Nöbetçi Eczaneler
Haber: Berfin BAYIR
(TBMM) – Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, savunma sanayisinde 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla kişinin çalıştığını belirterek, 2002’de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığını söyledi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bütçe, Kesin Hesap ve Sayıştay sunumunu yaptı.
Küresel ekonominin dayanıklılığının sınandığı bir dönemde olunduğunu söyleyen Bakan Kacır, “Bölgemizde yaşanan savaşlar, bu yıl enerji ve ham madde arzında ciddi aksamalara yol açtı. Dünya genelinde üretim maliyetleri yükseldi, ticarette korumacılık arttı, yatırım kararları ve büyüme beklentileri olumsuz etkilendi. Uluslararası Para Fonu’nun 2026 yılı için ticaret ortaklarımızın büyümesine ilişkin tahminleri son bir yılda yüzde 2,4’ten yüzde 0,9’a geriledi” dedi.
Bakan Kacır, imalat sanayi katma değerinin son bir yılda yüzde 9,7 artışla 259 milyar dolara yükseldiğini belirterek, şöyle konuştu:
“2026 yılı için öngörülen 3,3 puan büyümeye 1,2 puanlık katkının Toplam Faktör Verimliliği artışından kaynaklanmasını bekliyoruz. Küresel tedarik zincirlerinde büyük kırılmaların yaşandığı pandemiden bu yana imalat sanayi üretimimiz düşük teknolojide yüzde 9,6, orta-düşük teknolojide yüzde 27,7, orta-yüksek teknolojide yüzde 47,9, yüksek teknolojide ise yüzde 87,5 arttı. Bu yılın ilk dokuz ayında ihracatımız savunma ve havacılıkta yüzde 15,6, ana metal ve işlenmiş metallerde yüzde 15,5, kimyevi maddelerde yüzde 13,1, elektrik ve elektronikte yüzde 11,6, makinede yüzde 4,1 yükseldi.”
“YEŞİL DÖNÜŞÜM ODAKLI 42 YATIRIM YAPILACAK”
TÜBİTAK desteğiyle 1200 firma için yeşil dönüşüm yol haritası hazırlanmasının temin edildiğini bildiren Kacır, “250 milyon avro bütçeli Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi’yle yeşil dönüşüm odaklı 42 yatırımı hayata geçiriyoruz. 34 Organize Sanayi Bölgemizi ‘Yeşil OSB’ olarak tescilledik. Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş (SOGREEN) Projesiyle bu yıl sonuna kadar 2,9 milyar lira finansman sağlayacağız. İslam Kalkınma Bankasıyla 250 milyon dolarlık Sürdürülebilir Organize Sanayi Bölgeleri Projesi’nin finansman anlaşmasını yaptık” dedi.
Bakan Kacır, dijital dönüşümle sanayinin rekabet gücünün yükseltildiğini söyleyerek, “Dijital Dönüşüm Programıyla modernizasyon, robotik, veri yönetimi ve verimlilik odaklı 13 milyar liralık 42 projeyi destekledik, 10 milyar liralık 40 projenin değerlendirmesini bu yıl tamamlayacağız. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası iş birliğiyle KOBİ Dijital Dönüşüm Programında 309 KOBİ’nin 4 milyar 273 milyon liralık projesini 20 puan kredi finansman katkısı ve KGF kefaletiyle destekliyoruz. Son bir yılda Dijital Avrupa Programı’nda ülkemizden 52 kuruluş 10 projede 7,3 milyon avroluk hibe kazandı. Yeşil ve Dijital Dönüşüm Programlarındaki yatırımlara, yeni devreye aldığımız Dünya Bankası iş birliğiyle 485 milyon dolar uygun koşullu finansman sağlıyoruz” diye konuştu.
“10 BİN İLERİ DÜZEY YAPAY ZEKA UZMANI VE 100 BİN YAPAY ZEKA UYGULAMA PROFESYONELİ YETİŞTİRECEĞİZ”
Türkiye’nin yapay zekada öncü ülkeler arasında yerini aldığını belirten Bakan Kacır, şunları kaydetti:
“Ulusal süper bilgisayar altyapımızdaki yüksek hesaplama kapasitesinden bugüne dek 9 bin araştırmacımız yararlandı. 54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarımızı 2027 yılında devreye alacağız. Dijital Avrupa EuroHPC Ortak Girişimiyle araştırmacılarımız ve girişimlerimiz, Avrupa’nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerinde hesaplama kapasitesinden ücretsiz faydalandı. Teknogirişimlerin yapay zekâ araçlarına erişimi için 5 milyon liraya kadar faizsiz finansman sunuyoruz.
