.”
Ar-Ge harcamalarının son bir yılda yüzde 25 artırılarak 24,8 milyar dolara yükseltildiğini belirten Kacır, bu yıl sanayide istihdamın 79 bin kişi arttığını söyledi.
Sanayide dijital dönüşümün önemine işaret eden Kacır, “Artık rekabetin yolu verimlilikten geçiyor, verimliliğin yolu dijital dönüşümden, robotik üretimden, yapay zekadan geçiyor. Bizim görevimiz bir yandan Türk sanayinin bu dönüşümü hayata geçirmesini sağlarken, bir yandan da emekçimizin alın terini ve sanayide istihdamı koruyabilmek” diye konuştu.
Türkiye’nin ihracatında sanayi ürünlerinin payının yüzde 94,3 olduğunu belirten Kacır, imalat sanayisinde kayıtlı istihdamın ocak ayında 4,4 milyon seviyesindeyken 4 milyon 481 bine ulaştığını kaydetti.
“YATIRIM TAAHHÜTLÜ AVANS KREDİSİ PROGRAMININ HACMİ 750 MİLYAR LİRAYA ÇIKARILDI”
Yeni yatırımların hızlandırılması ve mevcut işletmelerin dayanıklılığının desteklenmesi amacıyla çeşitli programlar yürüttüklerini belirten Kacır, Merkez Bankası ile birlikte uygulanan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi programının hacminin bu yıl 500 milyar liradan 750 milyar liraya yükseltildiğini söyledi.
Program kapsamında desteklenen alanlara ilişkin bilgi veren Kacır, “310 yüksek teknoloji ve orta yüksek teknoloji ürün ile 272 teknoloji alanına bu yıl 36 kritik ham maddeyi de ilave ettik. Bu alanlarda hayata geçen yatırımlarda, 1 milyar liranın üzerindeki yatırımlarda 2 yıl ana para ödemesiz, 10 yıl vadeli finansman imkânları sunuyoruz. Burada da finansman maliyetleri yıllık yüzde 13 seviyesine kadar indiriliyor” dedi.
Program kapsamında bugüne kadar 531 milyar lira büyüklüğünde 85 projenin önünün açıldığını belirten Kacır, yatırım tutarı 100 milyon liranın üzerinde olan teşvik belgeli imalat sanayi yatırımları için de yeni bir finansman penceresi açtıklarını kaydetti. Kacır, geçen ay başlayan program kapsamında 58 proje için toplam 58 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip öncelikli finansman belgesi düzenlendiğini bildirdi.
İmalat sanayisindeki mevcut işletmeleri desteklemek amacıyla başlatılan finansman programına da değinen Kacır, tüm sektörlere altı ay ana para ödemesiz ve 36 ay vadeli kredi imkânı sunduklarını belirtti. İstihdamı koruyan işletmelere 12 puanlık finansman desteği sağladıklarını ifade eden Kacır, “Böylelikle 39 puan olarak uygulanan finansman maliyetinin, 37 puan olarak uygulanan finansman maliyetinin 12 puanını bakanlık olarak biz karşılıyoruz” dedi.
Program kapsamında 150 milyar liralık kefaletle toplam 250 milyar lira krediye erişimin önünü açtıklarını söyleyen Kacır, “Bu programı önümüzdeki yıl büyüterek devam ettireceğiz. Buradan sanayicilerimiz için de bunun müjdesini ifade etmek isterim” diye konuştu.
“SAVUNMA SANAYİİ EN DOĞURGAN TEKNOLOJİ ALANIDIR”
Sanayi ve teknoloji yatırımlarının çıktılarının yeterince konuşulmadığı yönündeki değerlendirmelere yanıt veren Kacır, kalp-akciğer makinesini örnek gösterdi. Açık kalp ameliyatlarında kalbin ve akciğerin fonksiyonlarını devralarak kanın vücutta dolaşımını ve temizlenmesini sağlayan cihazın ASELSAN tarafından geliştirildiğini belirten Kacır, dünyada bu cihazı üretebilen üç ülke daha bulunduğunu söyledi.
Savunma sanayisinin teknoloji yatırımlarındaki rolüne ilişkin eleştirilere de yanıt veren Kacır, şu ifadeleri kullandı:
“Yıllardır buraya geliyoruz. Çokça şu eleştiriye maalesef maruz kaldık: ‘Hep savunma sanayisinden bahsediyorsunuz, teknoloji savunma sanayisinden ibaret midir?’ Biz de her daim şunu vurguladık: Biz savunma sanayisinin yanında sağlıkta, enerjide, tarımda, gıdada, ulaştırmada, diğer tüm alanlarda da ileri teknolojileri, teknoloji yatırımlarını hızlandırmak, Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerini artırmak için gayret ediyoruz. Fakat şunu da hatırlatmak isteriz ki savunma sanayii en doğurgan teknoloji alanıdır. Dünya tarihi de bunu göstermektedir.”
Savunma sanayisi firmalarının sağlık, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda da kritik teknoloji projeleri hayata geçirdiğini belirten Kacır, bu çalışmaların Milli Teknoloji Hamlesi’ne katkı sunduğunu ifade etti.
“1 MİLYON 400 BİN İŞLETMEYE 362 MİLYAR LİRA KOSGEB DESTEĞİ VERDİK”
KOBİ’lere yönelik desteklere ilişkin de bilgi veren Kacır, KOSGEB’in 1990-2002 yılları arasında 4 bin 71 işletmeye bugünkü değerlerle 2,1 milyar lira destek verdiğini söyledi. Kacır, AK Parti iktidarları döneminde ise 1 milyon 400 bin işletmeye bugünkü değerlerle 362 milyar lira KOSGEB desteği sağlandığını, ayrıca bugünkü değerlerle 592 milyar lira uygun koşullu kredi finansmanı sunulduğunu kaydetti.
Sadece son bir yılda 52 bin 47 KOBİ’ye KOSGEB desteği sağlandığını belirten Kacır, KOBİ’lere verilen finansman tutarının 2024’te 13,7 milyar lira, 2025’te 34,7 milyar lira olduğunu, bu yıl ise 69,3 milyar liraya yükseltildiğini ifade etti. KOSGEB stratejik planında 2025 yılında iş kurması hedeflenen girişimci sayısının 22 bin olduğunu belirten Kacır, yıl sonunda 22 bin 479 girişimciyle bu hedefin aşıldığını söyledi.
KACIR, Girişimci Destek Programı İş Kurma Desteği kapsamında 2025 yılında 20 bin işletmeye bugünkü değerlerle 491 milyon lira destek sağlandığını ve alınan geri bildirimler doğrultusunda destek tutarının artırıldığını kaydederek “Mevcut uygulamada sadece bir brüt asgari ücret kadar sağlanan destek tutarını piyasa şartlarını dikkate alarak 8 brüt asgari ücrete yükselttik. Girişimcilik destekleri kapsamında son bir yılda 6 bin 339 işletmeye 1 milyar 670 milyon lira destek sağladık” dedi.
(DEVAM EDECEK)