2026–2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planımızı açıkladık. İki yılda en az 5 milyon vatandaşımıza yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi vereceğiz. 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştireceğiz. En az 2 bin kamu veri setini Ulusal Veri Kütüphanesi’nde erişime açacağız. Veri merkezlerimizin toplam kurulu gücünü en az 1 gigavata ulaştıracağız. Veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının gerçekleşmesini sağlayacağız. Bu doğrultuda son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımı harekete geçirdik. Toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtan BİLGE dil modeliyle, yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesini ve farklı sektörlerde yaygınlaşmasını sağlayacağız.”
Bakan Kacır, savunma sanayisinde devrim yaptıklarını söyledi ve şöyle devam etti:
“4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanla dev bir savunma sanayi gücüne sahibiz. 2002’de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatımız geçtiğimiz yıl 10 milyar doları aştı. 2002 yılından bugüne savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenledik. 668 milyar lira sabit yatırımın önünü açtık. 28 bin çalışanın istihdam edildiği 80 Ar-Ge ve Tasarım Merkezi’ne 2025 yılında 71 milyar lira destek sağladık. Teknoparklarımızda savunma sanayisinde 352 firmamız 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ediyor. 2002’den bu yana, TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 283 savunma sanayi projesine ve 4 bin 449 bilim insanı ile gencimize 65 milyar lira katkı sunduk.”
Türkiye’nin, GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN füzeleri ile SİHA’lara hava-hava angajman kabiliyeti kazandıran ilk ülke olduğunu belirten Kacır, şöyle konuştu:
“Yakın hava savunma füzemiz GÖKSUR’un deniz ve kara platformlarından atışlarını başarıyla gerçekleştirdik. Çelik Kubbe’de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2’nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız. Isıl pil üretim kapasitemizi geçtiğimiz yıl iki katına çıkardık. Millî torpidomuz AKYA’nın Ay ve Preveze sınıfı denizaltılarımıza entegrasyonunu tamamladık. Mavi Vatan’ın güvenliğine destek veren YELKOVAN Elektronik Destek Sistemimizi, açık deniz karakol gemilerimize entegre ederek Türk Deniz Kuvvetleri envanterine dahil ettik. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne cephede üstünlük sağlayan İHA’lara ve savaş uçaklarına yönelik elektronik harp ve destek sistemlerini, beşinci nesil savaş uçağımız KAAN’ın uçuş ve görev yönetim platformu, pilotların uçuş esnasındaki solunumunu sağlayan Yaşam Destek Sistemi, Yakıt Güvenlik Sistemi ve uçak motorunun ileri malzeme süperalaşım teknolojilerini, geçmişte yurt dışından tedarik edilen seyir füzeleri ve güdüm kitlerinin daha etkin yerli ve millî versiyonlarını, uzun menzilli hava savunma sistemleri radarlarının görüş mesafesini artıran vakum tüplerini, milli füze ve mühimmatlarımızın ısıl pil, piroteknik bileşenler, güdüm, konumlama ve hedef algılama sistemlerini TÜBİTAK enstitülerinde geliştiriyor ve üretiyoruz.”
“AY’IN MANYETİK ALANLARINI İNCELEYECEK ARACIMIZI 2027’NİN İLK AYLARINDA UZAYA GÖNDERECEĞİZ”
Bakar Kacır, uzay teknolojilerinde ise 20 Ar-Ge merkezinde ve teknoparklardaki 310 girişimde 24 bini aşkın araştırmacının istihdamını desteklediklerini belirterek, şunları söyledi:
“Milli Uzay Programı ile birlikte uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim insanı, araştırmacı ve gencimizin yer aldığı projelere katkı sunduk. Uydularımızı kendi roketlerimizle uzaya fırlatmaya hazırlanıyoruz. Somali’de inşasını sürdürdüğümüz uzay limanı ile Türkiye’nin uzaya bağımsız erişiminin önünü açacak, küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay alacağız. Uydulardaki bilgi birikimimizi değerlendirerek Ay Uzay Aracımızı yüzde 87 yerlilikle ürettik. Görev süresince Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimini, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmalarını, Ay’ın manyetik alanlarını ve yüzeyin ısıl özelliklerini inceleyecek aracımızı 2027’nin ilk aylarında uzaya gönderecek, Ay yörüngesine ve nihayetinde Ay’a ulaştıracağız.”
Türkiye’nin kendi Ay görevini gerçekleştiren 9’uncu ülke olacağını söyleyen Bakan Kacır, “Geniş alanları görüntüleme ve aynı bölgeden sık aralıklarla veri toplama kabiliyetine sahip yer gözlem uydu takımımızın üyeleri İMECE-2’yi 2027’de, İMECE-3’ü 2028’de uzaya göndereceğiz. Yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydumuzun çalışmalarına başladık. Milli Uzay Programımızın hedeflerinden Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi’nin ihtiyaç duyduğu yüksek hassasiyetli zaman ve frekans altyapısını sağlayacak rubidyum tabanlı yerli atomik saatimizi uzaya gönderdik. 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde 113 ülkeden 19 bine yakın katılımcıyı Antalya’da buluşturduk. Ülkemizden kabul edilen 674 bilimsel bildiri özetiyle bu yıl kongre tarihinin rekorunu kırdık. Kongre tarihinde bir ilk olan uzayın barışçıl, güvenli ve sürdürülebilir geleceği için 21 ülkeden 32 temsilcinin desteğiyle kabul edilen Antalya Deklarasyonu’na Türkiye olarak öncülük ettik” dedi.
“BU YIL TAMAMLANACAK 13 OSB VE DÖRT SANAYİ SİTESİ PROJESİ 30 BİN İSTİHDAMIN ÖNÜNÜ AÇACAK”
Bakan Kacır, son bir yılda altı Organize Sanayi Bölgesi, yedi Endüstri Bölgesi, 19 yatırım alanı ilan ettiklerine değinerek, şu ifadelere yer verdi:
“Müteşebbislerimize 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağladık. Bakanlığımızın destekleriyle bu yıl tamamlanacak 13 OSB ve dört sanayi sitesi projesi 30 bin istihdamın önünü açacak. 2027 yılı bütçemizde OSB, Endüstri Bölgesi ve Sanayi Sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak sağlayacağız. OSB’lerdeki sanayi alanlarını çevrimiçi platformda her ay ilan ettiğimiz uygulamayla, Ekim 2024’ten bu yana 252 OSB’de 9 bin 507 yatırımcı başvurusu aldık. 23 milyon metrekare büyüklüğünde yatırım alanını 1472 sanayicimize tahsis ettik. OSB’lerde atıl yatırım yeri kalmaması için rehberlik ve denetim faaliyetlerimizi etkin şekilde sürdürüyoruz. Hazırladığımız Sanayi Alanları Master Planı’yla Samsun-Mersin, Sivas-Iğdır, Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak sanayi gelişim koridorları oluşturacak, planlı sanayi alanlarımızın büyüklüğünü 350 bin hektara çıkaracağız.
Sanayi tesislerimizin yoğunluğunu Marmara’dan Anadolu’ya dengeli biçimde yayacağız. Sanayi bölgelerimizin demiryollarıyla limanlara bağlantısını sağlayacak; Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara geçişiyle uluslararası pazarlara erişimini hızlandıracağız. OSB’lerde devam eden yatırımlarımızın yüzde 24’ü çevre projelerinden oluşuyor. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı’nda hizmete aldığımız altı atık su arıtma tesisi, altyapı ve derin deşarj kolektör hattı için 21,9 milyar lira kaynak aktardık. 2027’de Eylem Planı kapsamındaki tüm yatırımları sonuçlandıracağız.”
Bakanlık ile bağlı ve ilgili kuruluşların 2025 yılında Bütçe Kanunu ile 194 milyar 531 milyon 626 bin lira ödenek verildiğini kaydeden Bakan Kacır, “Yıl içerisinde yapılan eklemelerle 260 milyar 30 milyon 539 bin 573 liraya ulaşan ödeneğin, 243 milyar 458 milyon 124 bin 835 liralık kısmı bütçe giderine dönüştü. Kalan ödenekten 1 milyar 506 milyon 687 bin 64 lira 2026 yılı bütçelerine devredildi” dedi.